Մեծ պահքի ուղին – Պահք

Քահանան լիարժեք պատարագազգեստով է, և այստեղ մենք հիշում ենք ֆիզիկական պատրաստության ևս մեկ միջոցի՝ պահեցողության մասին։ Մենք ավելի վաղ պայմանավորվեցինք նախ դիտարկել ֆիզիկական պատրաստությունը՝ նախքան հոգևոր և հուզական պատրաստությունը, քանի որ իրականում ցանկացած բանի ֆիզիկական կողմերը միշտ ավելի հեշտ են ընկալվում։ Մենք իմացանք պատարագազգեստի յուրաքանչյուր մասի մասին, որը վերափոխում է քահանային՝ տոնակատարությունների տոնակատարությունը նշելու համար։ Պահեցողությունը կամուրջ է ֆիզիկականի և հուզականի միջև։ Մինչ սննդից հրաժարվելը պահեցողության արտաքին դրսևորումն է, կարգապահության և կամքի ուժի կոչը հոգու և մտքի խնդիրներ են։

Մեր Տիրոջ կյանքում կա մի պատմություն, որտեղ մի երիտասարդի բերում են Հիսուսի մոտ՝ նրանից պիղծ ոգին հանելու համար։ Տղայի հայրը դիմել էր աշակերտներին, որոնք, թեև օժտված էին բժշկելու կարողությամբ, ի վիճակի չէին եղել դա անել։ Երբ Հիսուսը տղայից հանում է պիղծ ոգին, աշակերտները հարցնում են Նրան. «Ինչո՞ւ մենք չկարողացանք հանել դևին»։ Ինչին Հիսուսը պատասխանում է. «Այս տեսակը ոչինչ չի կարող հանել, եթե ոչ աղոթքով և պահեցողությամբ»։ (Մարկոս 9)

Աղոթքն ու պահեցողությունը ձեռք ձեռքի տված են ընթանում։ Հիսուսն ասում է. «Երանի՜ նրանց, որ սրտով մաքուր են, որովհետև նրանք Աստծուն պիտի տեսնեն»։ Մաքուր սիրտը զուգորդվում է մաքուր մարմնով, քանի որ իրականում Սուրբ Պատարագի նպատակը Աստծո ներկայության մեջ հայտնվելն է՝ Աստծո հետ հաղորդվելը, Աստծուն տեսնելը։ Պահեցողությունը այդ ֆիզիկական մաքրության բանալին է՝ մաքրելու և օրգանիզմը բոլոր անմաքրություններից զտելու համար, որպեսզի Սուրբ Հաղորդությունը ընդունվի մաքրությամբ։

Պահեցողությունը նաև սրում է մեր անհրաժեշտության զգացումը։ Երբ մենք պահք ենք պահում, մեր քաղցի մեջ բնականաբար մտածում ենք մեր հաջորդ կերակուրի մասին՝ անհամբեր սպասում ենք մեր քաղցը հագեցնելուն։ Հենց այդ պահերին մենք պետք է մեզ հարց տանք, թե ինչն է իսկապես էական կյանքի համար։ Որքանո՞վ են կարևոր այդ կերակուրները։ Մենք սկսում ենք այլ կերպ դիտարկել Քրիստոսի խոսքերը, որ միայն հացով չէ, որ կյանքը էական է, այլ կյանքը իմաստ և լրում է գտնում Աստծո բերանից ելած ամեն խոսքով։ (Մատթեոս 4)  

Ֆիզիկական պատրաստվածությունը մեզ հիմք է տալիս, որի վրա մեր հոգևոր կողմը, մեր հոգին պետք է պատրաստ լինի այս Խորհրդին։

Լեռան քարոզում մեր Տերը մեզ ուղղորդում է դեպի Սուրբ Հաղորդության հոգևոր պատրաստվածություն։ Նա ասում է. «Արդ, եթե քո ընծան մատուցես սեղանին և այնտեղ հիշես, որ քո եղբայրը կամ քույրը քո դեմ բան ունի, թող քո ընծան այնտեղ՝ սեղանի առաջ, և գնա՛, նախ հաշտվի՛ր քո եղբոր կամ քրոջ հետ, ապա եկ ու մատուցի՛ր քո ընծան»։

Սա Սուրբ Պատարագին պատրաստվելու ամենաբարձր ձևն է՝ մեր մերձավորի հետ խաղաղության մեջ լինելը։ Այո՛, պատարագազգեստներն ու պահեցողությունը էական են, բայց մեր Տերը սեղանի համար այս կանոնը որպես անհրաժեշտություն է առանձնացնում։

Ավելի վաղ, երբ նշեցի, որ հուզական և հոգևոր պատրաստվածությունը շատ ավելի դժվար է հասկանալ, քան պատրաստվածության ֆիզիկական կողմը, ես ակնարկում էի հենց այս պատվիրանի մասին։ Զգեստներ կրելը և նույնիսկ սննդից հրաժարվելը այնքան դժվար չէ, որքան պատրաստության այս ամենակարևոր կանոնը։ Նկատե՛ք, որ մեր Տերը մարդկանց միջև ներդաշնակությունը ավելի բարձր դասեց, քան Աստծուն։ Կրկին, Նա ասում է՝ թող քո ընծան սեղանի մոտ՝ ավելի կարևոր, քան Աստված՝ գնա և հաշտվի՛ր քո եղբոր կամ քրոջ հետ։

Մեծ պահքի ուղու այս առաջին շաբաթվա ընթացքում մենք անցանք պատրաստվածության ուղին։ Մինչ պատարագազգեստի յուրաքանչյուր մաս մեզ հնարավորություն տվեց խորհելու պատրաստվածության տարբեր ասպեկտների մասին, այս բոլոր օրերի ամենակարևոր դասը հոգին Սուրբ Պատարագի համար նախապատրաստելու անհրաժեշտությունն է։ Հենց մեր միջև եղած հաշտությունն է Պատարագի էությունը։ Սա է այն, ինչի մասին խոսում է Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչը, երբ ասում է. «Ով չի սիրում իր եղբորը կամ քրոջը, որին տեսել է, չի կարող սիրել Աստծուն, որին չի տեսել»։ Այնքան պարզ է և, այնուամենայնիվ, այնքան դժվար։