Հարց ու պատասխան. Փառքի Թագավորը

Սարկավագի հարց ու պատասխանը. Ո՞վ է այս Փառաց Թագավորը՝ հզոր պատերազմի մեջ

Մատենադարան, ձեռագիր թիվ 3833

Հեղինակ՝ Տեր Վազգեն Մովսեսյան

(Գրվել է Արևմտյան թեմի Սարկավագաց խորհրդի համար, աշուն 2021 թ.)

Հայ Եկեղեցում կիրակի առ կիրակի մենք լսում ենք Սուրբ Պատարագի ընթացքում տեղի ունեցող հարց ու պատասխանի արարողությունը։ Սա նույն հարց ու պատասխանն է, որը մենք լսել ենք դարեր շարունակ։ Իրականում, այն հստակ և բարձր հնչել է եկեղեցիներում անցյալ տարի, մասնավորապես սեպտեմբերի 27-ին, երբ ադրբեջանական ուժերը սկսեցին հարձակվել և ռմբակոծել հայերին Արցախում

Սարկավագը՝ սկիհը ձեռքին, մոտենում է քահանային և խնդրում բացել դռները «Փառաց Թագավորի» համար։ Քահանան հարցնում է. «Ո՞վ է սա թագավոր փառաց, Տեր հզոր զորությամբ յուրով, Տեր կարող ի պատերազմի»։ Հարցուփորձը շարունակվում է, և երկրորդ հարցից հետո սարկավագը հայտարարում է. «Սա ինքն է թագավոր փառաց» և հանձնում սկիհը քահանային՝ Սուրբ Հաղորդությունը պատրաստելու համար։

Սաղմոսերգուն էր, որ առաջինը ձևակերպեց այս երկխոսությունը՝ հանուն տառապող աշխարհի (Սաղմոս 24:8-10)։ Եվ այն լսվել է խորաններից ի վեր՝ նեղության ու հալածանքի ժամանակներում, ճիշտ այնպես, ինչպես անցյալ տարի՝ 44-օրյա պատերազմի թեժ պահին։ Այն եկեղեցիներում, որտեղ հայ հոգիներն են համախմբվում, այս տեսարանը կրկնվում է

Քահանա. Ո՞վ է Փառաց Թագավորը... հզոր պատերազմի մեջ

Սարկավագ. Նա է Փառաց Թագավորը

Պատերազմից հետո, որը մեզ արժեցավ հազարավոր կյանքեր և տարածքների կորուստ, մի նոր հարց ծագեց. ո՞վ է այս Թագավորը՝ այնքան հզոր պատերազմի մեջ, որ մենք պարտվեցինք պատերազմում։ Միգուցե ոչ այնքան բարձրաձայն, որքան եկեղեցում սարկավագի երգեցողությունը, բայց մտքի մենության մեջ շատերին էր տանջում այս հարցի իրողությունը։ Մենք լսել ենք այն և հաճախ ենք լսում։ Ավելին, Սաղմոս 24-ի հարց ու պատասխանը արդիականության խնդիր է. ի՞նչ նշանակություն ունի մեր եկեղեցական արարողությունն ու հավատքը այսօր աշխարհում տեղի ունեցող իրադարձությունների համար։ Ի՞նչ կապ կա կիրակի առավոտյան մեր գործողությունների և շաբաթվա մնացած օրերին տեղի ունեցող ողբերգություններին մեր արձագանքի միջև։ Ի վերջո, ի՞նչ է նշանակում հռչակել Աստծուն որպես ամենակարող՝ հզոր պատերազմի մեջ, այն սարսափելի ողբերգությունների դեմ, որոնք մենք կրում ենք

Երբ արքեպիսկոպոս Հովնան Տերտերյանը անցյալ տարի առաջին անգամ կազմակերպեց Սարկավագաց խորհուրդը, նա դա արեց՝ մեծարելու մի ծառայություն, որը հաճախ մոռացության է մատնվում ծիսակատարությունների մեջ։ Ձեռնադրության ժամանակ սարկավագներին շնորհվում են իրավունքներ և պարտականություններ, որոնք դուրս են գալիս կիրակնօրյա պատարագի սահմաններից։ Սարկավագաց խորհրդի միջոցով մեր նպատակը եղել և մնում է Սուրբ Հոգու այն պարգևները գործի դնելը, որոնք վստահված են սարկավագին։ Խորհրդի նիստերը սկսելուց ընդամենը մի քանի ամիս անց պատերազմը բռնկվեց Արցախում։ Սարկավագաց խորհուրդն անմիջապես սկսեց դրամահավաք կազմակերպել պատերազմի կարիքների համար, և հետևելով իրենց կոչմանը՝ սարկավագները սկսեցին գիշերային աղոթքի ժամեր անցկացնել, որոնցից շատերը հեռարձակվում և տարածվում էին աշխարհի տարբեր ծայրերում գտնվող Քրիստոսով մեր քույրերի և եղբայրների հետ։ Այդ աղոթքի ժամերից յուրաքանչյուրը հրավեր էր հավատացյալներին՝ նայելու ներս, կիսելու կարիքավորների հետ այն պարգևներն ու տաղանդները, որոնցով Աստված օրհնել է մեզ։ Սուրբ Գրքում մենք անընդհատ տեսնում ենք, թե ինչպես է մեր Տեր Հիսուսը սովորեցնում օրինակով։ Երբ ողբերգությունը պատուհասում է մեկին, Նա շոշափում է նրանց Իր սիրով (տե՛ս Ղուկաս 7:11) և խնդրում մեզ անել նույնը (Մատթեոս 22:39)։ Սա կոչ է սարկավագների, քահանաների և բոլորի համար

Սարկավագի ծառայությունը սահմանվում է սպասավորությամբ և օգնությամբ (Գործք 6)։ Սուրբ Պատարագի ընթացքում սարկավագը հրավիրում է ժողովրդին երկրպագության։ Նա հորդորում է հավատացյալներին կանգնել խաղաղությամբ, աղոթել եռանդով, լսել ակնածանքով, պատրաստվել և մոտենալ Սուրբ Հաղորդությանը։ Պարզ ասած՝ նա կանչում է բոլորին տոնելու Քրիստոսի հաղթանակը։ Նրա «Նա է Փառաց Թագավորը» հռչակումը քահանայի հարցի պատասխանն է և միաժամանակ հրավեր՝ մեզ ներգրավվելու այն Արքայության մեջ, որ մեր մեջ է։ «Աստծո արքայությունը չի գալիս նկատելի կերպով,- ասում է մեր Տեր Հիսուսը,- և ոչ էլ ասելու են՝ ահա՛ այստեղ կամ՝ ահա՛ այնտեղ, որովհետև ահա Աստծո արքայությունը ձեր մեջ է» (Ղուկաս 17:20-21)

«Փառաց Թագավորը՝ հզոր պատերազմի մեջ»՝ սա այն պատասխանն է, որ սարկավագը հռչակում է քահանային, իսկ նրա միջոցով՝ մեզ բոլորիս ամեն կիրակի։ Իհարկե, քրիստոնյա ջատագովները, սրբերն ու Եկեղեցու հայրերը ներկայացնում են իրենց պատգամն ու կապը սաղմոսերգուի հարցադրման հետ, սակայն այսօր սարկավագները մեզ հրավիրում են ինքնուրույն ուսումնասիրել, ներգրավվել և բացահայտել Փառաց Թագավորին։ Ճիշտ այնպես, ինչպես նրանք հրավիրում են մեզ կանգնել, լսել և մասնակցել, այնպես էլ այսօր հրավերը մեզ է ուղղված՝ վկայելու «Փառաց Թագավորին՝ հզոր պատերազմի մեջ», որն այստեղ է և պատասխանում է մեր տառապանքներին, մեր երկընտրանքներին ու մեր պատերազմներին։ Ընդունելով այս հրավերը՝ մենք ներգրավվում ենք Աստծո Արքայության մեջ։ Մենք ընդունում ենք պատասխանատվության կոչը։ Իրոք, Աստծո Արքայությունը ձեր մեջ է

Այսօր, երբ հիշում ենք Արցախյան պատերազմի սկիզբն ու դրան հաջորդած սարսափելի իրադարձությունները, եկեք առավել եռանդով լսենք այս հռչակումը. Նա է Փառաց Թագավորը՝ մի Թագավոր, որ բնակվում է մեզ հետ և մեր մեջ։ Այստեղ մենք մեզ ընկալում ենք որպես Արքայության անդամներ և, հետևաբար, ստանձնում պատասխանատվություն մեր կյանքի և շրջապատող աշխարհի համար։ Մեր Սուրբ Պատարագը և, հետևաբար, մեր Եկեղեցին մեզ կանչում է մեր քրիստոնեական հավատքի այս ավելի բարձր ըմբռնմանը՝ որպես Արքայության անդամներ, որպեսզի ներգրավվենք մեր շուրջը տեղի ունեցող պայքարի ու տառապանքների մեջ՝ ոչ թե հարցականով, այլ հաստատուն պատասխանով. Նա է Փառաց Թագավորը՝ հզոր պատերազմի մեջ

- 27 սեպտեմբերի 2021 թ.