Մեծ պահքի ուղին – Ֆիզիկական պատրաստությունների և զգեստների շարունակությունը

Սուրբ Պատարագին ֆիզիկապես պատրաստվելիս քահանան հագնում է սրբազան զգեստների մի շարք, որոնք հատուկ նախատեսված են Սուրբ Պատարագի մատուցման համար։ Երեկ մենք ծանոթացանք թագին, սպիտակ շապիկին և ուրարին։ Այսօր կշարունակենք զգեստավորման ընթացքը՝ հասկանալով գոտու, վակասի և բազպանների դերը։

Գոտին, կամ գոտին, փաթաթվում է շապիկի և քահանայի պարանոցից կախված ուրարի շուրջ։ Քահանան աղոթում է. «Ածեա՛, Տե՛ր, ընդ մէջ իմ զգօտի սրբութեան, և հաստատեա՛ զմիտս իմ ի սէր քո, և զօրացո՛ զմարմինս իմ ի մաքրութիւն»։ Քանի որ գոտին շրջապատում է նրա մարմինը, մենք պետք է հասկանանք սրբազան արարողության հանդեպ ունեցած լիակատար նվիրումը։ Նկատի ունեցեք, որ գոտու ֆիզիկական հատկանիշները մատնանշում են սրտի և մտքի հոգևոր միությունը տոնակատարության մեջ։ Մեր մարմինները այն անոթներն են, որոնցում բնակվում են մեր էության միտքն ու հոգին։ Աստվածայինին հաղորդակից լինելու համար մենք պետք է ներկա լինենք մեր բոլոր կարողություններով։ Հինգ ֆիզիկական զգայարանները՝ համը, հոտառությունը, տեսողությունը, լսողությունը և շոշափելիքը, ընդգծվում են այն փորձառություններով, որոնք մենք զգում ենք մեր սրտով և ընկալում մեր մտքով։ Այս պահին քահանան լիովին նվիրված է և հորդորում է, որ մենք մեր ամբողջ էությունը տանք այս տոնակատարությանը։

Այնուհետև քահանան իր ձեռքերը մտցնում է բազպանների մեջ, որպեսզի դրանք ծածկեն նրա թևերը։ Նա աղոթում է. «Զօրացո՛, Տե՛ր, զաջ և զձախ ձեռս իմ, և լուա՛ զամենայն պղծութիւնս իմ, զի կարող եղէց պաշտել զքեզ ի մաքրութեան հոգւոյ և մարմնոյ»։ Թևերն ու ձեռքերը այն միջոցներն են, որոնցով իրականացվում է եկեղեցու ֆիզիկական աշխատանքը։ Այստեղ ուժի խնդրանքը չպետք է թերագնահատել։ Ուժը համբերություն է։ Ուժը հանդուրժողականություն է։ Ուժը մկան է։ Սուրբ Պատարագի տոնակատարությունը մի գործողություն է, որն իրական աշխարհում հետևանքներ ունի։ Հին ժամանակների գլադիատորների նման, որոնք պաշտպանության և ուժի խորհրդանիշի համար բազպաններ էին կրում, քահանան հիշեցնում է հաղթանակի համար աշխատելու անհրաժեշտության մասին, այն է՝ Սուրբ Պատարագ կոչվող այս Խորհրդի հաջողության համար։

Այժմ քահանան լիովին պատրաստ է պատարագելու, ուստի հաջորդ զգեստը կենտրոնացում է պահանջում։ Վակասը դրվում է քահանայի պարանոցի հետևի մասում։ Այն բարձր է և շրջապատում է նրա գլխի հետևի մասը։ Ինչպես ուրարը քահանային հիշեցնում էր լծի կամ պարանոցին դրված բեռի մասին, վակասը հիշեցում է այն մասին, ինչը երբեմն անվանում են «կուրացուցիչներ», որոնք մենք տեսնում ենք բեռնակիր կենդանիների աչքերի շուրջ։ Թեև գայթակղությունը ամենուր է, վակասը քահանայի ուշադրությունը սևեռում է Պատարագի տոնակատարությանը և Սուրբ Հաղորդության կենտրոնում գտնվող ընդհանուր բաժակին։ Գայթակղության պահին, եթե քահանայի ուշադրությունը շեղվի աջ կամ ձախ, կուրացուցիչները թույլ չեն տալիս նրան հետ նայել և վերակենտրոնացնում են նրա ուշադրությունը իր առջև դրված գործի վրա։ Սա շատ յուրահատուկ զգեստ է, որը զգայարաններն ուղղորդում է դեպի Պատարագի էական կողմերը և, հետևաբար, դեպի կյանքի էական կողմերը։

Զգեստների հավաքածուի վերջին մասը շուրջառն է, որի մասին մենք կսովորենք վաղը։ Այսօր եկեք կենտրոնանանք գոտու, բազպանների և վակասի վրա՝ որպես նվիրվածության երեք հիշեցումներ։ Մեր նվիրվածությունը պետք է լինի շրջանաձև, ինչպես գոտին, առանց սկզբի կամ վերջի նշանների, շրջապատելով մեր ամբողջ էությունը՝ մարմնով, հոգով և մտքով։ Մեր հավատքը պետք է ամրապնդվի ուժով, ինչպես բազպաններն են ապահովում, որպեսզի հասկանանք, որ մեր հավատքի նպատակը գործելն է՝ կիսվելը, սիրելը և կյանքի բարելավման համար աշխատելը։ Մեր կյանքը պետք է կենտրոնացված լինի, ինչպես վակասն է մեզ ուղղորդում, որպեսզի կենտրոնանանք առկա խնդիրների վրա։ Եվ եթե պահի գայթակղությամբ մենք շեղվենք, թող մեզ հիշեցնեն մեր առջև գտնվող կյանքի հիասքանչ գեղեցկության մասին։