Քահանայությունը մեր օրերում

Այս տարի՝ Սուրբ Ղևոնդյանց տոնին, թեմակալ առաջնորդը խնդրեց ինձ պատասխանել քահանայության վերաբերյալ մի քանի հարցի՝ որպես մեր տարեկան հոգևորականների հավաքի խորհրդածություն։ Այստեղ ներկայացնում եմ դրանք որպես «Քահանայությունը՝ այսօր» խորագրով խոհեր։

1) Ինչպէ՞ս կը հասկանաք քահանայութիւնը այսօր։

Ինձ համար քահանայությունը միշտ եղել և մնում է առաջին Քահանայի՝ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի ծառայության շարունակությունը։ Մկրտությունից և անապատում մեկուսանալուց հետո մեր Տերը մտնում է տաճար և հռչակում Իր առաքելությունը.

• «Տիրոջ Հոգին իմ վրայ է, որովհետեւ օծեց ինձ, որ աղքատներին աւետարանեմ, ուղարկեց ինձ բժշկելու սրտով բեկեալներին, գերիներին ազատութիւն քարոզելու եւ կոյրերին՝ տեսողութիւն, ճնշուածներին ազատութիւն շնորհելու, Տիրոջ ընդունելի տարին հռչակելու»։ Եւ գալարը փաթաթելով... ասաց նրանց. «Այսօր այս գրուածքը կատարուեց ձեր ականջներում»։ (Ղուկաս 4:18-21)

Տե՛ս ստորև բերված բացատրությունը

Այսօրվա քահանան կարող է միայն շարունակել նույն ծառայությունը՝ քարոզել Ավետարանը։ Միակ տարբերությունն այն է, որ այսօր մենք կարող ենք ընդլայնել այդ ծառայության նպատակակետի սահմանումը։ Օրինակ՝ աղքատները միայն նրանք չեն, ովքեր դրամ չունեն, այլ նրանք, ովքեր հոգեպես ոչինչ չունեն՝ սնանկ են։ Բանտարկյալները մենք բոլորս ենք, ովքեր ստրկացած են մեղքին։ Կույրերը նրանք են, ովքեր չեն տեսնում Աստծո աշխարհի գեղեցկությունը, նույնիսկ լայն բաց աչքերով, իսկ հալածվածները նրանք են, ովքեր արդարություն են փնտրում։ Այս պատճառով է, որ այսօրվա քահանան «օծված» է։

2) Ինչպէ՞ս կը հասկանաք քահանան՝ որպէս միջնորդ Աստծոյ եւ մարդկութեան միջեւ։

Սա խորհելու համար շատ վտանգավոր հայեցակարգ է։ Իմ վարանումը՝ խորանալու այս հարցում, պայմանավորված է նրանով, որ որպես մարդիկ՝ մենք բոլորս փորձության ենք ենթարկվում ես-ի իշխանության կողմից։ Ես-ը կարող է կործանել մեզ՝ կառուցելով իշխանության կեղծ պատրանքներ։ Հետևաբար, կարևոր է, որ ես՝ որպես քահանա, ինձ ընկալեմ որպես Աստծո գործիք, իսկ մնացած ամեն ինչ թողնեմ Աստծուն՝ Նրա կերտելուն, ուղղորդելուն, առաջնորդելուն և գործելուն։

3) Ինչպէ՞ս կը հասկանաք քահանայի «ժողովրդի համար» բանաձեւը, այսինքն՝ ինչպէ՞ս կը հասկանաք եկեղեցու ընկերային առաքելութիւնը։

Սա քահանայութիւնը հասկանալու միակ ճշմարիտ ուղին է։ Այն ամէնը, ինչ կատարում է քահանան, ժողովրդի համար է։ Տեսէք, օրինակ, խորհուրդները, որոնք քահանան է մատուցում։ Յուրաքանչիւր խորհուրդ ունի մարդկանց՝ որպէս իր նպատակակէտ։ Քահանայութիւնը գոյութիւն ունի հէնց ժողովրդի համար, եւ ընկերային առաքելութիւնը այդ սահմանման զարգացումն է։

Մեր Տէրը շատ պարզ է դնում հարցը. Աստծոյ հանդէպ սէրը արտայայտւում է միմեանց հանդէպ մեր ունեցած սիրով։ Սուրբ Յովհաննէս Աւետարանիչը իր Առաջին թղթում յիշեցնում է մեզ. «Մենք սիրում ենք, որովհետեւ նա նախ սիրեց մեզ։ Եթէ մէկն ասի՝ «սիրում եմ Աստծուն», բայց ատի իր եղբօրը, ստախօս է, որովհետեւ ով չի սիրում իր եղբօրը, որին տեսել է, ինչպէ՞ս կարող է սիրել Աստծուն, որին չի տեսել։ Եւ այս պատուիրանը ստացանք նրանից, որ ով սիրում է Աստծուն, սիրի նաեւ իր եղբօրը»։ (Ա Յովհաննէս 4:19-21)

Ամբողջ աշխարհում մարդիկ տառապում են։ Նրանք միշտ էլ անչափելի ցաւ ու անհանգստութիւն են կրել ուրիշների կամքի պատճառով։ Քրիստոս իր օրինակով ուսուցանեց. նա դուրս եկաւ իր հարմարաւէտութեան սահմաններից, հանդիպեց, շօշափեց, գրկեց, բժշկեց, ապաքինեց եւ մարդկանց կեանքի կոչեց։ Քահանան պէտք է հետեւի այս օրինակին եւ մարդկանց առաջնորդի հասկանալու Քրիստոսի խօսքերը. «Ես եկայ, որպէսզի կեանք ունենան եւ աւելիով ունենան»։ (Յովհաննէս 10:10) Եւ այդ առատութիւնը քահանան արտայայտում է, երբ օրհնում է տունը։ Ջրի եւ հացի հետ մէկտեղ քահանան օրհնում է նաեւ աղը։ Դա կեանքը համով լցնելու համար է։ Այստեղ մենք գտնում ենք կեանքի այն առատութիւնը, որը խոստանում է Քրիստոսը։ Քահանան այնտեղ է՝ ժողովրդի համար։ Ընկերային առաքելութիւնը եկեղեցու գործունէութեան առանցքն է։

4) Ձեր փորձառութեան մէջ, որպէս քահանայ, ո՞րոնք են եղել պայքարի ամենալուրջ կոչերը։

Քահանա լինելով՝ իմ ամենամեծ պայքարը նյութապաշտության դեմ է եղել։ Այն հզոր է։ Այն համոզել է մեր ժողովրդին հավատալ, որ իրական հարստությունը գրպաններում է, այլ ոչ թե սրտերում։ Նյութապաշտության հետ մեկտեղ կան բազմաթիվ այլ պայքարներ, որոնք նույնքան վնասում են կյանքերը՝ մասնավորապես անտարբերությունը, կեղծավորությունը և եսակենտրոնությունը։ Դրանցից յուրաքանչյուրը մեզ հեռացնում է որպես սիրող և հոգատար անհատներ մեր ներուժը լիարժեք օգտագործելուց։ Ավելին, այս պայքարները գոյություն ունեն նաև ինստիտուցիոնալ մակարդակում։ Մենք տեսնում ենք, որ մեր եկեղեցին անտարբեր է համաշխարհային ողբերգությունների, օրինակ՝ ցեղասպանության հանդեպ։ Մենք տեսնում ենք դրա կեղծավորությունը՝ մեկ բան քարոզելու և այլ բան գործելու մեջ։ Եվ այն եսակենտրոն է այն աստիճան, որ չի կարողանում հասկանալ իր տեղը ավելի մեծ համայնքում։

Որպէս քահանայ՝ մեզնից իւրաքանչիւրի մղած ամենամեծ պայքարներից մէկն այն է, որ արագ փոփոխուող աշխարհում մնանք արդիական։ Քահանան պէտք է խօսի ժամանակի լեզուով։ Բանաստեղծ Վահան Տէրեանը յիշեցնում է մեզ, որ «Հայոց եկեղեցին իմ հոգու ծննդավայրն է», սակայն նոյնիսկ մեր ծննդավայրերն են փոխւում։ Քահանան պէտք է լինի որպէս հաստատուն մի կէտ փոփոխուող աշխարհում, եւ միեւնոյն ժամանակ՝ պէտք է կարողանայ գործել այսօրուայ աշխարհում։ (Ղուկաս 16)

5) Որպէս քահանայ, երբ նստէք Տէր Յիսուս Քրիստոսի հետ, ինչպէ՞ս կը պատասխանէք, երբ նա հարցնի. «Հաշիւ տուէք ձեր տնտեսութեան մասին»։

Կա միայն մեկ բան, որ կարող եմ ասել՝ «Տե՛ր, ողորմեա»։ Էլ ի՞նչ կարող եք ասել Աստծուն։ Կարո՞ղ եմ ասել՝ «Ես եկեղեցի եմ կառուցել», երբ Նա է նախագծել և ստեղծել վեհաշուք լեռներն ու գեղեցիկ ծովափերը։ Կարո՞ղ եմ ասել՝ «Ես համալսարանական դիպլոմ ունեմ» Նրան, ով հաստատել է բնության և ֆիզիկայի բոլոր օրենքները։ Կարո՞ղ եմ ասել՝ «Ես հրաժարվեցի իմ հարմարավետությունից», երբ Աստված զոհեց Իր Որդուն մեր փրկության համար։ Ոչ, իրականում ասելու շատ բան չկա, բացի «Տե՛ր, ողորմեա»-ից, և իսկապես հավատալու, որ միայն Նրա ողորմությամբ ենք մենք ապրում, գործում որպես քահանաներ և սիրում այն չափով, որքան սիրում ենք։