Մոմ է վառվում հայկական այս խորանի վրա

Այսօր չինական տիրապետության դեմ տիբեթյան ապստամբության ձախողման 50-րդ տարելիցն էր։

Տիբեթցիներն ու նրանց աջակիցներն ամբողջ աշխարհում բողոքի ակցիաներ և աղոթքի երեկոներ անցկացրին՝ նշելու աքսորում ապրելու կեսդարյա հոբելյանը. այս աքսորյալ խմբի ամենանշանավոր անդամը Նորին Սրբություն Դալայ Լաման է։

Որպես հայկական եկեղեցի՝ մենք մեր խորանին մի փոքրիկ մոմ վառեցինք՝ ի հիշատակ անարդարության դեմ մեր զգոնության։ Մենք հարազատ ենք զգում մեր երկրից դուրս ապրող ժողովրդին։ Հայկական սփյուռքը պետություն է, որը ստեղծվել է մեր սրբազան և նախնյաց հողերի օկուպացիայի հետևանքով։ Հինգ տասնամյակ թե հինգ դար՝ խնդիրը մնում է ուժեղ, հանձնառու և գործին մշտապես զգոն մնալը։

Տիբեթցիների վիճակը ինձ շատ լավ է ծանոթ։

Այսօր Հյուսիսային Ամերիկայի, Եվրոպայի և Ասիայի քաղաքներում հանրահավաքներ են անցկացվել։ Ըստ «Ամերիկայի ձայնի» զեկույցի՝ (http://www.voanews.com/english/2009-03-10-voa56.cfm) «Մի քանի օրենսդիրներ միացել են Ավստրալիայի մայրաքաղաք Կանբերայում Չինաստանի դեսպանատան ուղղությամբ կազմակերպված երթին՝ պահանջելով ավելի շատ ազատություն Տիբեթի համար։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է չորս հոգու, որոնք ճեղքել են բողոքի ակցիայի համար նախատեսված վայրի ցանկապատը։

Ճապոնիայում բուդդայական վանականները աղոթել են Տիբեթում խաղաղության համար, իսկ Չեխիայի շրջակա միջավայրի նախարար Մարտին Բուրսիկը իր գրասենյակի դիմաց բարձրացրել է տիբեթյան դրոշը։ Չեխիան Եվրամիության նախագահող երկիրն է։

Վաշինգտոնում Պետդեպարտամենտի խոսնակ Ռոբերտ Վուդը կրկնել է ԱՄՆ կառավարության կոչը՝ Չինաստանի կառավարության և աքսորյալ տիբեթցի հոգևոր առաջնորդ Դալայ Լամայի ներկայացուցիչների միջև բովանդակալից երկխոսություն սկսելու վերաբերյալ։

…
Դերասան Ռիչարդ Գիրը՝ Տիբեթի աջակիցը, գրկում է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսիին Կապիտոլիումի բլրի վրա տեղի ունեցած «Միջազգային արշավ հանուն Տիբեթի» ընդունելության ժամանակ, 09 մարտի, 2009թ. Երկուշաբթի օրը ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսին ապստամբության ոգեկոչմանը հավաքված օրենսդիրներին ասել է, որ Տիբեթում մարդու իրավունքների վիճակը վատթարացել է անցած տարվա ընթացքում։

Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը երեքշաբթի օրը հորդորել է ԱՄՆ օրենսդիրներին չընդունել բանաձևը՝ նշելով, որ իրենք դեմ են ցանկացած երկրի կողմից իրենց ներքին գործերին միջամտելուն։

Նեպալում հարյուրավոր տիբեթցիներ զանգվածային աղոթք են անցկացրել մայրաքաղաք Կատմանդուի մերձակայքում գտնվող վանքում։ Ոմանք վանկարկել են Տիբեթին աջակցող կարգախոսներ և բախվել նեպալական ոստիկանության հետ, որոնք տեղակայված էին վայրում՝ հակաչինական բողոքի ակցիաները կանխելու համար։

Թայվանի գլխավոր ընդդիմադիր կուսակցությունը հարավային Կաոսյուն քաղաքում, որտեղ վերահսկում է տեղական ինքնակառավարումը, կազմակերպել է Տիբեթին աջակցող հանրահավաք։ Տիբեթի ակտիվիստները նաև մոմավառություն են անցկացրել Թայվանի մայրաքաղաք Թայբեյում՝ ի հիշատակ չինական անվտանգության ուժերի կողմից սպանված տիբեթցիների։

Ոգևորիչ է տեսնել, թե ինչպես է աշխարհը համախմբվում անարդարության դեմ բողոքելու համար։ Հատկանշական է, որ Փելոսին այստեղ հանդես է գալիս որպես տիբեթցիների իրավունքների պաշտպան, մինչդեռ անցյալ տարի նա այնքան հեշտությամբ հրաժարվեց Հայոց ցեղասպանության ճանաչման վերաբերյալ իր խոստումներից։ Նա ինձ համար հիշեցում է, որ ի վերջո, ամեն ինչ քաղաքականություն է։

Այնուամենայնիվ, ինձ համար՝ Ցեղասպանությունը վերապրածների թոռանս համար, երբ ստիպված եմ երեխաներիս բացատրել, որ մեր հողերի մեծ մասը օկուպացված է, և որ ճշմարտությունը քաղաքական գործիչների համար ընդամենը սակարկության առարկա է իրենց նյութական բարեկեցության ճանապարհին, ես մխիթարություն եմ գտնում այս փոքրիկ մոմը վառելու և այս օրը տիբեթցիների հետ համերաշխ կանգնելու մեջ։ Հիսուն տարին ընդամենը մի փոքր ժամանակահատված է, բայց և մի ամբողջ կյանք։

Ես աղոթում եմ Դալայ Լամայի համար և գիտեմ, որ տառապյալների վիճակը միշտ նրա աղոթքներում է։

«Երջանկությունը պատրաստի բան չէ։ Այն գալիս է ձեր իսկ գործողություններից»։ – Դալայ Լամա