Մեծ պահքի 9-րդ օր. Ունկնդրում Իններորդ օրը Ձեր պահեցողության ընթացքում շրջադարձային է։ Այս պահին Ձեր օրգանիզմից արդեն դուրս են եկել բազմաթիվ տոքսիններ։ Համոզվեք, որ բավարար քանակությամբ ջուր օգտագործելով՝ սնուցում եք Ձեր օրգանները։
Օր 9-ը նաև հարմար ժամանակ է՝ սկսելու Ձեր Մեծ պահքի ուղևորության ընթացքի գնահատումը։ Մինչ այժմ մենք գույքագրում էինք սովորությունները, հույզերը, հարաբերությունները և այն ամենը, ինչ առնչվում է ուղևորությանը։ Այժմ ուշադրությունը սևեռե՛ք հենց ուղևորությանը՝ այն օրերին, որոնք անցկացրել ենք միասին։ Թեև ուղևորության դեռ սկզբնամասում ենք, սակայն գիտակցում ենք, որ սա մի ճամփորդություն է, որը հզոր կերպով կփոխի մեզ։ Գույքագրումը կստեղծի ուղևորության քարտեզ և կհիշեցնի Ձեզ մանրամասների, ճանապարհի ոլորանների ու շրջադարձերի մասին։
Մինչ խորհում ենք Մեծ պահքի ուղևորության մասին, տեսնում ենք, որ ֆիզիկական, հուզական և հարաբերությունների մեջ մեր ապրած փոփոխությունները բարի են։ Դրանք այնպիսի օրինաչափություններ ու սովորություններ են, որոնք կցանկանայինք պահպանել Մեծ պահքի 40-օրյա շրջանից հետո էլ։
Քանի որ գիտենք, որ թունելի վերջում լույս կա, հասկանում ենք, որ այս ուղևորությունն ունի նպատակ և վախճան։ Նպատակակետը հենց նպատակն է, սակայն մենք սկսում ենք հասկանալ, որ մեր նախահայրերի կողմից մեզ պատվիրված այս Մեծ պահքի ուղևորությունը ոչ թե 40-օրյա արշավ է, այլ ողջ կյանքի ընթացքում Մեկի հետ կապված լինելու գործընթաց՝ այն Վերջնականի հետ, որը մեզ բերում է երջանկություն, խաղաղություն և կյանքի իսկական իմաստ։
Սաղմոսերգուն հիշեցնում է մեզ. «Հանդարտվե՛ք և իմացե՛ք, որ Ես եմ Աստված»։ Այդ հանդարտության մեջ մեր լսողական կարողությունները սրվում են։ Այդ հանդարտության մեջ մենք ձայները լսում ենք ոչ միայն ականջներով, այլև սրտով։
Ի՞նչ է նշանակում լսել սրտով։ Այսօր Դուք գուցե դա միայն որպես հնարավորություն ընկալեք, բայց հենց այդ պատճառով էլ ես խնդրում եմ Ձեզ կատարել պահքի ընթացքում ինքնաքննություն։ Մտածե՛ք, թե որքան տարօրինակ կհնչեր «սրտով լսելը» տասը օր առաջ։ Բայց այսօր Դուք հասկանում եք, որ դա հնարավոր է։ Դուք հասկանում եք, որ հնարավոր է տեսնել սրտով և զգալ սրտով։ Դուք գիտեք, որ սիրտը պարզապես պոմպ կամ մեխանիկական սարք չէ, այլ մի բան, որն ունի ընդունելու և տալու կարողություն։ Սիրտը ընկալիչ է. այն արձագանքում է արտաքին ազդակներին և միևնույն ժամանակ հանդիսանում է աղբյուր, այսինքն՝ մի վայր, որտեղից բխում են մեր զգացմունքները։
Սրտով լսելը ենթադրում է ունկնդրում։ Սկսե՛ք ականջ կոչվող ընկալիչից։ Մենք լսո՞ւմ ենք։ Մենք բավարա՞ր ենք լսում։ Մենք չափից շա՞տ ենք լսում։ Արդյո՞ք կան բաներ, որոնք չպետք է լսենք։ Իսկ ի՞նչ կարելի է ասել լսելու ժամանակի մասին։ Կա՞ն արդյոք պահեր, երբ պետք է անջատվել և ոչինչ չլսել։ Եվ արդյո՞ք այդ անջատումը թույլ կտա հոգուն կամ սրտին լսել։
Ավետարաններում մենք կարդում ենք Հիսուսի՝ որպես հրաշալի հռետորի մասին։ Նա միշտ ունի ճիշտ խոսքերը։ Նա երբեք չի կորցնում խոսքը որևէ իրավիճակում։ Նա միշտ խոսում է ժամանակին և տեղին։ Նա մարդկանց միավորում է՝ խարիզմատիկ կերպով նրանց դեպի սիրո, հույսի և հավատի Իր պատգամը ձգելով։ Նա երբեք չի կորցնում խոսքը և նույնիսկ գտնում է այնպիսի խոսքեր, որոնք ոչ ոք չէր կարող պատկերացնել։
Հովհաննեսի Ավետարանում Նիկոդեմոսը Հիսուսին ասում է. «Վարդապե՛տ, գիտենք, որ Աստծուց ես եկել, որովհետև ոչ ոք չի կարող անել այն գործերը, որ Դու ես անում, եթե Աստված նրա հետ չէ»։ Ի՜նչ հաճելի խոսքեր։ Դուք կամ ես կամ կկարմրեինք, կամ կշնորհակալություն հայտնեինք Նիկոդեմոսին հաճոյախոսության համար։ Բայց Հիսուսը, փոխանակ ընդունելու հաճոյախոսությունը կամ շնորհակալություն հայտնելու, շրջում է այն։ Նա, կարծես թե ոչինչ չասող մի տեղից, հանում է պատասխանը. «Եթե մեկը վերստին չծնվի, չի կարող տեսնել Աստծո արքայությունը» (Հովհ. 3)։ Հիսուսը լսեց սրտով և պատասխանեց համապատասխանաբար։ Նիկոդեմոսի ասածը ոչ թե ականջի համար էր, այլ ուներ թաքնված իմաստ, որը Հիսուսը ընկալեց իր սրտով։
Հիսուսը երբեք չէր կորցնում խոսքը։ Իրականում, ժամանակի մարդիկ հիանում էին և խոստովանում, որ ոչ ոք երբեք այնպես չի խոսել, ինչպես Նա։ Եվ երբ մենք լսում ենք սրտով, մենք նույնպես կհիանանք, որ ոչ ոք չի կարող մեզ գերել այնպես, ինչպես Քրիստոսը։
Այնուամենայնիվ, երբ եկավ ժամանակը, որ Հիսուսը պետք է խոսեր, Նա չխոսեց։ Նա լռեց։ Իր դատավարության ժամանակ Հիսուսը լուռ էր։ Մատթեոս ավետարանիչը գրում է. «...նա ոչ մի պատասխան չտվեց, նույնիսկ մեկ մեղադրանքի» (27:14)։
Կան լսելու ժամանակներ, խոսելու ժամանակներ, ժամանակներ, երբ չպետք է խոսենք, և ժամանակներ, երբ չպետք է լսենք։ Կյանքում մեր կրած դժվարությունների մեծ մասը նրանից է, որ մենք կարևորում ենք այն բաները, որոնք նշանակություն չունեն։ Մեզ ցավեցնում են այն խոսքերը, որոնք չպետք է տեղ ունենան մեր կյանքում։ Վիրավորանքը կամ նվաստացումը կարող է կործանել մեզ, բայց միայն այն դեպքում, եթե մենք թույլ տանք դա։
Հիսուսը, կանգնած լինելով Իրեն մեղադրողների առաջ, շատ բաներ լսեց Իր ականջներով։ Բայց Նա լսում էր սրտով, և լսելու այդ ձևը թույլ տվեց Նրան հասկանալ Իր շրջապատի մարդկանց։ Նա նայեց Իր մեղադրողներին և տեսավ Իր զավակներին։ Նույն կերպ, երբ մենք լսում ենք սրտով, մենք սկսում ենք հասկանալ ուրիշներին։
Թեև մենք Աստված չենք և մեզ համար շատ դժվար է կանխել այս վիրավորանքները, սակայն ըմբռնումով մոտենալով՝ թույլ չենք տա, որ այդ բանավոր հայհոյանքներն ու վիրավորական անեծքները կործանեն մեզ կամ ոչնչացնեն։ Մենք հասկանում ենք, որ այդ հնչյունները գալիս են այնպիսի վայրերից, որտեղ ներդաշնակություն չկա։ Եվ այդպես վարվելով՝ մենք աղոթում ենք նրանց համար, ովքեր հալածում են մեզ, և նրանց համար, ովքեր դուրս են ներդաշնակությունից։ Մենք աղոթում ենք, որ նրանք գտնեն Աստծո լիությունը, այն սերը, որը Նա տալիս է մեզանից յուրաքանչյուրին, նույն այն սերը, որը մեր սրտում է։
Մենք աղոթում ենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով,
Ո՛վ Քրիստոս, Ճշմարիտ Լույս, արժանացրո՛ւ հոգիս ուրախությամբ տեսնելու Քո փառքի լույսը այն օրը, երբ Դու կկանչես ինձ, և հանգչելու բարիքների հույսով արդարների օթևաններում՝ մինչև Քո փառահեղ գալուստի օրը։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ (Հավատով խոստովանում եմ 21/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2013/02/AMAZA007.jpg600900Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-20 00:01:092024-02-18 22:13:37Ունկնդրում – Մեծ պահք, օր 9
Մեծ պահքի երկրորդ շաբաթը սկսելիս մենք խորհում ենք մեր զգացմունքների և դրանցից բխող գործողությունների մասին։ Այս շաբաթը մենք սկսում ենք՝ անդրադառնալով դատողության վերաբերյալ Հիսուս Քրիստոսի պատվիրանին, որը Նա տվել է Լեռան քարոզի ժամանակ։ Ընթերցում ենք Հիսուսի խոսքերը.
Մի՛ դատեք, որպեսզի չդատվեք, որովհետև ինչ դատաստանով որ դատում եք, նույնով պիտի դատվեք, և ինչ չափով որ չափում եք, նույնով պիտի չափվի ձեզ։ Ինչո՞ւ ես նայում եղբորդ աչքի շյուղին, իսկ քո աչքի գերանը չես նկատում։ Կամ ինչպե՞ս ես եղբորդ ասում՝ թո՛ղ հանեմ շյուղը քո աչքից, երբ ահա քո աչքին գերան կա։ Կեղծավոր, նա՛խ քո աչքից հանի՛ր գերանը, և այն ժամանակ պարզ կտեսնես եղբորդ աչքից շյուղը հանելու համար։» (Մատթեոս 7)
Այս շատ կարճ հատվածում մենք գտնում ենք կյանքի համար խրատական մի հզոր պատգամ։ «Մի՛ դատեք», – ասում է Հիսուսը։ Այս պատվիրանի միջոցով մենք սկսում ենք հասկանալ Աստծո տեսանկյունը։ Ինչպե՞ս է Աստված դիտարկում մեզանից յուրաքանչյուրին որպես հավաքականություն, այսինքն՝ որպես Իր զավակներ, որոնք բնակվում են այս մոլորակի վրա։
Աստծո աչքում մարդկանց միջև տարբերություններ չկան։ Չկան ռասաներ, որոնք կառանձնացնեն մարդկանց։ Մենք բոլորս Նրա զավակներն ենք։ Եթե մի պահ մտածեք այս մասին, կհասկանաք այն ասացվածքը, որ Աստծո աչքում բոլոր պատերազմները համարվում են քաղաքացիական պատերազմներ։ Մենք բոլորս Նրա զավակներն ենք, հետևաբար՝ յուրաքանչյուրի հանդեպ կատարված հարձակումը հարձակում է Աստծո արարչագործության վրա։
Հիսուսն ասում է՝ մի՛ դատեք, որովհետև կյանքի այս ասպարեզում մենք բոլորս հավասար ենք։ Ոչ ոք իրավունք չունի դատելու մյուսին։ Հիսուսը շարունակում է հիշեցնել մեզ, որ Աստված արևը ծագեցնում է և՛ բարիների, և՛ չարերի վրա, քանի որ Նա չի տարբերակում նրանց։ Հետևաբար, եթե Աստված չի տարբերակում մարդկանց, ո՞վ ենք մենք, որ համարձակվենք մեզ ուրիշներից ավելի լավը համարել։ Ահա թե ինչու է Նա ասում՝ նախ ներս նայե՛ք, տե՛ս այն վնասները, որոնք կան ձեր կյանքում, հանի՛ր դրանք, որպեսզի կարողանաք պարզորոշ տեսնել ավելի մեծ պատկերը։ Ի վերջո, Մեծ պահքի նպատակը հենց դա է։ Սա ժամանակ է՝ 40 օր, երբ մենք ձգտում ենք հանել այդ գերանները մեր աչքերից, որպեսզի կարողանանք տեսնել կյանքի հրաշքները։ Մենք բացում ենք վարագույրը, որպեսզի կարողանանք տեսնել Աստծո արարչագործության բարիքը մեր շուրջը։ Արդյո՞ք հրաշալի չէր լինի նայել մեկ այլ մարդու աչքերի մեջ և տեսնել Աստծո արտացոլանքը։ Ի՞նչ կլիներ, եթե կարողանայինք խորապես նայել մեկ այլ մարդու հոգու մեջ և իսկապես տեսնել Աստծո ներկայությունը։ Ցանկանո՞ւմ եք հասնել այդ կետին։ Դե ուրեմն, նախ հանի՛ր գերանը քո աչքից, որպեսզի կարողանաս պարզորոշ տեսնել քո շուրջը գտնվող հրաշքները։
Անցյալ շաբաթ մենք աղոթքի մասին ուսուցում ունեցանք։ Հիսուսը մեզ սովորեցնում է «Հայր մեր»-ը։ Մենք աղոթում ենք. «Հայր մեր, որ երկնքում ես, սուրբ թող լինի անունդ...»։ Միակ խնդրանքը, որ մենք ուղղում ենք մեր Երկնային Հորը այս աղոթքի մեջ, այն է, որ Նա ներողամիտ լինի մեր մեղքերի հանդեպ։ Ինչպե՞ս։ Նույն չափով, ինչ չափով մենք ենք ներում ուրիշներին։ Մենք ասում ենք. «Թող մեզ մեր պարտքերը, ինչպես մենք ենք թողնում մեր պարտապաններին»։ Այլ կերպ ասած՝ հենց այդ նույն չափանիշով մենք դատվելու ենք։ Ինչպես այսօր կարդացինք, Հիսուսը պատվիրում է չդատել։ Զգո՛ւյշ եղեք։ Այն նույն չափանիշով, որով մենք դատում ենք ուրիշներին, մենք ինքներս դատվելու ենք։
Իրոք, այսօրվա դասը պարզ է, բայց իրագործելու համար՝ դժվար։ Սակայն Մեծ պահքը հենց դրա մասին է՝ պարզ, բայց դժվար։ Օգտագործե՛ք այս առիթը՝ նայելու ձեր հարաբերություններին սիրելիների, ամուսինների, երեխաների և ծնողների հետ։ Նայե՛ք ընկերների, գործընկերների, ծանոթների և այն մարդկանց հետ ունեցած ձեր հարաբերություններին, որոնց կցանկանայիք ճանաչել։ Տեսե՛ք այն դատողությունները, որոնք անում եք, և հասկացե՛ք, թե որքան արհեստական են դրանք։ Նայե՛ք ձեր նախապաշարմունքներին՝ նախնական դատողություններին, որոնք անում եք ամեն օր։ Մենք բոլորս ենք դատողություններ անում։ Դա չի նշանակում, որ մենք վատ մարդիկ ենք, դա պարզապես նշանակում է, որ մենք մարդ ենք։ Բայց այդ մարդկային էության մեջ դաս քաղե՛ք Հիսուս Քրիստոսից։ Դուք կարող եք սեր գտնել, և այդ սերը ձեզ շրջապատող մարդկանցից ավելի հեռու չէ։ Տեսե՛ք այն դժվարությունները՝ այդ «գերանները», որոնք աղավաղում են մեր ընկալումը և խանգարում մեզ տեսնելու այն գեղեցկությունը, որը մեր շուրջն է։
Մի՛ դատեք, որպեսզի չդատվեք։ Հանի՛ր գերանը քո աչքից... Այն, ինչ կբացահայտեք, այն է, որ դուք այլևս չեք կարողանա տեսնել եղբոր աչքի շյուղը։ Փոխարենը՝ կտեսնեք միայն Աստծո ներկայությունը։
Աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքներով.
Արդար Դատավոր, երբ գաս Հոր փառքով՝ դատելու կենդանիներին և մեռյալներին, մի՛ մտիր դատաստանի մեջ Քո ծառայի հետ, այլ փրկի՛ր ինձ հավիտենական կրակից և արժանացրո՛ւ լսելու արդարների երանավետ կանչը դեպի Քո երկնային արքայությունը։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ (Հավատով խոստովանում եմ #22/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/IMG_4379-scaled-e1708322852796.jpg13331000Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-19 00:01:402024-02-18 22:09:10Դատաստան – Մեծ պահքի 8-րդ օր
Հայ եկեղեցուն բնորոշ է Մեծ պահքի յուրաքանչյուր կիրակին նկարագրական և հատուկ անունով կոչելու ավանդույթը։ Այս կիրակին կոչվում է Արտաքսման կիրակի։ Մենք հիշում ենք, թե ինչպես է մեղքը մուտք գործում մեր կյանք և խոչընդոտում մեզ վայելելու կյանքի լավագույնը՝ Դրախտը՝ Աստծո լիության մեջ։
Երբ Մեծ պահքի ընթացքում մտնում եք հայկական եկեղեցի, անմիջապես նկատում եք խորանի առջև փռված մեծ վարագույրը։ Այն այնտեղ է՝ մեզ մեղքի մասին հիշեցնելու համար, քանի որ մեղքը, վարագույրի պես, թույլ չի տալիս մեզ տեսնել Աստծո գեղեցկությունը։
Մեղքը կյանքի բնական մաս է։ Այն բառացիորեն նշանակում է «նշանակետից շեղվել»։ Նետաձգության մեջ դուք նետը ուղղում եք դեպի թիրախի կենտրոնը։ Երբ այն չի դիպչում նշանակետին, նետը «մեղանչում» է։ Նույն կերպ, մենք կոչված ենք վայելելու Դրախտը՝ թիրախի կենտրոնը։ Մենք չենք հասնում այդ նշանակետին մեր անկատարության պատճառով։ Մեղքերը այն խոչընդոտներն են, որոնք թույլ չեն տալիս մեզ զգալ Աստծո լիությունը՝ սիրով, խաղաղությամբ և երջանկությամբ լի կյանքը։
Մեղքը հնարավոր է խուսափել, բայց այն կյանքի անբաժանելի մասն է։ Մի՛ սխալվեք՝ կարծելով, թե եթե մեղքը կա ձեր կյանքում, ապա դրախտը կորած է կամ անհասանելի։ Մեղքը պարզապես հիշեցում է, որ մենք մարդ ենք, որ մենք Աստված չենք։ Միայն Աստված է առանց մեղքի, քանի որ ըստ սահմանման՝ Աստված սեր է, իսկ սերը չի կարող մեղք լինել։ Սերը չի կարող պատնեշ լինել մեր և դրախտի միջև։ Սերը մաքուր է։ Հետևաբար, եթե մեղքը խոչընդոտ է, ապա այն կարելի է հաղթահարել։
Արտաքսման կիրակին հիշեցում է այն մասին, որ մենք ստեղծվել ենք դրախտում և դրախտի համար։ Աստված մեզ տալիս է դրախտը և ցանկանում է, որ մենք լինենք Նրա հրաշալի սիրո հետ լիարժեք միության մեջ։ Այդ դրախտում, Ադամի և Եվայի առասպելի նման, մենք ընտրում ենք գնալ Նրա կամքին հակառակ։ Այլ կերպ ասած՝ մենք փնտրում ենք բարու և չարի գիտության պտուղը՝ Աստծո նմանվելու համար։
Աստված մեզ տալիս է պատվիրանների մի շարք, իսկ մենք մեր ազատ կամքով ընտրում ենք մեկ ուրիշը։ Աստված ասում է՝ սիրե՛ք միմյանց, իսկ մենք ասում ենք՝ ոչ բոլորին։ Աստված ասում է՝ հոգ տարե՛ք միմյանց մասին, իսկ մենք ասում ենք՝ միայն նրանց, ովքեր մեզ փոխարենը ինչ-որ բան են տալիս։ Աստված ասում է՝ սիրե՛ք ձեր մերձավորին, ինչպես ինքներդ ձեզ, իսկ մենք ռումբեր ենք պատրաստում, զենքեր կուտակում և ավերում քաղաքներ, գյուղեր ու երկրներ։ Աստված ասում է՝ արժևորե՛ք ընտանիքը, իսկ մենք ասում ենք՝ աշխատանքը տուն կբերեմ՝ ընտանիքից ժամանակ խլելու համար։ Աստված ասում է՝ արժևորե՛ք կյանքը, իսկ մենք ասում ենք՝ դոլարն ավելին է գնում։ Աստված ասում է՝ վայելե՛ք ձեր կյանքը, իսկ մենք այդ վայելքը սահմանում ենք մեր մարմնի և կենսակերպի հանդեպ ամեն տեսակ չարաշահումներով։ Աստված ասում է՝ հոգ տարե՛ք այս աշխարհի մասին, իսկ մենք ասում ենք՝ ո՞ւմ է հետաքրքիր, և շարունակում ենք հատել անտառները և աղտոտել շրջակա միջավայրը։ Աստված ասում է՝ երկրպագե՛ք ինձ, իսկ մենք ասում ենք՝ ավելի կարևոր գործեր ունեմ։ Աստված ասում է՝ ճանաչե՛ք ինձ, իսկ մենք ասում ենք՝ դրանից օգուտ չկա։
Մարդկության մեղքն այն է, որ մենք մեր կամքը վեր ենք դասում Աստծո կամքից, և այդպիսով հեռանում ենք Աստծուց և դրախտից։ Մեղքը առաջացնում է բաժանում, հեռացում Աստծուց։ Մեղքը այն վարագույրն է, որը թույլ չի տալիս մեզ նայել այն կողմ և տեսնել գեղեցկությունը հակառակ կողմում։
Մեծ պահքի ընթացքում մենք հնարավորություն ունենք նայելու մեր ներսը, խորհելու և բարելավելու մեր կյանքը։ Ինքնաքննությունը կարևոր է, և այսօր մենք քննում ենք մեր կյանքի մեղքերը։ Եթե դրանք վերլուծեք, կտեսնեք, որ յուրաքանչյուրը կապված է մեր կամքը Աստծո կամքին հակառակ դրսևորելու հետ։ Հիշե՛ք աղոթքի դասը և հիշե՛ք լսել ձեր ներսում հնչող ձայնը։ Լսե՛ք այն Կամքը, որը խոսում է ձեզ հետ։ Դուք այն կգտնեք հենց այն սիրո մեջ, որը Նա դրել է ձեր սրտում։ Դա այն սերն է, որը կարող է հաղթահարել բոլոր դժվարությունները, ներառյալ ձեր առջև ծառացած ամենամեծ մեղքերը։
Այժմ աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով՝
Հոգի Աստծո, ճշմարիտ Աստված, որ իջար Հորդանան և վերնատուն, և լուսավորեցիր ինձ սուրբ ավազանի մկրտությամբ։ Մեղանչեցի երկնքի դեմ և Քո առաջ։ Մաքրի՛ր ինձ Քո աստվածային կրակով, ինչպես որ մաքրեցիր սուրբ առաքյալներին հրեղեն լեզուներով։
Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ Ամեն։ (Հավատով խոստովանում եմ 5/24)
Երաժշտություն՝ Lifebeats, Jethro Tull 1973
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/Waterfall-in-Western-Armenia-scaled.jpg19202560Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-18 00:01:192024-02-17 12:16:17Թաքնված դրախտ. Մեծ պահքի 7-րդ օր
Արմոդոքսին այսօրվա համար. Պինգոն մատնեց իրեն (Մեծ պահքի 6-րդ օր)
Եթե ինչ-որ բան չափազանց լավ է թվում՝ իրական լինելու համար... դե, Դուք գիտեք մնացածը։ Բայց ես խանութում տեսա այս հնաոճ թվացող պաստառը՝ փաթեթավորված, և մտածեցի, որ կանոնից պետք է բացառություն լինի։ Այն իսկական էր թվում և վաճառվում էր ընդամենը մի քանի դոլարով։ Դա 1960-ականների հնաոճ տեսք ունեցող պաստառ էր։ Նրանք այնտեղ էին՝ «Հրաշալի քառյակը»՝ իրենց ողջ փառքով, այն ժպիտներով, որոնք հալեցրին ազգի սիրտը այն երևույթի մեջ, որը կոչվեց «Բիթլոմանիա»։
Ահա «Բիթլզ»-ի պաստառը։ Անկասկած, դրանք իրենք էին։ 16×20 չափսի պաստառի վրա կոլաժային պատկերներ, որոնք պատրաստ էին շրջանակվելու։ Ես լսել էի նման դեպքերի մասին։ Մարդիկ, որոնք արվեստի գործեր են գտնում ավտոտնակային վաճառքներում, ուրիշներ, որոնք հազվագյուտ մետաղադրամ են հայտնաբերում իրենց մանր դրամների մեջ, և երջանիկներ, որոնք պատահաբար հանդիպում են այնպիսի հնության, որի արժեքն այնքան մեծ է, որ հավաքորդները կամ «Սոթբիս»-ը կշտապեն նրանց դռան մոտ՝ այն ձեռք բերելու համար։ Այո, երբեմն դա պատահում է, և այս անգամ հերթն իմն էր։
Ես մտածեցի, որ սա իսկական է՝ իրական գործը։ Նկարներում Ջոնը, Փոլը, Ջորջը և Ռինգոն էին՝ իրենց ապրանքանիշային օձիքազուրկ բաճկոններով, դեմքերին արտացոլված ոգևորությամբ։ Հիշում եմ 1964 թվականի այն փետրվարյան երեկոն, երբ նրանք հայտնվեցին Էդ Սալիվանի շոուում՝ 60 տարի անց։ Ծնողներս հեռուստացույցով դիտում էին շոուն, և ես, ինչպես 8 տարեկանների մեծ մասը, սովորաբար խուսափում էի կիրակի երեկոյան ծնողներիս հետ զվարճալի հաղորդում դիտելուց։ Բայց այդ գիշեր ես կպած էի էկրանին։ Հայրս դուրս էր եկել հարևանների հետ զրուցելու։ Հիշում եմ, թե ինչպես Սալիվանը թափահարեց ձեռքը և մատնացույց արեց քառյակին՝ ասելով. «Բիթլզ»։ Ամբոխը որոտաց, և հեռուստացույցի մյուս կողմում նստած՝ ես ընկղմվեցի հույզերի ծովի մեջ։ Բիթլոմանիան հասել էր Ամերիկա և, անշուշտ, իմ տուն։ Ընդամենը երեք ամիս առաջ էր, որ մեր նախագահը գնդակահարվել էր ցերեկով։ Սպանության մթնշաղից հետո մեզ այս ուրախությունը հարկավոր էր։
Դժվար է հավատալ, որ ավելի քան 60 տարի է անցել այն օրվանից, երբ մենք առաջին անգամ լսեցինք նրանց։ Ինձ համար դա պատմության մեջ մի նշաձող էր։ Եվ հիմա ես կանգնած էի այս պաստառի առջև և մի քանի դոլարով չէի պատրաստվում բաց թողնել պատմության այդ կտորին տիրանալու հնարավորությունը։ Ես վերցրեցի պաստառը, գրպանիցս հանեցի այն մի քանի դոլարը, որն անհրաժեշտ էր խանութից դուրս գալու համար, և մի պահ կանգ առա՝ կարդալու յուրաքանչյուր «Բիթլզ»-ի դիմանկարի կողքին գրված ձեռագիր ստորագրությունը։ Ահա՛։ Դուք գիտեիք, որ այս պահը պետք է գար... Ջորջի ստորագրությունը Ջոնի դիմանկարի վրա էր, իսկ Ջոնինը՝ Ջորջի։ Եվ այսպես, ավելի ուշադիր նայեցի թմբկահարին... ծանոթացեք՝ Պինգո։ Ինչ մեծ տարբերություն է մեկ գիծը. Ռինգոն իր նկարը ստորագրել էր որպես Պինգո։ Այո, դա էժանագին կեղծ պաստառ էր՝ հնաոճ երևալու համար։ Այո, իսկապես, այն չափազանց լավ էր թվում՝ իրական լինելու համար։
Մեծ պահքի ընթացքում մենք եռանդով մուտք ենք գործում հոգևոր վերելքի շրջան, այնքան, որ երբեմն անտեսում կամ բաց ենք թողնում իսկության նշանները։ Պատկերացրեք, ընդամենը վեց տասնամյակ է անցել այն օրվանից, երբ «Բիթլզ»-ը ժամանեց Ամերիկա, և այս կեղծ պաստառների վրա արդեն փոխվել ու սխալ են գրվել անունները։ Պատկերացրեք, թե քրիստոնեությունն ինչ ճանապարհ է անցել երկու հազարամյակների ընթացքում։ Մեծ պահքը ինքնաքննության ժամանակ է։ Մենք հասել ենք առաջին շաբաթվա ավարտին։ Աղոթում և հուսով եմ, որ Դուք չեք շտապի այս շրջանում։ Ժամանակ տրամադրեք՝ դիտարկելու և ստուգելու Ձեր կյանքի ուղերձները։ Մեծ պահքը Ձեր ժամանակն է՝ ուշադիր զննելու այն ստորագրությունները, որոնք համընկնում են Ձեր կյանքի դիմանկարների հետ։
Վաղը մենք շարունակում ենք այս պահքային ուղին՝ մուտք գործելով Մեծ պահքի երկրորդ շաբաթ։ Անհամբերությամբ սպասում եմ Ձեզ Epostle.net կայքում։
Արմոդոքսին այսօրվա համար. Բիթլզը 60 տարեկանում
Եթե ինչ-որ բան չափազանց լավ է թվում՝ իրական լինելու համար... դե, Դուք գիտեք մնացածը։ Բայց ես խանութում տեսա այս հնաոճ թվացող պաստառը՝ փաթեթավորված, և մտածեցի, որ կանոնից պետք է բացառություն լինի։ Այն իսկական էր թվում և վաճառվում էր ընդամենը մի քանի դոլարով։ Դա 1960-ականների հնաոճ տեսք ունեցող պաստառ էր։ Նրանք այնտեղ էին՝ «Հրաշալի քառյակը»՝ իրենց ողջ փառքով, այն ժպիտներով, որոնք հալեցրին ազգի սիրտը այն երևույթի մեջ, որը կոչվեց «Բիթլոմանիա»։
Ահա «Բիթլզ»-ի պաստառը։ Անկասկած, դրանք իրենք էին։ 16×20 չափսի պաստառի վրա կոլաժային պատկերներ, որոնք պատրաստ էին շրջանակվելու։ Ես լսել էի նման դեպքերի մասին։ Մարդիկ, որոնք արվեստի գործեր են գտնում ավտոտնակային վաճառքներում, ուրիշներ, որոնք հազվագյուտ մետաղադրամ են հայտնաբերում իրենց մանր դրամների մեջ, և երջանիկներ, որոնք պատահաբար հանդիպում են այնպիսի հնության, որի արժեքն այնքան մեծ է, որ հավաքորդները կամ «Սոթբիս»-ը կշտապեն նրանց դռան մոտ՝ այն ձեռք բերելու համար։ Այո, երբեմն դա պատահում է, և այս անգամ հերթն իմն էր։
Ես մտածեցի, որ սա իսկական է՝ իրական գործը։ Նկարներում Ջոնը, Փոլը, Ջորջը և Ռինգոն էին՝ իրենց ապրանքանիշային օձիքազուրկ բաճկոններով, դեմքերին արտացոլված ոգևորությամբ։ Հիշում եմ 1964 թվականի այն փետրվարյան երեկոն, երբ նրանք հայտնվեցին Էդ Սալիվանի շոուում՝ 60 տարի անց։ Ծնողներս հեռուստացույցով դիտում էին շոուն, և ես, ինչպես 8 տարեկանների մեծ մասը, սովորաբար խուսափում էի կիրակի երեկոյան ծնողներիս հետ զվարճալի հաղորդում դիտելուց։ Բայց այդ գիշեր ես կպած էի էկրանին։ Հայրս դուրս էր եկել հարևանների հետ զրուցելու։ Հիշում եմ, թե ինչպես Սալիվանը թափահարեց ձեռքը և մատնացույց արեց քառյակին՝ ասելով. «Բիթլզ»։ Ամբոխը որոտաց, և հեռուստացույցի մյուս կողմում նստած՝ ես ընկղմվեցի հույզերի ծովի մեջ։ Բիթլոմանիան հասել էր Ամերիկա և, անշուշտ, իմ տուն։ Ընդամենը երեք ամիս առաջ էր, որ մեր նախագահը գնդակահարվել էր ցերեկով։ Սպանության մթնշաղից հետո մեզ այս ուրախությունը հարկավոր էր։
Դժվար է հավատալ, որ ավելի քան 60 տարի է անցել այն օրվանից, երբ մենք առաջին անգամ լսեցինք նրանց։ Ինձ համար դա պատմության մեջ մի նշաձող էր։ Եվ հիմա ես կանգնած էի այս պաստառի առջև և մի քանի դոլարով չէի պատրաստվում բաց թողնել պատմության այդ կտորին տիրանալու հնարավորությունը։ Ես վերցրեցի պաստառը, գրպանիցս հանեցի այն մի քանի դոլարը, որն անհրաժեշտ էր խանութից դուրս գալու համար, և մի պահ կանգ առա՝ կարդալու յուրաքանչյուր «Բիթլզ»-ի դիմանկարի կողքին գրված ձեռագիր ստորագրությունը։ Ահա՛։ Դուք գիտեիք, որ այս պահը պետք է գար... Ջորջի ստորագրությունը Ջոնի դիմանկարի վրա էր, իսկ Ջոնինը՝ Ջորջի։ Եվ այսպես, ավելի ուշադիր նայեցի թմբկահարին... ծանոթացեք՝ Պինգո։ Ինչ մեծ տարբերություն է մեկ գիծը. Ռինգոն իր նկարը ստորագրել էր որպես Պինգո։ Այո, դա էժանագին կեղծ պաստառ էր՝ հնաոճ երևալու համար։ Այո, իսկապես, այն չափազանց լավ էր թվում՝ իրական լինելու համար։
Մեծ պահքի ընթացքում մենք եռանդով մուտք ենք գործում հոգևոր վերելքի շրջան, այնքան, որ երբեմն անտեսում կամ բաց ենք թողնում իսկության նշանները։ Պատկերացրեք, ընդամենը վեց տասնամյակ է անցել այն օրվանից, երբ «Բիթլզ»-ը ժամանեց Ամերիկա, և այս կեղծ պաստառների վրա արդեն փոխվել ու սխալ են գրվել անունները։ Պատկերացրեք, թե քրիստոնեությունն ինչ ճանապարհ է անցել երկու հազարամյակների ընթացքում։ Մեծ պահքը ինքնաքննության ժամանակ է։ Մենք հասել ենք առաջին շաբաթվա ավարտին։ Աղոթում և հուսով եմ, որ Դուք չեք շտապի այս շրջանում։ Ժամանակ տրամադրեք՝ դիտարկելու և ստուգելու Ձեր կյանքի ուղերձները։ Մեծ պահքը Ձեր ժամանակն է՝ ուշադիր զննելու այն ստորագրությունները, որոնք համընկնում են Ձեր կյանքի դիմանկարների հետ։
Վաղը մենք շարունակում ենք այս պահքային ուղին՝ մուտք գործելով Մեծ պահքի երկրորդ շաբաթ։ Անհամբերությամբ սպասում եմ Ձեզ Epostle.net կայքում։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/Screenshot-2024-02-16-at-9.55.29-PM.png13881210Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-17 00:01:402024-02-16 22:02:08Պինգոն բացահայտեց. Մեծ պահքի 6-րդ օր
Մինչ մոտենում ենք Մեծ պահքի մեր առաջին շաբաթվա ավարտին, հիշեցրեք Ձեզ, որ Ձեր ձեռքբերումներն ու անհաջողությունները մնացել են անցյալում։ Եթե Դուք պահք եք պահում, և Ձեր աղոթքի ու ողորմության շրջափուլերն ավելացել են, ապա դրանք այն ձեռքբերումներն են, որոնք պետք է քաջալերեն Ձեզ՝ շարունակելու և ավելի ամրապնդվելու գալիք շաբաթներին։ Եթե շեղվել եք Ձեր նպատակներից, ապա այս ժամանակահատվածը դիտարկեք որպես փոփոխության խթան։ Մարտահրավեր նետեք Ձեզ՝ վերակենտրոնանալու և վճռականությամբ լցվելու՝ առաջիկա շաբաթներին լավատեսությամբ դիմակայելու համար։
Այսօր մենք կխոսենք խորը պահքի մասին, այսինքն՝ սննդից զատ պահքի։ Սուրբ Գրքում մենք կարդում ենք Ղուկասի Ավետարանից մի հատված, որն ասում է. «Հիսուս կանչեց ժողովրդին և ասաց նրանց. «Լսե՛ք և հասկացե՛ք. ոչ թե այն, ինչ մտնում է բերանը, պղծում է մարդուն, այլ այն, ինչ դուրս է գալիս բերանից, այն է պղծում մարդուն»»։
Այստեղ հնչող պատգամը խիստ է։ Շատ հաճախ, հատկապես Մեծ պահքի ընթացքում, մենք տարվում ենք կյանքի բոլոր օրենքներով ու կանոնակարգերով, կյանքի «արելիքներով» ու «չարելիքներով»։ Խուսափե՛ք մսից, մի՛ խմեք կաթ և այլն։ Մենք ժամանակ ենք ծախսում սխալ հարցեր տալու վրա. արդյո՞ք պետք է հրաժարվենք այս տեսակի մսից կամ այն տեսակի սննդից։ Կանոններին ու կարգերին հետևելու փոխարեն՝ մենք պետք է ուսումնասիրենք այդ կանոնների պատճառները։ Այսինքն՝ մենք պետք է ուղղորդենք մեզ դեպի Մեծ պահքի բուն նպատակը։
Մեծ պահքը, ինչպես սովորել ենք, պարզեցման ժամանակ է՝ ամեն ինչ հիմնականին հասցնելու և կյանքի համար անհրաժեշտը գտնելու ժամանակ։ Մենք հրաժարվում ենք որոշակի սննդամթերքից՝ մսից և կենդանական ծագման մթերքներից՝ պարզեցմանը հասնելու համար։ Այսօր մենք մի քայլ առաջ կգնանք՝ սկսելով հրաժարվել ավելի էական բաներից։ Մենք կկենտրոնանանք այն բաների վրա, որոնք պղծում են մեզ, կամ, ինչպես Հիսուսն է ասում՝ «...ոչ թե այն, ինչ մտնում է մեր օրգանիզմ, այլ այն, ինչ դուրս է գալիս մեր օրգանիզմից»։
Որո՞նք են այն բաները, որոնք դուրս են գալիս մեր օրգանիզմից և արդյո՞ք դրանք պղծում են մեզ։ Կա՞ն արդյոք խոսքեր կամ զգացմունքներ, որոնք կործանում են մեզ, որոնք բառացիորեն սպանում են մեզ և մեր շրջապատի մարդկանց։ Ես խոսում եմ զայրույթի և ատելության այն դրսևորումների մասին։ Իսկ ի՞նչ կասեք հուսահատության և դժգոհության մասին։ Սրանք բոլորն այնպիսի զգացմունքներ են, որոնք քայքայում են մեզ։ Դրանք խզում են մեր սիրելի մարդկանց հետ ունեցած կապերը։ Դրանք պղծում են մեզ։ Դրանք թունավորում են մեր օրգանիզմն ու մեր կյանքը։ Դրանք խանգարում են մեզ դառնալ այն ամենը, ինչ կարող ենք և պետք է լինենք։
Ինչպես գիտենք, մեր արտաբերած խոսքերը կարող են կործանել մեզ։ Հայերի շրջանում կա մի արտահայտություն, որ սրից ստացված վերքը կլավանա, բայց լեզվից ստացված վերքը երբեք չի լավանում։
Մտածե՛ք այն խոսքերի մասին, որոնք օգտագործել եք շտապողականությամբ, գուցե զայրույթի պահին։ Մտածե՛ք այն արտահայտությունների մասին, որոնք բաժանել են Ձեզ ընկերներից կամ գուցե ընտանիքից։ Որոշ խոսքեր նույնիսկ կործանել են ուրիշներին։ Կամովին կամ գուցե անկամ, այդ փոքրիկ խոսքերը դուրս են եկել Ձեր բերանից, և Դուք ցավեցրել եք ուրիշներին։ Ցավոք, հաճախ Դուք վերջում ցավեցնում եք նրանց, ում ամենաշատն եք սիրում։ Գուցե դա այն պատճառով է, որ մենք կարծում ենք, թե նրանք, ովքեր սիրում են մեզ, կհանդուրժեն մեզ և կհաշտվեն մեր հետ։ Ինչ էլ լինի պատճառը, երբ մենք ցավեցնում ենք ուրիշներին, մենք կործանում ենք հարաբերություններ, և այդպիսով՝ կործանում ենք Աստծո հետ մեր հարաբերությունը։
Իրականում, Մատթեոսի Ավետարանի Լեռան քարոզում Հիսուսը հատկապես շեշտում է այս կետը. «Լսել եք, որ ասվեց՝ մի՛ սպանիր, բայց Ես ասում եմ ձեզ, եթե Դուք զայրույթ ունեք Ձեր եղբոր հանդեպ, ապա մեղավոր եք այդ սպանության մեջ»։ Այսքանը։ Քրիստոսը մեզ աներկբա ասում է, որ քրիստոնյայի կյանքում տեղ չկա զայրույթի, ատելության, պառակտիչ զրույցների և նույնիսկ այն մտքերի համար, որոնք հանդիսանում են այդ գործողությունների հիմքը։
Այժմ, երբ Դուք ազատվում եք չար մտքերից, որոնք տանում են դեպի չար գործողություններ, Դուք պետք է դրանք փոխարինեք այն միակ մտքով, որը բավականաչափ հզոր է այդ մտքերը հեռու պահելու համար։ Այդ ուժը գալիս է սիրուց։ Սերը կյանքի այն միակ բաղադրիչն է, որը կարող է հաղթահարել մեզ բաժանող և կործանող մտքերն ու խոսքերը։
Առանց սիրո ի՞նչ իմաստ կամ նպատակ կարող է ունենալ մեր գոյությունը։ Սերը կյանքի անհրաժեշտ բաղադրիչն է։ Թեև այն մեր գոյության բնական տարրն է, այսինքն՝ այն գոյություն ունի մեզանից յուրաքանչյուրի մեջ, այնուամենայնիվ, այն պետք է մշակվի և խնամվի։ Մեծ պահքի այս շրջանում մենք հիանալի հնարավորություն ունենք հենց դա անելու։ Մեր կյանքում սիրո զգացմունքը մշակելով և խնամելով՝ մենք ձեռք ենք բերում անհրաժեշտ սովորություն՝ Մեծ պահքից դուրս կյանքի դժվարությունները հաղթահարելու համար։ Մինչ պահեցողությունն ու սահմանափակումները Մեծ պահքի ճանապարհորդության մի մասն են, հավատացյալի համար ավելի մեծ խնդիրը սերը գործադրելն է և ներդաշնակ լինելը ընտանիքի, ընկերների, բնության, շրջապատի, աշխարհի և, ի վերջո, ողջ տիեզերքի՝ այսինքն՝ Աստծո հետ։
Աղոթե՛նք։
Ամենախնամ Տեր, Քո սուրբ երկյուղը դիր իմ աչքերի առաջ որպես պահապան, որպեսզի դրանք շնությամբ չնայեն, իմ ականջների առաջ, որպեսզի դրանք չհաճեն չար խոսքեր լսել, իմ բերանի առաջ, որպեսզի այն սուտ չխոսի, իմ սրտի առաջ, որպեսզի այն չար բան չմտածի, իմ ձեռքերի առաջ, որպեսզի դրանք անիրավություն չգործեն, իմ ոտքերի առաջ, որպեսզի դրանք անիրավության ուղիներով չքայլեն։ Այլ ուղղի՛ր դրանք, որպեսզի միշտ Քո բոլոր պատվիրաններին համապատասխան լինեն։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ Ամեն։ (Սուրբ Ներսես Շնորհալու «Հավատով խոստովանիմ» 9/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/WP_20140513_005-scaled.jpg14402560Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-16 00:01:152024-02-15 18:42:57Պահք՝ սննդից անդին. Մեծ պահքի 5-րդ օր
Ինչպես սկսում ենք գիտակցել, Մեծ պահքը մեզ հնարավորություն է տալիս դանդաղեցնել ընթացքը և կյանքը մաքրել ավելորդություններից՝ կենտրոնանալով էականի վրա։ Մենք բացահայտում ենք այն, ինչն իրականում անհրաժեշտ է և կարևոր մեր կյանքի համար։
Այսօր մենք հասկանում ենք, որ տալու գործողությունը՝ ողորմածությունը, կյանքի էական մասն է, այսինքն՝ այն անհրաժեշտ է առողջ կյանքի համար։ Գործնականում, տալը մի այնպիսի գործողություն է, որից Դուք չեք կարող «հրաժարվել» Մեծ պահքի ընթացքում։ Ուրիշներին օգնելը հարստացնում է Ձեր հոգևոր կյանքը։
Եկե՛ք անդրադառնանք Լեռան քարոզին, որտեղ Հիսուս մեզ ուսուցանում է տալու ճիշտ կերպը։ Հիսուս ասում է. «Զգո՛ւյշ եղեք ձեր ողորմությունը մարդկանց առաջ չանել՝ նրանց երևալու համար, այլապես վարձք չեք ունենա ձեր Հորից, որ երկնքում է։ Արդ, երբ ողորմություն ես անում, փող մի՛ հնչեցրու քո առաջ, ինչպես կեղծավորներն են անում ժողովարաններում և հրապարակներում, որպեսզի մարդկանցից փառավորվեն։ Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, նրանք ստացել են իրենց վարձքը։ Երբ ողորմություն ես անում, թող քո ձախ ձեռքը չիմանա, թե ինչ է անում աջը, որպեսզի քո ողորմությունը լինի ծածուկ, և քո Հայրը, որ տեսնում է ծածուկը, կհատուցի քեզ»։ (Մատթեոս 6)
Տալը կամ ողորմածությամբ առաջնորդվելը մեր հավատքի արտաքին դրսևորումն է։ Ուրիշներին տալով՝ մենք արտահայտում ենք մեր սրտի ներքին ձգտումները։ Այդ դրսևորումները շատ բան են պատմում մեր մասին։ Տալու գործընթացում մենք ձևավորում ենք սովորություններ և աստիճանաբար հասկանում, որ փորձում ենք համատեղել տալու, ստանալու և վերցնելու գործընթացները։ Մենք ձգտում ենք հավասարակշռություն գտնել տալու և ստանալու միջև։ Օրինակ՝ մենք տալիս ենք նրանց, ումից հնարավոր է ստանալ, և վերցնում ենք նրանցից, ովքեր տալիս են։
Երբ Հիսուսն ասում է. «Ավելի օրհնյալ է տալը, քան ստանալը», Նա խախտում է այդ հավասարակշռությունը։ Նա հավասարության նշանի փոխարեն դնում է «մեծ է» նշանը, և մենք կոչված ենք անել նույնը։ Նա ասում է՝ երբ տալիս եք, պահպանեք այն մաքուր։ Եթե օգնում եք ուրիշներին, համոզվեք, որ դա անշահախնդիր է՝ առանց փոխհատուցում ակնկալելու։ Իրականում, Ավետարանների ողջ ընթացքում Հիսուսը պատվիրում է օգնել աղքատներին և կարիքավորներին։ Ինչո՞ւ։ Առաջին պատասխանն ակնհայտ է՝ որովհետև նրանք կարիք ունեն։ Սակայն ոչ այնքան ակնհայտ է այն, որ ավելի շատ մենքունենք տալու կարիք։ Երբ օգնում ենք ուրիշներին, հասկանում ենք, որ կյանքը հարստության կուտակումից ավելին է։ Մենք գիտակցում ենք, որ կյանքը չի բաղկացած այն իրերից, որոնք անվանում ենք սեփականություն։ Իրականում, այդ իրերն են տիրում մեզ։
Երբ Հիսուսը զգուշացնում է մեզ չփողհարել տալու ժամանակ, Նա պատվիրում է պահպանել մաքրությունը։ Տվեք առանց ակնկալիքի։ Նույնիսկ ուրիշների ծափահարություններն ու գովասանքը մի բան են, որ մենք ստանում ենք փոխարենը, ուստի խուսափեք դրանից՝ տալով գաղտնի։ Այդպիսով, մեր տալը դառնում է միակողմանի, և տալու այդ տեսակը զուրկ է եսասիրությունից, անձնազոհ է։ Մեծ պահքի այս չորրորդ օրը մենք սկսում ենք հասկանալ ես-ը կորցնելու կարևորությունը։ Երբ ես-ը նշանակություն չունի, սրտի ձգտումներն իսկապես մաքուր են։ Տալը դառնում է սիրո արտահայտություն՝ անվերապահորեն և առանց որևէ բան ակնկալելու։
Մեծ պահքի ընթացքում մենք կոչված ենք իսկապես քննելու ինքներս մեզ՝ ծոմապահությամբ, աղոթքով և ողորմածությամբ։ Այս երեքից ողորմածությունը ամենահեշտն է քննելը, քանի որ մենք նկատում ենք, թե ինչպես ենք տալիս։ Մեր գործերի մասին վկայություն կա։ Օգտվե՛ք այս ժամանակից։ Փորձե՛ք այս փոքր ու պարզ վարժությունը։ Քննե՛ք ձեր անցյալն ու ներկան՝ գտնելու այն մարդկանց, ովքեր յուրահատուկ կերպով ազդել են ձեր կյանքի վրա։ Գուցե զարմանաք՝ բացահայտելով, որ ձեզ վրա ամենաշատ ազդեցություն ունեցողները ոչ թե հայտնի աստղերն են եղել, ոչ թե մարզիկները, երգիչները կամ մեծահարուստները։ Իրականում, նրանք շատ պարզ մարդիկ են եղել, ովքեր ձեզ ինչ-որ բան են տվել՝ առանց անձնական շահ ակնկալելու։ Գուցե դա մայրիկն է եղել, հայրիկը, գուցե պապիկը կամ տատիկը։ Գուցե մի ընկեր, ով ձեզ հետ ժամանակ է անցկացրել կամ խորհուրդ տվել։ Եվ այն փաստը, որ դուք հիշում եք այդ մարդկանց, ապացույց է, որ տալը երբեք չի մահանում, քանի որ այն սիրո արտահայտություն է։
Միակողմանի տալը այն տեսակն է, որն Աստված ակնկալում է մեզանից, քանի որ հենց այդպիսի սեր է Նա ցույց տալիս մեր հանդեպ։ Միակողմանի տալը սիրո սահմանումն է։ Աստված մեզ տալիս է ամենաթանկարժեք պարգևը՝ մեր կյանքը։ Նա մեզ փրկություն է տալիս մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի միջոցով, և այն տրվում է անվերապահորեն՝ ի հեճուկս մեր թերությունների։ Ուստի նույն կերպ տվե՛ք ուրիշներին։ Ավելին, Ավետարանի ողջ ընթացքում Հիսուս մեզ պատվիրում է տալ նրանց, ովքեր բացարձակապես ոչ մի հնարավորություն չունեն մեզ հատուցելու։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև այդպես վարվելով՝ մենք դառնում ենք Աստծո նման։ Աստված նույնն արեց. Նա տվեց մարդկանց, ովքեր բացարձակապես ոչ մի հնարավորություն չունեին Նրան հատուցելու։ Ինչպե՞ս կարող եք հատուցել կյանքի և փրկության համար։ Եվ Աստված պատասխանում է՝ նույնն արեք ուրիշների հանդեպ։ Սիրե՛ք և հոգ տարե՛ք ուրիշների մասին՝ առանց ակնկալիքների և պայմանների։
Ուստի տվե՛ք առատաձեռնորեն։ Եվ հիշե՛ք, որ ձեր տալու նպատակը միայն նյութական բարիքները չեն։ Ձեր գրպանում եղածից ավելի կարևոր է այն, ինչ ձեր սրտում է։ Նվիրե՛ք ձեր ժամանակը։ Նվիրե՛ք ձեր ուշադրությունը։ Նվիրե՛ք ձեր սերը։ Գտե՛ք մի տարեց մարդու, ով ձեր ժամանակի մի քանի րոպեի կարիքն ունի։ Գտե՛ք մի երեխայի, ով ձեր օգնության կարիքն ունի գիրք կարդալու համար։ Գտե՛ք մեկին, ով սննդի կարիք ունի։ Գտե՛ք մեկ ուրիշին, ով ապաստանի կարիք ունի։ Կամ պարզապես գտե՛ք մեկին, ով ժպիտի կարիք ունի և ցանկանում է, որ դուք բռնեք նրա ձեռքը։ Տվե՛ք և արտահայտե՛ք ձեր սերը։
Աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքներից մեկը՝
Ողորմածության Պարգևատու, շնորհի՛ր, որ ես Քեզ մոտենամ ճշմարիտ հավատքով, բարի գործերով և Քո Սուրբ Մարմնի ու Արյան հաղորդությամբ։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ (Սուրբ Ներսես Շնորհալու «Հավատով խոստովանիմ» աղոթքից, 19/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2023/08/P1040433-scaled.jpg19202560Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-15 00:01:222024-02-14 08:30:57Ողորմություն. «մեծ է» նշանի փոփոխումը
Այսօր մենք կքննարկենք աղոթքը քրիստոնյայի կյանքում և դրա կարևորությունը Մեծ պահքի ընթացքում։
Ինչպես քննարկել ենք մեր նախորդ հանդիպումների ժամանակ, Մեծ պահքի ընթացքում մենք կոչված ենք պահեցողության, ողորմածության և աղոթքի մեջ առավել զգոնության։ Սովորաբար, երբ մտածում ենք աղոթքի մասին, այն սահմանում ենք որպես զրույց Աստծո հետ։ Թեև սա աղոթքի ընդունելի ըմբռնում է, մենք պետք է նաև ընդունենք, որ զրույցը երկկողմանի գործընթաց է, ուստի, եթե մենք խոսում ենք, պետք է նաև լսենք։
Սկսենք՝ ունկնդրելով Քրիստոսի խոսքերը աղոթքի մասին։ Լեռան քարոզից (Մատթեոս, գլուխ 6) կարդում ենք. «Եվ երբ աղոթեք», - ասում է Հիսուսը, - «մի՛ եղեք կեղծավորների պես, որոնք սիրում են ժողովարաններում և հրապարակների անկյուններում կանգնել ու աղոթել, որպեսզի մարդկանց երևան։ Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, նրանք ստացել են իրենց վարձքը։ Այլ դուք, երբ աղոթեք, մտե՛ք ձեր սենյակը, փակե՛ք ձեր դուռը և աղոթե՛ք ձեր Հորը, որ ծածուկ է. և ձեր Հայրը, որ տեսնում է այն, ինչ ծածուկ է, կհատուցի ձեզ։ Եվ երբ աղոթում եք, շատախոս մի՛ եղեք հեթանոսների պես, որովհետև նրանք կարծում են, թե իրենց շատախոսության համար կլսվեն։ Արդ, նրանց պես մի՛ եղեք, որովհետև ձեր Հայրը գիտի, թե ինչ է ձեզ պետք, նախքան ձեր խնդրելը»։
Հիսուսը մեզ հստակորեն ասում է, որ Աստված գիտի մեր սրտի կարիքներն ու ցանկությունները։ Նա գիտի մեր ամենախորը ձգտումները։ Հետևաբար, հարց է առաջանում՝ եթե Աստված գիտի, թե ինչ է մեզ պետք և ինչ ենք մենք ուզում, ինչո՞ւ աղոթել։ Ուրեմն, աղոթքը պետք է լինի ավելին, քան պարզապես զրույց Աստծո հետ, և այն իսկապես այդպիսին է։
Որքան էլ աղոթքը զրույց լինի Աստծո հետ, ավելի կարևոր է, որ այն զրույց է սեփական անձի հետ։ Գուցե տարօրինակ հնչի, որ մարդը կարող է չիմանալ իր սեփական կարիքները, բայց մի պահ մտածեք այդ մասին։ Ձեր սրտի կարիքներն ու ցանկությունները ձեր ձեռքերում են, և Աստծուն ուղղված ձեր աղոթքը կարող է միայն արթնացնել և ամրապնդել ձեր վճռականությունը՝ ձեր երազանքներն իրականացնելու համար։
Մարդու ներաշխարհը պետք է արթնանա, և հենց դա է Մեծ պահքի այս ճանապարհորդության նպատակը։ Պահքը նման է մեքենայի դիմապակու մաքրիչի, որը հեռացնում է կեղտը, փոշին և անձրևը, որոնք մթագնում են մեր տեսողությունը։ Այն թույլ է տալիս մեզ տեսնել հստակ պատկերը և այն կյանքը, որը մեր առջև է։
Մեծ պահքի ճանապարհին մենք պարզեցնում և նվազեցնում ենք մեր հոգսերը։ Մենք գտնում ենք այն, ինչն իսկապես անհրաժեշտ է գոյատևելու և ապրելու համար։ Մենք պահք ենք պահում, և մեր աղոթքի մեջ զրուցում ենք մեր անձի հետ՝ գտնելու մեր սրտի իսկական ցանկությունները։ Այդպիսով մենք հայտնաբերում ենք, որ կարող ենք իրականացնել մեր ձգտումները Աստծո տված գործիքներով՝ հավատով, հույսով և սիրով, որոնք կարող են իրականություն դարձնել մեր ամենանվիրական երազանքները։ Մեծ պահքի ճանապարհի միջոցով մենք լվանում ենք մեր համակարգի թույները և վերացնում ավելորդությունները՝ բացահայտելու և գտնելու մեր կյանքի իսկական գանձերը։ Դրանք այն իրերն ու առարկաները չեն, որոնք սպառում են մեր առօրյա գոյությունը։ Ո՛չ, մենք գտնում ենք հավատի, հույսի և սիրո իրական գանձերը։
Մեծ պահքի ընթացքում մենք հրաշալի հնարավորություն ունենք հաղորդակցվելու Աստծո և մեր անձի հետ։ Մենք հասկանում ենք, որ Աստված և մարդը գոյություն ունեն մի յուրահատուկ հարաբերության մեջ, որը նրանց բերում է սերտ մերձեցման և կապի։
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին հիշեցնում է մեզ, որ աղոթքը զրույց է, որը բխում է մեր սրտի խորքից, այսինքն՝ մեր էության կենտրոնից։
Այսօրվա դասի համար խնդրում եմ գտնել մի վայր, որտեղ կարող եք մենակ մնալ։ Այն պետք է լինի այնպիսի տեղ, որտեղ Ձեզ հեշտությամբ չեն շեղի։ Գուցե ցանկանաք խունկ վառել՝ կենտրոնացած մնալու համար։ Նայելով դեպի երկինք բարձրացող ծխին՝ կհիշեք, որ Ձեր աղոթքները նույնպես պետք է բարձրանան Ձեր անձից և երկրային հարթությունից վեր։ Երբ զգում եք խնկի բուրմունքը, այն արթնացնում է Ձեր զգայարանները, ինչպես զենական վարպետը, որը թիավարում է իր աշակերտներին, երբ նրանք կորցնում են կենտրոնացումը և քնում։ Աղոթքի ընթացքում մեզ անհրաժեշտ է այդ արթնացումը, այդ ցնցումը, որն ասում է՝ մնացեք կենտրոնացած և լսեք Աստծո ձայնը։
Երբ մենակ եք, արթուն և աղոթքի մեջ, եղեք հակիրճ և հստակ՝ արտահայտելով Ձեր սրտի խոսքը։ Ինչպես ասում է մեր Տերը, Ձեր Հայրն արդեն գիտի, թե ինչի կարիք ունեք։ Հետևաբար, Հիսուսը մեզ սովորեցնում է աղոթքի մի օրինակ. «Հայր մեր, որ երկնքում ես, սուրբ թող լինի քո անունը, թող գա քո արքայությունը, թող լինի քո կամքը ինչպես երկնքում, այնպես էլ երկրի վրա։ Մեր հանապազօրյա հացը տուր մեզ այսօր։ Եվ ներիր մեզ մեր պարտքերը, ինչպես մենք ենք ներում մեր պարտապաններին։ Եվ մեզ մի՛ տար փորձության, այլ փրկիր մեզ չարից։ Քանզի քոնն է արքայությունը, զորությունը և փառքը։ Հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն»։
Երբ աղոթքի վերջում ասում եք «Ամեն», թող այդպես էլ լինի։ Հանձնվեք Աստծուն։ Ենթարկվեք։ Թող լինի այդպես։ Ամեն ինչ հանձնեք Աստծուն և ապա նստեք ու լսեք։ Ձեր աղոթքի կյանքում որոշ ժամանակ հատկացրեք լսելուն։ Հեռու մնալով շեղող հանգամանքներից՝ հստակ կենտրոնացումով լսեք, թե ինչպես է Աստված պատասխանում Ձեզ։ Ի՞նչ է ասում Աստված Ձեր սրտի խորքին։ Գուցե անմիջապես պատասխան չլսեք, բայց հավատացեք ինձ, առաջիկա մի քանի շաբաթների ընթացքում, երբ մենք միասին անցնում ենք Մեծ պահքի այս ճանապարհը, Ձեր զգայարանները կդառնան ավելի սուր։ Դուք ավելի գիտակից կլինեք Ձեր շրջապատի և այն ձայների հանդեպ, որոնք խոսում են ոչ թե ականջներին, այլ սրտին։ Այո՛, Դուք կլսեք Ձեր սրտով։
Աղոթենք...
Երկնավոր Թագավոր, շնորհիր ինձ Քո արքայությունը, որ խոստացար Քո սիրելիներին. զորացրո՛ւ սիրտս՝ ատելու մեղքը, սիրելու միայն Քեզ և կատարելու Քո կամքը։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ (Սուրբ Ներսես Շնորհալու «Հավատով խոստովանիմ» աղոթքից, տող 13/24)
Մեծ պահքի այս երրորդ օրը ես հրավիրում եմ Ձեզ սկսել օրագիր պահել։ Գրեք Ձեր սրտի ցանկությունները և գրեք այն պատասխանները, որոնք ստանում եք։ Դուք կտեսնեք, որ սա օգտակար գործելակերպ է Մեծ պահքի ընթացքում։ Հատկապես երբ մենք սկսում ենք այս Մեծ պահքի ճանապարհը, գայթակղիչ կարող է լինել շեղվելը։
https://epostle.net/wp-content/uploads/1976/09/miracle-morning-sunrise-clouds-guam-dream-edit-by-yuriy-sklyar-hd-wallpaper-iltwmt.jpg16002560Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-14 00:01:202024-02-13 23:48:16Աղոթք-ինքնախոսություն – Մեծ պահքի 3-րդ օր
«Եվ երբ ծոմ պահեք, տրտմերես մի՛ լինեք կեղծավորների պես, որոնք այլանդակում են իրենց երեսները, որպեսզի մարդկանց ցույց տան, թե ծոմ են պահում։Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, նրանք արդեն ստացել են իրենց վարձքը։«Երբ ծոմ պահեք, յուղ քսեք ձեր գլխին և լվացեք ձեր երեսը, որպեսզի ձեր ծոմը չերևա մարդկանց, այլ՝ ձեր Հորը, որ գաղտնիքների մեջ է։ Եվ ձեր Հայրը, որ տեսնում է գաղտնիքները, կհատուցի ձեզ»։ ~Հիսուս (Լեռան քարոզ, Մատթեոս 6)
Երեկ մենք ընդհանուր հայացք նետեցինք Մեծ պահքի շրջանին և նշեցինք Սուրբ Գրքում մեզ տրված պատվիրանները՝ ողորմության, աղոթքի և ծոմապահության վերաբերյալ։ Այս երեքից ծոմապահությունն ամենաընդգծվածն է, երբ խոսքը վերաբերում է Մեծ պահքին։
Հաճախ մարդիկ հասկանում են, որ Մեծ պահքը մի ժամանակաշրջան է, երբ մենք «հրաժարվում ենք» ինչ-որ բանից։ Մեզ ծանոթ է Մարտի Գրասը, որը նշանակում է «Յուղոտ երեքշաբթի»։ Սա Մեծ պահքին նախորդող օրն է, երբ ամեն ինչ թույլատրելի է, քանի որ հաջորդ օրը՝ Մոխրոտ չորեքշաբթի օրը, սկսվում է զրկանքների շրջանը։ Հայ ուղղափառ ավանդույթում մենք արդեն գտնվում ենք Մեծ պահքի շրջափուլում՝ Մոխրոտ չորեքշաբթիից երկու օր առաջ։ Պահքը սկսվում է երկուշաբթի օրը, ուստի «Յուղոտ երեքշաբթին» իրականում Յուղոտ կիրակի է։ Հայերենում մենք անցյալ կիրակին՝ Մեծ պահքին նախորդող օրը, անվանում ենք Բուն Բարեկենդան։ Սա բարդ բառ է, որը նշանակում է «Բարի» (բարի) և «Կենդանի» (կենդան) = բարի կենդանության օր.
Ինչ վերաբերում է սննդակարգին, Հայ առաքելական եկեղեցին հստակ սահմանում է ճաշացանկ։ Մենք ձեռնպահ ենք մնում կենդանական ծագման բոլոր մթերքներից։ Այսինքն՝ ոչ մի միս, թռչնամիս, ձկնեղեն, ինչպես նաև դրանցից ստացված մթերքներ։ Ոչ մի կաթ, պանիր և կաթնամթերք։ Հիմնականում մենք անցնում ենք բուսակերական սննդակարգի։ Սա հրաշալի հնարավորություն է Մեծ պահքի ընթացքում մեր օրգանիզմը մաքրելու համար։ Սակայն զգուշացեք։ Երբեմն մարդիկ Մեծ պահքին, հատկապես ծոմապահության ծեսերին, նայում են որպես նիհարելու կամ խոլեստերինը իջեցնելու հնարավորություն։ Խնդիրը սա չէ։ Դուք ծոմ չեք պահում նիհարելու համար։ Դուք ծոմ չեք պահում խոլեստերինի մակարդակը նվազեցնելու համար։
Այս սննդային սահմանափակումների նպատակը մեզ հիշեցնելն է, թե ինչն է էական մեր կյանքում։ Մեծ պահքի ընթացքում մենք հեռացնում ենք բոլոր ավելորդությունները, մաքրում ենք մեր օրգանիզմը տոքսիններից և գտնում ենք այն, ինչ անհրաժեշտ է ապրելու համար։ Մտածեք անապատում գտնվող Հիսուսի մասին։ 40 օր և 40 գիշեր Նա ծոմ պահեց, ապա փորձվեց։ «Այս քարերը հաց դարձրո՛ւ», - ասաց փորձիչը։ «Մարդ միայն հացով չի ապրում, այլ Աստծո բերանից ելած ամեն խոսքով», - պատասխանեց Հիսուսը։ Այս խոսքերը պետք է ուղղորդեն մեզ մեր ծոմապահության և սննդային կարգապահության մեջ։ Ի՞նչ է մեզ պետք մեր կյանքում։ Ի՞նչն է էական մեզ համար ապրելու համար։ Ի՞նչ է ասվում մեզ։
Հիսուսն ասում է. «Ես եկա, որպեսզի կյանք ունենաք և այն առատորեն ունենաք»։ Այդ առատ կյանքը պետք է արտացոլի կիրքով, հաղթանակներով, սիրով և երջանկությամբ լի կյանք։ Ես չեմ խոսում մակերեսային երջանկության մասին, այլ այն երջանկության, որը գալիս է ներսից, երբ մենք ապրում ենք նպատակասլաց և իմաստալից կյանքով։
Երբ մենք ծոմ ենք պահում, մենք հեռու ենք մնում որոշակի սննդից։ Մենք մաքրում ենք մեր օրգանիզմը, այո, բայց միևնույն ժամանակ մեզ հիշեցնում ենք կյանքի անհրաժեշտությունների մասին, այսինքն՝ ի՞նչն է անհրաժեշտ կյանքի համար։ Եթե դուք անձնական վերլուծություն կատարեք ձեր կյանքի վերաբերյալ, կտեսնեք, որ ձեր ունեցած գրեթե ամեն ինչ դասվում է «ավելորդությունների» շարքին։ Շատ քիչ բան կա, որն իսկապես անհրաժեշտ է գոյատևելու համար։ Բայց դա նույնպես մարտահրավեր է։ Աստված մեզ չի կոչում ապրել առանց այդ ավելորդությունների։
Հայ եկեղեցում գոյություն ունի տների օրհնության կարգ։ Ընտանիքը քահանային հրավիրում է իր տուն և սեղանին դնում հաց, ջուր և աղ՝ այս օրհնության համար։ Հացն օրհնվում է ընտանիքի ֆիզիկական կարիքների համար։ Մենք օրհնում ենք ջուրը՝ ընտանիքի հոգևոր հավատարմության համար։ Եվ հավասարապես կարևոր է, որ մենք օրհնում ենք աղը՝ հիշեցնելու մեզ, որ կյանքը պետք է համ ունենա։ Կյանքը գեղեցիկ է և նախատեսված է ավելցուկով ապրելու համար՝ սիրել ավելցուկով, ժպտալ ավելցուկով, հոգ տանել ավելցուկով։ Մեծ պահքը ավելորդություններից հրաժարվելու մասին չէ, այլ այն բաները զննելու և գտնելու, թե որոնք են այն ավելորդությունները, որոնցից կարող ենք հրաժարվել, և որոնք են այն բաները՝ ժպիտը, սերը, հոգատարությունը, որոնք պետք է ավելացնենք, լցնենք մեր կյանքը և ապրենք առատ կյանքով։
Այսօր ծոմապահության այս դասով ես հրավիրում եմ ձեզ իսկապես վերլուծել ձեր կյանքը։ Ի՞նչն է իսկապես անհրաժեշտ գոյատևելու համար։ Ի՞նչն է անհրաժեշտ ապրելու համար։ Եվ ի՞նչն է իսկապես անհրաժեշտ ձեր կյանքում՝ վայելելու համար։ Դուք կտեսնեք, որ վերլուծությունը ձեզ յուրահատուկ պատկերացում կտա ձեր կյանքի և ապրելակերպի մասին։ Դուք կհասկանաք, որ կյանքի անհրաժեշտությունները սիրո, բարության և ողորմածության գործերի մեջ են։ Սրանք են, որ սահմանում են մեզ որպես մարդ և մեզ իսկապես արժանի դարձնում Աստծո զավակներ կոչվելու։
Մենք ավարտում ենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքներից մեկով (հատված 16 «Հավատով խոստովանիմ»-ից).
Ո՛վ Աստված իմ, Դու, որ բացում ես Քո ձեռքը և լցնում ամեն կենդանի արարած Քո բարությամբ, Քեզ եմ հանձնում հոգիս։ Խնամի՛ր ինձ և հոգա՛ հոգուս ու մարմնիս կարիքները հավիտյան։ Ողորմի՛ր Քո բոլոր արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ Ամեն։
Շապիկի պատկեր
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/DSC03161.jpg6911000Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-13 00:01:442024-02-12 21:33:09Արագ սննդի պահք – Մեծ պահքի 2-րդ օր