|
|
|
Տեր Վազգեն, 9 դեկտեմբերի, 2008 թ.
Գիտեք, Սուրբ Ծննդյան «ՈԳԻ» համերգին նախապատրաստվելիս ես շատ եմ մտածել մեր Եկեղեցում տեղի ունեցող փոփոխությունների մասին։ Ակնհայտ է, որ Գոռի երաժշտությունը բավականին արմատական փոփոխություն է, եթե մտածեք Հայոց եկեղեցու կամ, առհասարակ, ցանկացած «ավանդական» եկեղեցու մասին։ Անուշ, մայրիկների վերաբերյալ Ձեր մեկնաբանությունները ստիպեցին ինձ մտածել այն բոլոր փոփոխությունների և տարբերությունների մասին, որոնք ես փորձել եմ ներմուծել Հայոց եկեղեցի քահանայությանս տարիներին։ Մինչ այս պահը երբեք չէի մտածել այդ մասին, բայց միշտ ավագ սերունդն է եղել, որ հասկացել է դա։ Միգուցե պատճառը տարիներն են, միգուցե այն ապարդյունությունը, որ նրանք տեսնում են մի բան պահպանելու մեջ, որն այլևս չի խոսում մարդկանց հետ։ Իսկ երիտասարդների շրջանում առկա է ինչ-որ բանից կառչելու կեղծ զգացում, որը հարմարավետության կեղծ ապահովություն է ստեղծում։ (Այո, երեկ երեկոյան դիտեցի Չարլի Բրաունի Սուրբ Ծնունդը... խեղճ Լայնուս, նրան այնքան անվտանգություն է հարկավոր իր այդ ծածկոցի հետ)։ Եվ նրանք պայքարում են այդ անվտանգության համար, որն օգնում է նրանց անցկացնել տարիները, բայց ի վերջո, դրա մեջ ոչինչ չկա։ Այս հանգստյան օրերին մեզ հաճելի անակնկալ է սպասվում, քանի որ ժամանում է Մարիամ Մաթոսյանը և երգելու է մեր եկեղեցում (և, իհարկե, համերգին)։ Այս կիրակի նա հատուկ դաս է անցկացնելու մեր կիրակնօրյա դպրոցի աշակերտների համար, և դա հետաքրքիր կլինի, քանի որ մենք միավորելու ենք անցյալի ավանդույթը ավելի արմատական փոփոխության հետ։
Սյուզի՛, կարծում եմ՝ Դուք ինձ պատմեցիք այս կիրակի մեր այցելուներից մեկի մասին, ով նշեց, որ մեր եկեղեցին իսկապես ուներ հնի ու նորի, կամ ավանդականի ու ժամանակակիցի այդ յուրահատուկ հավասարակշռությունը։ Չէ՞ որ հենց դրա մասին է ամեն ինչ։ Ես նկատի ունեմ, որ մեզանից ոչ ոք չի ձգտում հրաժարվել մեր ավանդական պաշտամունքից և մեր Պատարագից, ՍԱԿԱՅՆ մյուս կողմից, մենք գիտենք, որ դրանք այն ՆՊԱՏԱԿԸ չեն, որին մենք ծառայում ենք։ Կարծում եմ՝ այդ տեսակետը, որ ավանդույթները միջոց են, իսկ Հիսուսը՝ նպատակը, եղել է մեր աշխատանքային հիմքը։ Եվ դա երևում է մեր յուրաքանչյուր նախագծում։
Այս ամենից զատ՝ լսեցի՞ք այս շաբաթվա Ավետարանի հատվածը։ Դա Մեծ ընթրիքի պատմությունն էր։ Մինչ ես նստած լսում էի Գոռի նվագը, Մարիամի երգեցողությունը և դրան հաջորդող հոգեհանգիստը, մտքիս Մեծ ընթրիքն էր։ Սա «Բուրգեր Քինգ» չէ, Դուք չեք կարող «անել այնպես, ինչպես ցանկանում եք»։ Մենք մի եկեղեցի ենք, որն առաջնորդվում է Սուրբ Հոգով, և Հովիվը՝ ծխական քահանան, ՕԾՎԱԾ է Սուրբ Հոգու կնիքով։ Երբ նա եկեղեցին ուղղորդում է որոշակի ուղղությամբ, դա պայմանավորված է նրա աղոթական կյանքով, համայնքների և ծխականների կարիքների իմացությամբ։ Սուրբ Հոգին է առաջնորդում հովվին դեպի առաջնորդություն։ Եվ որպես հովիվ՝ ես Ձեզ հաստատակամորեն կասեմ, որ այն ուղղությունը, որով մենք նավարկում ենք մեր նավը, այսօր Հայոց եկեղեցու ճանապարհն ու ուղղությունն է։ Որովհետև դա նույն ճանապարհն է, որով մենք անցել ենք դարերի ընթացքում։ Սա ուղղափառ ճանապարհն է։
Քննադատները ուղղափառությունը ներկայացնում են որպես հնադարյան և եկեղեցու հայրերի հետ կապված մի բան։ Նրանք մոռանում են, որ այդ հայրերը մարդիկ էին, որոնք առաջնորդվում էին նույն Հոգով։ Ուղղափառ եկեղեցին այսօր կենդանի է, ոչ թե պարզապես պատմության գրքի մի մաս։
Ընթրիքի մասին հատվածն այնքան մոտ է իմ սրտին, որ չեմ կարող անտեսել այն։ Ես այն օգտագործելու եմ որպես վաղվա փոդքասթի թեմա և կվերադառնամ դրան հաջորդ կիրակի եկեղեցում (քանի որ անցյալ շաբաթ մենք երաժշտական քարոզ ունեինք)։ Ես շարունակ մտածում եմ Ներսես Շնորհալու կամ Գրիգոր Նարեկացու մասին։ Մենք այսօր սիրում ենք նրանց գործերը. հետաքրքիր է՝ ինչպե՞ս են դրանք ընդունվել իրենց ժամանակներում։ Նրանք Ձեզ և ինձ պես մարդիկ էին, անշուշտ, հոգին իրենց խոսքերով և մեղեդիներով հուզելու շնորհով օժտված, մի շնորհ, որն ունի Գոռը։ Եվ նրանց պատգամը նույնն էր Քրիստոսի ժամանակներից ի վեր։
Անհամբերությամբ սպասում եմ Սուրբ Ծննդյան տրամադրությամբ լի հիանալի շաբաթներին։ |
Ես լսել եմ «աչքերը չոր չմնացին» արտահայտությունը՝ ի պատասխան հաջողված ելույթի կամ ճառի։ Մտածում էի, որ դա պարզապես կլիշե է և չափազանցություն։ Սակայն երեկ՝ Հայաստանի երկրաշարժի 20-ամյակի օրը, դա իրականություն դարձավ։
Թողնել պատասխան
Ցանկանո՞ւմ եք միանալ քննարկմանը։Ազատորեն կիսվեք Ձեր մտքերով։