Ժամանակի ընթացք

Ապաքինման ճանապարհ – Մեծ պահքի ճանապարհորդություն 2014
Օր 34.

Տարբեր մակագրություններ նկարագրում են հանգուցյալին կամ կյանքի փիլիսոփայությունը։ Տապանաքարերի մեծ մասի վրա կգտնեք հանգուցյալի անունը, որին հաջորդում են երկու տարեթիվ՝ ծննդյան և մահվան տարիները։ Այդ երկու տարեթվերի միջև ընկած է այն, ինչ ես անվանում եմ «ժամանակի գիծ»։ Սա մի փոքրիկ գիծ է, որը նշանավորում է ծննդյան և մահվան միջև ընկած ժամանակահատվածը։ Այդ գիծը սովորաբար նույն չափն ունի՝ անկախ նրանից, թե այն մատնանշում է ամիսներով, թե տասնամյակներով չափվող կյանք։

Հիվանդություններն ու ցավերը հիշեցնում են մեզ մեր մահկանացու լինելու մասին, այսինքն՝ հիշեցնում են, որ այդ գիծը պետք է որոշակի իմաստ ունենա։ Հակառակը, երբ գիծը բովանդակալից է, հիվանդությունն ու ցավը կարևոր չեն թվում։

«Օսկար» մրցանակակիր Սիդնի Պուատյեն իր հոգևոր ինքնակենսագրությունը սկսում է մի տեսարանով, որը շատ

ծանոթ է։ Նա գրում է.

Ուշ գիշեր է, ես պառկած եմ անկողնում՝ հեռուստացույցի կապույտ լույսի ներքո։ Ձեռքիս հեռակառավարման վահանակն է, և ես 1-ից 97 ալիքներն եմ թերթում։ Ոչինչ չեմ գտնում, որ արժանի լինի ուշադրությանս, ոչինչ, որ զվարճացնի ինձ, ուստի նորից եմ թերթում՝ ալիք առ ալիք, ներքևից վերև։ Բայց ես արդեն պատվել եմ այն 1-ից 97 անցնելով և արդեն ոչինչ չեմ գտել։ Հսկայական, բարդ տեխնոլոգիա և... ոչինչ։ Այն ինձ ոչ մի կաթիլ հաճույք չպատճառեց։ Այն ինձ ոչինչ չհայտնեց իմ սեփական տգիտությունից և թուլություններից բացի։

«Բայց հետո ես համարձակություն եմ ունենում նորից բարձրանալու։ Եվ ի՞նչ եմ գտնում։ Ոչինչ, իհարկե։ Այնպես որ, վերջապես, զզվանքով ու ինքնաատելությամբ լցված՝ անիծյալ հեռուստացույցն անջատում եմ, հեռակառավարման վահանակը նետում սենյակի մյուս ծայրը՝ ինքս ինձ մրմնջալով. «Ի՞նչ եմ անում ես իմ ժամանակի հետ»։»*

Սա այն հարցն է, որն ավելի է սրվում, երբ հիվանդությունն ու ցավը պատում են մեզ։ Անշուշտ, այն իրավիճակը, որում հայտնվում է Պուատյեն, հիվանդության մեկ այլ տեսակ է։

Երբ ամեն ինչ լավ է ընթանում, մենք մոռանում ենք, որ մեր ժամանակը երկրի վրա և այս կյանքում սահմանափակ է։ Ժամանակը բոլոր բարիքներից ամենաթանկն է։ Մենք գիտենք դա։ Մենք հաճախ ենք ասում դա՝ օգտագործելով սրամիտ արտահայտություններ, ինչպիսին է՝ «Կյանքը շատ կարճ է...»։ Բայց երբ գործը հասնում է դրան, մենք մեր ժամանակն ընդունում ենք որպես տրվածություն։

Մինչ մենք շարունակում ենք մեր հոգևոր ճանապարհորդությունը և «Ապաքինման ճանապարհը», «Ի՞նչ եմ անում ես իմ ժամանակի հետ» հարցը առանցքային է մեր բարեկեցության համար։ Այս հարցին պատասխանելու բազմաթիվ եղանակներ կան։ Այն կարող է նկարագրել ծախսված ժամանակը, օրինակ՝ «Ես 97 ալիք եմ թերթում», կամ կարող է լինել այնքան խորապես պարզ, որքան՝ «Ես ապրում եմ»։

Հետաքրքիրն այն է, որ դուք ստիպված չեք այս հարցի համար հաշվետու լինել ոչ ոքի, բացի ինքներդ ձեզանից։ Ուրիշ ո՞ւմ համար է դա կարևոր։ Դուք գիտեք՝ վատնո՞ւմ եք, շռայլո՞ւմ, օգտագործո՞ւմ, վայելո՞ւմ, թե՞ ապրում եք ձեր ունեցած կյանքով։ Եվ ուրիշ ոչ ոք չի կարող արժևորել կամ դատողություն անել ձեր ժամանակի օգտագործման վերաբերյալ։ Ի վերջո, դուք եք պատասխանատու ձեր կյանքի րոպեների, ժամերի, օրերի, շաբաթների, ամիսների և տարիների համար։ Մի օր դրանք կկազմեն ձեր ժամանակի գծի բովանդակությունը։

Դուք «Ապաքինման ճանապարհին» եք։ Դուք, եթե ոչ ուրիշը, գիտեք ժամանակի արժեքը։ Մեծ պահքի 40-օրյա ճանապարհորդության մի մասն է՝ գտնել ուժ և քաջություն՝ իրականացնելու այն բացահայտումները, որոնք արել եք այս ընթացքում՝ տարվա մնացած մասում։ Այսինքն՝ Մեծ պահքի 40 օրը պետք է ամրապնդի տարվա մյուս 325 օրերը և, ի վերջո, կատարել այն փոփոխությունները, որոնք անհրաժեշտ են ձեզ՝ լինելու և ապրելու այն առողջ կյանքով, որի համար նախատեսված եք։

Այսօրվա աղոթքը Սուրբ Ներսես Շնորհալու իններորդ ժամի աղոթքի իմ կողմից կատարված մշակումն է։ Այն էության մասին է։ Աղոթենք.
Տե՛ր, օրհնի՛ր ինձ սրբությամբ, որպեսզի բացեմ աչքերս աշխարհի գեղեցկությանը, ականջներս՝ օդում հնչող երգերը լսելու համար, բերանս՝ որպեսզի խոսեմ արդարության համար, սիրտս՝ որպեսզի մտածի խաղաղության մասին, ձեռքերս՝ որպեսզի աշխատեմ արդարության համար, ոտքերս՝ որպեսզի քայլեմ ապաքինման ուղիներով, և առաջնորդի՛ր ինձ քո պատվիրաններով։ Ողորմի՛ր քո ողջ արարչագործությանը։ Ամեն։

Սա Տեր Վազգենն է, որն անհամբերությամբ սպասում է վաղը ձեզ հետ շարունակելու «Ապաքինման ճանապարհը»։