Պատմությունը

Հայդոքսիայի արմատները. Պատմությունը

Հայաստան կատարած Ձեր առաջին այցից հետո, հատկապես երբ շրջում եք վանքերով և հնագույն վայրերով, չեք կարող չհարցնել՝ ինչպե՞ս է, որ ոչ ոք չգիտի այս մասին:

Դուք գտնվում եք առաջին քրիստոնյա ազգի երկրում: Դուք կանգնած եք Սուրբ Էջմիածնում՝ երկրագնդի ամենահին քրիստոնեական մայր տաճարի առջև, անցել եք Գեղարդի քարանձավներով, մտել եք այն խորշը, որտեղ տեղի է ունեցել Լուսավորչի հրաշքը, և գրեթե ամենուր, ուր շրջվում եք, կան պատմություններ ու տեսարաններ, որոնք, մեղմ ասած, ապշեցուցիչ են: Դուք դիտել եք Discovery-ի և National Geographic-ի բազմաթիվ վավերագրական ֆիլմեր, և սա Ձեր առաջին հայացքն է այն սրբազան տաճարներին ու սուրբ վայրերին, որոնք ինչ-որ կերպ խուսափել են հոլիվուդյան պրոդյուսերների հետաքրքրությունից: Ուր էլ նայեք, պատմություններ են, որոնք սպասում են լսվելու: Չեք կարող չհամեմատել. Էջմիածինը 800 տարով ավելի հին է, քան Նոտր Դամի տաճարը, Քարահունջը 5000 տարով ավելի հին է, քան Սթոունհենջը: Այստեղի էներգետիկ կենտրոններն ավելի հզոր են, քան Սեդոնայում: «Որտե՞ղ եմ ես և ինչո՞ւ եմ միայն հիմա իմանում այս մասին», - հարցնում եք Ձեզ:

Հայաստան այցելությունը ուղևորություն է: Խոսքը ոչ թե փաստերի ու թվերի, այլ այս երկրով հոսող էներգիայի խորհրդավոր հոսքի մասին է: Իրականում չկա այն դժվարությունների դեմ այս երկրի և նրա ժողովրդի դիմացկունությունն ու գերբնական կերպով գոյատևելը բացատրելու կամ արտահայտելու միջոց, բացի այն փաստի հետ հաշտվելուց, որ սա մի պատմություն է, որը պետք է յուրացնել:

Ես կանգնած էի ուխտավորների մի խմբի հետ Հայաստանի սրբազան վայրերից մեկում, երբ զբոսաշրջիկների մի խումբ անցավ մեր կողքով, և ես լսեցի, թե ինչպես է զբոսավարը բացատրում մեր առջև կանգնած վանքի պատմությունը: Նա լավն էր: Նա երիտասարդ էր, ծնվել էր Հայաստանում, խոսում էր անգլերեն և հյուսում էր պատմությունը հենց այնպես, ինչպես կակնկալեիք կարդալ դասագրքում: Եվ հետո նա ու իր խումբը հեռացան: Ցավոք, նրա խումբը չստացավ ճարտարապետության և հավատքի այս հրաշքի հետևում թաքնված պատմությունը: Նրանք ստացան պատմական փաստեր, բայց պատմությունը այնտեղ չէր:

Դուք Հայաստանում եք: Սա փոքր, ցամաքով շրջափակված երկիր է՝ երեք մայրցամաքների խաչմերուկում: Այն բնակեցված է խաղաղասեր ժողովրդով, որն իր վկայության և արտահայտման մեջ հաղորդակից է դարձել Քրիստոսի զորությանը: Այս քրիստոսական ուժն արտահայտված է նրա պատմության և պատումի մեջ: Ահա թե ինչին եք ականատես լինում այս սրբազան վայրերում, և սա է պատճառը, որ այս վայրը գոյատևել է վայրագությունների, վտանգների և նույնիսկ ցեղասպանության միջով:

Պատմությունն այն է, ինչ մենք հասկանում ենք որպես Հայդոքսիա, այսինքն՝ պատմության էությունը՝ կապված մեր այսօրվա կյանքի հետ: Վանքերի, եկեղեցիների և սրբազան վայրերի ներսում քարը քարի վրա դարեր շարունակ կլանել է աղոթքները, մոմերի կաթիլները, խնկի ծուխը, ինչպես նաև մարդկանց արցունքներն ու ծիծաղը: Սա այն պատմությունն է, որը մենք պատմում ենք: Այն ոչնչով չի տարբերվում Ձեր կյանքից: Դուք պարզապես պատմական իրադարձությունների ցանկ չեք, Դուք նույնպես ունեք Ձեր մոմերի կաթիլներն ու խնկով լցված պատերը: Ձեր պատմությունը հարաբերությունների պատմություն է՝ հյուսված սիրով, ցավով, տառապանքով և ուրախությամբ: Դուք այն եք, ինչ կաք, շնորհիվ այն ընկերների, որոնք նստել են Ձեր կողքին, այն ձեռքի, որ մեկնել եք Ձեր երեխաներին, մոր և հոր, որոնք դաստիարակել են Ձեզ, այն սիրո, որ ցավեցրել է Ձեզ: Սա Ձեր պատմությունն է: Հայաստանն ունի մի պատմություն, որը Հայդոքսիայի արմատն է: Ահա թե ինչու մենք քրիստոնեությունը հասկանում ենք որպես ուժ, որը կարող է լեռներ շարժել և բուժել հոգին: Հայաստանը քրիստոնեական փորձառության կենդանի արտահայտությունն է, և ամեն անկյունում, ուր շրջվում եք, այդ ուժն ու էներգիան կարող են և պետք է օգտագործվեն:

Վաղը մենք «թևերով» կթռչենք դեպի Տաթևի վանք, որը հայացք է նետում դեպի հավերժություն:

Մենք աղոթում ենք. «Տե՛ր Աստված մեր, բացիր սիրտս իմ շուրջը գտնվող հրաշքների համար: Թույլ տուր ինձ գտնել այն Արքայությունը, որն իմ մեջ է և իմ շուրջը, որպեսզի իմ պատմությունը դառնա Կյանքի պատմության մի մասը: Ամեն»: