Նժդեհ անունով փոքրիկ հրեշտակը

Արմոդոքսին այսօր. Նժդեհ անունով փոքրիկ հրեշտակը

Գարեգին Նժդեհը (1886-1955) ռազմական ռազմավար էր և պետական գործիչ։ Ես հետաքրքրված եմ եղել նրա պատմությամբ և ոգեշնչվել նրա բազմաթիվ մտքերով, հատկապես հայ ազգային-ազատագրական պայքարի և հեղափոխական գործունեության մասին։ Այնպես որ, երբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տաճարի դրսում հանդիպեցի Արթուր Նժդեհ անունով մի պարոնի, իհարկե, հետաքրքրվեցի՝ արդյո՞ք կապ կա այն ազատամարտիկի հետ, որի մասին ես միայն կարդացել էի։

Երևանում՝ Հանրապետության հրապարակից մեկ թաղամաս այն կողմ, կանգնած է Գարեգին Նժդեհին նվիրված արձանը։ Այս արձանի վրա կա մի մեծ հուշատախտակ՝ Նժդեհի ոգեշնչող մտքերից մի քանիսով։ Վերևում գրված է նրա սուրբ երրորդությունը՝ «Աստված, Ազգ և Հայրենիք», որին հաջորդում են նրա խոսքերը. «Ապրի՛ր և գործի՛ր միայն այն բաների համար, որոնց համար արժե մեռնել, և մեռի՛ր միայն այն բաների համար, որոնց համար արժե ապրել»։ Ես մտածել եմ՝ արդյո՞ք վերապատվելի դոկտոր Մարտին Լյութեր Քինգը կարդացել էր Նժդեհին, երբ ասում էր. «Եթե դուք չեք հայտնաբերել մի բան, որի համար պատրաստ եք մեռնել, ապա արժանի չեք ապրելու»։ Հավանաբար քիչ հավանական է, որ նա կարդացած լիներ, բայց երբ մտքերն ու հոգիները ներդաշնակ են, ամեն ինչ հնարավոր է։

Տաթևի վանքում կան ցուցանակներ՝ Նժդեհի լուսանկարներով, որոնք հիշեցնում են, որ նա Հայաստանի Առաջին Անկախ Հանրապետության (1918-1920) ղեկավարներից էր։ Նժդեհը գնացել էր վանք՝ հոգևոր հանգստի, որպեսզի կարողանա կապվել Աստվածայինի հետ։ «Աստված, Ազգ և Հայրենիք» էին այն սկզբունքները, որոնք ուղղորդում էին նրա գործողությունները։

Հունիսյան չորեքշաբթի օր էր, երբ ես կանգնած էի Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տաճարի դրսում՝ գլխավոր դարպասից անցնելուց հետո և մինչև եկեղեցի հասնելը։ Ես նոր էի այցելել իմ նախկին հանրակացարանային սենյակը, որտեղ ապրել էի 1970-ականների վերջին՝ հոգևոր ճեմարանում սովորելիս։ Հանդիպեցի մի քահանայի, ով այժմ աշխատում էր այդ սենյակում, որը վերածվել էր սփյուռքահայության հարցերով զբաղվող գրասենյակի։ Ամեն ինչ այնքան այլ էր և այնքան ավելի փոքր, քան տասնամյակներ առաջ։ Սենյակում դեռ պահպանվել էին ջեռուցման մարտկոցները և պատուհանները՝ երկար դարակով, որտեղ մենք ձմռան ամիսներին դնում էինք մեր պարագաները՝ դրանք փչանալուց պաշտպանելու համար։

Ես այդ օրն այնտեղ էի՝ իմ ազգականի թոռնուհուն մկրտելու համար, և մկրտարանում նշանակված ժամից առաջ մոտ մեկ ժամ ազատ ժամանակ ունեի։

Էջմիածին մուտք գործելիս կա մի գեղեցիկ շատրվան-հուշարձան, և ես կանգնել էի այնտեղ՝ խորհրդածելով առաջին քրիստոնեական տաճարի ստվերում։ Իմ խորհրդածությունը ընդհատվեց մի տղամարդու, նրա կնոջ և նրանց երեխայի ժամանումով։ Նա ուղիղ մոտեցավ շատրվանին, հանեց երեխայի շորերը՝ թողնելով միայն տակդիրը, և պահեց նրան շատրվանի տակ, որպեսզի ջուրը ջրվեժի պես հոսի նրա վրա։ Առանց նախազգուշացման (կամ սրբիչի) նա երեխային հանձնեց ինձ և օրհնություն խնդրեց։

Նա հանեց իր բջջային հեռախոսը և սկսեց ցույց տալ նկարները։ Նա բացատրեց, որ մարզիկ է՝ յուրօրինակ սպորտային հայտնիություն։ Նա մարզում և դասավանդում էր։ Արագ ցույց տալով իր Instagram-ի էջը՝ նա մատնանշեց իր տասնյակ հազարավոր հետևորդներին։ Բայց նրա ոգևորությունը սահմաններ չուներ, երբ նա պատմում էր իր որդու մասին։ Նա ասաց, որ երեխային անվանել են Գարեգին, քանի որ նրանց ազգանունը Նժդեհ է։ Եվ այսպես, ես այնտեղ էի՝ գրկած Գարեգին Նժդեհին՝ մի փոքրիկ երեխայի, և օրհնություն էի տալիս։

Հրեշտակները գալիս են տարբեր ձևերով, չափերով և կերպարներով։ Նրան անվանել էին ազգի մեծագույն պետական գործչի և հերոսի պատվին։ Ծնողներն ունեին քաջություն և համարձակություն՝ մտածելու իրենց սահմաններից դուրս և երեխային անվանելու մեծության երազանքներով։ Դա մի փոքրիկ ուղերձ էր, որը հասավ ինձ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի ստվերում։ Ինչպես նկարագրում է Էջմիածին անունը, սա այն վայրն է, որտեղ իջավ Աստծո Որդին։ Այստեղ էին մի երիտասարդ զույգ և մի շատ փոքրիկ երեխա, որոնք եկել էին կապվելու անցյալի հետ, բայց նաև երազելու գալիք մեծ գործերի մասին։

Փոքրիկ Գարեգին Նժդեհը այդ օրը մեզ ուղերձ հղեց, որ երբ մենք մոտենում ենք Աստծուն մեր երազանքով, պետք է լինենք քաջ և համարձակ։ Նա մեր Երկնային Հայրն է, և որքան ավելի շատ ենք մենք բացում մեր սրտերը, այնքան ավելի շատ հնարավորություն ենք տալիս Աստծո մեծ հրաշքներին մեր կյանքում։

Մենք աղոթում ենք, Երկնային Հա՛յր, օրհնի՛ր նրանց, ովքեր օրհնում են Քեզ։ Ծնողներն ու երեխաները, ովքեր կանգնած են Քո դռան առջև, օրհնություն են հայցում իրենց կյանքի համար։ Թող մենք բոլորս հիշենք մեր Տեր Հիսուսի խոսքերը՝ մոտենալ Քեզ որպես Հոր, ով հոգ է տանում և բավարարում է մեր կարիքները։ Մենք շնորհակալություն ենք հայտնում Քեզ այն օրհնությունների համար, որոնք Դու առատորեն տալիս ես։ Ամեն։

ձախից՝ Տաթևի ցուցանակը Գարեգին Նժդեհի մասին. աջից երեք լուսանկար՝ փոքրիկ Գարեգին Նժդեհը, 2023թ., օրհնություն ստանալիս