Չափազանցություն

Հայկական ուղղափառությունն այսօր. Չափազանցություն

Մեր հավատքին հասցվող մեծագույն վնասներից մեկն այն է, երբ մենք չափազանց դրամատիզմի ենք ենթարկում կամ առասպելականացնում ենք մեր հավատքի կերպարներին այն աստիճան, որ նրանք վերածվում են ֆանտազիայի: Հետևաբար, նրանք կորցնում են իրենց իմաստն ու նշանակությունը մեզ համար:

Այս հանգստյան օրերին Հայ եկեղեցին նշեց Սուրբ հրեշտակապետներ Գաբրիելի և Միքայելի տոնը: «Հրեշտակ» բառը նշանակում է պատգամաբեր: Հրեշտակներն այն էակներն են, որոնք մեզ հայտնում են պատգամը: Մտածեք այն մասին, թե որքան տարբեր ձևերով ենք մենք չափազանց դրամատիզմի ենթարկել հրեշտակներին՝ Հին Կտակարանի պատկերներից մինչև եկեղեցական սրբապատկերներ, վիտրաժներ և մինչև հոլիվուդյան կերպարները՝ թևերով, քնարներով, աղեղներով, սպիտակ զգեստներով ու լուսապսակներով: Արդյունքում նրանք դառնում են ֆանտաստիկ կերպարներ, իսկ նրանց իրական նպատակն ու պատգամը մոռացվում են:

Հիսուսի ծննդյան գիշերը հրեշտակները մի պատգամ բերեցին. «Խաղաղություն երկրի վրա, բարեհաճություն մարդկանց միջև»: Վերջ: Այն այդքան պարզ էր: Քրիստոնեության պատգամը միշտ էլ դա է եղել: Անցած շաբաթ մենք նախագահական ընտրություններ ունեցանք: Ընտրությունների հետ մեկտեղ քրիստոնեության մասին մի պատում ձևավորվեց, որը գրեթե անտեսեց երկրի վրա խաղաղության և միմյանց հանդեպ բարեհաճության գաղափարը: Մտածեք հավատքի այն բազմաթիվ դրույթների մասին, որոնք չափազանց դրամատիզմի են ենթարկվում: Օրինակ՝ հրաշքները: Հոլիվուդը մեզ ստիպում է հավատալ, որ հրաշքները տեղի են ունենում որոտի ու կայծակի ուղեկցությամբ, և մինչ մենք երկնքում փնտրում ենք այդ տպավորիչ տեսարանները, բաց ենք թողնում մեր երեխայի աչքերում փայլող ժպիտի կամ նորածնի եղունգի նման փխրուն հրաշքը, որը ոչ մի մեքենա կամ մարդ չի կարող կրկնօրինակել: Այլ կերպ ասած, մենք կորցնում ենք իրական հրաշքների տեսլականը, երբ այդ բառը իջեցնում ենք ֆանտազիայի մակարդակի:

Հայ եկեղեցում և ամբողջ քրիստոնեության մեջ հրեշտակը պատգամաբեր է, որը հաճախ Աստծո կողմից ուղարկվում է մեզ ճշմարտությունը հայտնելու համար: Հրեշտակն ուղարկվեց Մարիամին՝ տեղեկացնելու, որ նա Սուրբ Հոգուց է հղիացել: Մենք ոչ մի մանրամասն չգիտենք այն մասին, թե ինչ էր հագել հրեշտակը, ինչպիսի տեսք ուներ, կամ ինչ գույնի էին նրա հագուստն ու մաշկը: Մենք նաև ոչինչ չգիտենք նրա բարոյական կերպարի մասին, քանի որ դա պատմության նպատակը չէ: Պատմության նպատակն է մեզ հաղորդել, որ Մարիամն արժանացել է Աստծո շնորհին և պետք է լույս աշխարհ բերի Քրիստոս մանուկին:

Երբ մեր ուշադրությունը գրավում են արտաքին դրսևորումները, ինչպիսիք են թևերն ու լուսապսակները, մենք կորցնում ենք պատգամը, և ավելի վատ՝ կորցնում ենք կապը մի շատ առանձնահատուկ բանի հետ: Աստված միշտ խոսում է մեզ հետ, բայց մեր ընկալիչներն այնքան բթացած են, որ մենք չենք լսում: Աստծո պատգամները մեր շուրջն են: Մեր երեխաները, մեր ծնողները, ձեր այգու ծաղիկը, բլուրների գեղեցիկ լանդշաֆտը ամեն օր մեզ ուղարկված պատգամներ են:

Երբ մենք հավատքի պատկերներն ու դրույթները կյանքից ավելի մեծ ենք դարձնում, մենք հնարավորություն չենք ունենում փոխազդելու՝ երկխոսելու: Կրոնի ողջ նպատակը մեզ ներգրավելն է, կյանքը՝ մեր գոյությունն ու մեր աշխարհը, ավելի լավը դարձնելը: Եվ ահա թե ինչու ենք մենք մերժում ճակատագրապաշտության գաղափարը:

Լոս Անջելեսի հին թաղամասերից մեկում կանգնած է Սուրբ Սոֆիա հունական ուղղափառ տաճարը: Այսօր այդ թաղամասում բնակվում են տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչներ: Տաճարի դիմաց գտնվող մեկ այլ շենքի վրա մեծ ցուցանակ կա. «Մենք յուրաքանչյուրս միաթև հրեշտակներ ենք, և կարող ենք թռչել միայն միմյանց գրկելով» (Լուչիանո դե Կրեշենցո): Սա պատգամաբերների՝ երկխոսության մեջ մտնելու գեղեցիկ արտահայտություն է: Մենք կարող ենք թռչել միայն այն դեպքում, եթե կապ հաստատենք միմյանց հետ:

Սուրբ Գրիգոր Տաթևացու աղոթքը, որը նվիրված է հրեշտակներին. «Պայծառ ծառաներ, որ ծառայում եք հավիտենական անեղծ Արարչին՝ երկնային զորքերի դասեր, աթոռներ, սերովբեներ և քերովբեներ: Իշխանություններ, պետություններ, տերություններ, հրեշտակապետներ և հրեշտակներ, Միքայել և Գաբրիել, երկնային զորքերի առաջնորդներ, որ անդադար փառաբանում եք Սուրբ Երրորդությանը, երգում եք՝ «Ողորմիր, ո՛վ Արարիչ, մի՛ լքիր, մի՛ անտեսիր Քո արարածին»: Պաշտպանե՛ք և հովանավորե՛ք Աստծո ծառաներին: Ամեն»: