Armodoxy այսօր. Ճանապարհ դեպի Լույսի կենտրոն. հինգ մասից բաղկացած մինի-սերիալ՝ նվիրված Հայ Եկեղեցու կյանքի այս հատուկ շաբաթվան: Հինգ օր, հինգ ոգեշնչում, հինգ կայծ, որոնք միավորվում են՝ Քրիստոսի Լույսը շողալու համար:

Օր 2 – Գայանե. Եթե Հռիփսիմեն Հայաստանում քրիստոնեական հեղափոխության կայծն էր, ապա Գայանեն՝ ճրագակիրը: Գայանեն վանքի գլխավորն էր, ինչը սովորաբար անվանում են մայրապետ: Երբ Հռիփսիմեն փախավ Դիոկղետիանոս կայսրից, նա ապաստանեց Գայանեի գրկում: Նա ավելի լավ դաշնակից չէր կարող ունենալ: Գայանեն սկզբունքային և բարձր բարոյականություն ունեցող կին էր, և հենց այդ պատճառով նրան վստահվեց միաբանության ղեկավարությունը:

Կարևոր է հիշել, որ Եկեղեցին այդ ժամանակ դեռ գործում էր ընդհատակում: Սա նշանակում է, որ համայնքի հավաքները գաղտնի էին: Կայսրության տարածքում կային քրիստոնյաների փոքր խմբեր, սակայն նրանք հիմնականում խտրականության էին ենթարկվում և համարվում էին անպետք: Ավելին, Աստվածաշունչը դեռևս կազմված չէր, բայց կային սուրբ գրություններ՝ հիմնականում Սաղմոսներ և Առակներ, որոնք ընթերցվում էին հավատացյալների շրջանում, և, իհարկե, Սուրբ Պողոսի նամակները ձեռք էին բերել «թղթի» կարգավիճակ, ինչը նշանակում էր, որ դրանք ընդհանուր նամակներ էին համայնքին:

Գայանեն Հիսուս Քրիստոսին ճանաչում էր Սուրբ Եկեղեցու կողմից իրեն ավանդված Սուրբ Ավանդության միջոցով: Նա չկարդաց Քրիստոսի խոսքերը, այլ լսեց Նրա ձայնը. «Եթե մեկը կամենում է հետևել Ինձ, թող ուրանա իր անձը, վերցնի իր խաչը և հետևի Ինձ: Որովհետև ով կամենա իր կյանքը փրկել, կկորցնի այն, իսկ ով իր կյանքը կորցնի Իմ պատճառով, կգտնի այն: Ի՞նչ օգուտ կունենա մարդ, եթե շահի ամբողջ աշխարհը, բայց կորցնի իր հոգին: Կամ ի՞նչ կտա մարդ իր հոգու փոխարեն» (Մատթեոս 16:24-26):

Gayané had picked up her cross in the vows she had taken to serve God by serving others. When the King realized that Hripsimé was not budging from her stance, he approached Gayané, as the head of the sisterhood, to persuade Hripsimé to give into his desire. Just the opposite, Gayané insisted that Hripsimé not trade the pleasures of this world with the rewards of eternity. And so, it was that they escaped, but at the cost of their mortal existence.

Թագավորի ուժը այս երիտասարդ աղջիկների վրա գործադրվեց աներևակայելի զզվելի ձևով: Այն տանջալից մահվան մանրամասները, որին նրանք ենթարկվեցին, այսօր կկոչվեին մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ: Գայանեն հենց այն ճրագակիրն էր, որն անհրաժեշտ էր Հռիփսիմեի կայծին: Նրանք գործում էին որպես թիմ, երբ այս հեղափոխությունը սկսվեց Հայաստանում: Գայանեն թիմին կայունություն հաղորդեց՝ հաստատուն մնալով իր հավատքին և լինելով ուժի հենասյուն երիտասարդ Հռիփսիմեի համար: Այն կերպարներից յուրաքանչյուրը, որոնց մենք հանդիպում ենք այս շաբաթ, մեզ մոտ են գալիս ավելի քան 1700 տարի առաջվանից, բայց նրանց պատմությունները կապվում են մեր այսօրվա կյանքի հետ: Պայքարները, որոնց միջով մենք անցնում ենք ամեն օր, թերևս այնքան էլ դրամատիկ չեն, բայց դեռևս ցնցում են մեզ հիմքից: Այս կերպարները մեզ ոգեշնչում են ապրել հույսով և հաղթահարել ամենավատը: Նրանց ոգեշնչման մեջ մենք հասկանում ենք, որ այս պատմությունները հավերժական են:

Every revolution needs a leader, and he was on the horizon. Tomorrow: Gregory the Parthenian, who would come to be known as the Illuminator.

Այսօր Սուրբ Գայանեի տոնն է: Աղոթենք. Քրիստոս Աստված մեր, Դու Քո սրբերին հաղթանակով ես պսակում և կատարում ես բոլոր նրանց կամքը, ովքեր սիրում են Քեզ՝ խնամելով Քո արարածներին սիրով և գթությամբ: Լսիր մեզ Քո սուրբ և երկնային արքայությունից՝ Սուրբ Աստվածածնի բարեխոսությամբ և Քո բոլոր սրբերի, հատկապես սուրբ նահատակ Սուրբ Գայանեի աղոթքներով: Լսիր մեզ, Տե՛ր, և ցույց տուր Քո ողորմությունը: Ներիր, փրկագնիր և թողություն շնորհիր մեր մեղքերին: Արժանացրու մեզ գոհությամբ փառաբանելու Քեզ Հոր և Սուրբ Հոգու հետ: Այժմ և միշտ և հավիտյանս հավիտենից: Ամեն: