Հայ ուղղափառությունն այսօր. Փոփոխություն

Այս ամառ Դիսնեյը հարց է տալիս. «Ի՞նչ կլինի, եթե մկնիկը կարողանա փոխել աշխարհը»։ Ակնարկելով գրեթե մեկ դար առաջ հայտնված սև ու սպիտակ մուլտհերոսին՝ միլիարդատեր ընկերությունը մկնիկի միջոցով մատնանշում է իր հանգստավայրերը, թեմատիկ այգիները, երգերը, ֆիլմերը և այն ամենը, ինչը Դիսնեյի կախարդանքի մասն է կազմում։ Հետաքրքիր է, որ գովազդային արշավը մկնիկին անունով չի կոչում։ Դիսնեյի մկնիկն այնքան հայտնի է, որ նրան հնարավոր չէ շփոթել փոփ-մշակույթի այլ մկների հետ՝ լինի դա նրա ընկերուհի Մինին, «Թոմ և Ջերի»-ի Ջերին, թե Մայթի Մաուսը։ Միկին այնքան լավ է բրենդավորված, որ հազարավոր երեխաներ ամեն օր հերթ են կանգնում Դիսնեյի այգիներում՝ իրենց մկնիկի ականջները ստանալու համար։ Գլխարկի ձևը բավարար է կապը հաստատելու համար։ Այո, իսկապես, փոքրիկ մկնիկը կարող էր և փոխել է աշխարհը։

Կա մեկ այլ մկնիկ, որը մենք որդեգրեցինք մոտ 40 տարի առաջ։ Այն նույնպես փոխել է աշխարհը, հիմնականում այն ձևով, թե ինչպես ենք մենք փոխազդում աշխարհի հետ։ Դա այն էլեկտրոնային սարքն է, որն ավելի շատ էր նման մկնիկի, երբ լարով միացված էր համակարգչին, բայց նույնիսկ այսօր՝ իր անպոչ/անլար էվոլյուցիոն տեսքով, թույլ է տալիս մեզ փոխել մեր աշխարհը բառերի, գրաֆիկայի և տեսանյութերի միջոցով այնպես, ինչպես ընդամենը 50 տարի առաջ անհասկանալի էր։

Երկու դեպքում էլ՝ Դիսնեյի Միկիի և համակարգչային մկնիկի պարագայում, փոփոխությունն ընդունվել է։ Ի՞նչ կլինի, եթե մկնիկը կարողանա փոխել մեր աշխարհը հարցը հռետորական է։ Իհարկե, մկնիկը փոխել է մեր աշխարհը, ճիշտ այնպես, ինչպես շատ այլ բաներ են փոխել այն։

Մի քանի օրից մենք կհիշենք այն ժամանակը, երբ ատոմային ռումբի սարսափելի ուժը սանձազերծվեց Հիրոսիմայի և Նագասակիի բնակչության վրա։ Այն վերջ դրեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, բայց նաև մեր հավաքական հիշողության մեջ դրոշմեց զանգվածային ոչնչացման տեսարանը։ Մենք տեսանք մի ամբողջ քաղաք, որը ոչնչացավ ակնթարթում։ Այդ ակնթարթից այն կողմ մենք տեսանք հիվանդությունների և հոգեբանական տրավմաների տարիներն ու տասնամյակները, այն վախն ու տագնապը, որով ապրում էին հաջորդ սերունդները՝ թաքստոցներում պատսպարվելու և ուրբաթ առավոտյան ռումբի ուսումնական վարժանքներով։ Այսօր միջուկային զինանոցները կարող են ոչնչացնել ոչ միայն քաղաքներ, այլև աշխարհն ու քաղաքակրթությունն ինքնին։ Դրանք այնքան կործանարար են, որ հնարավոր չէ պատրաստվել դրանց։ Մենք հրաժարվել ենք վարժանքներից և, գուցե, նույնիսկ որոշ հույսերից։

Փոփոխությունն անխուսափելի է։ Փոփոխությունը տեղի է ունենում։ Եթե մենք ապրում ենք, մենք փոխվում ենք։ Երբ մենք մահանում ենք, մենք քայքայվում ենք։ Մեկ դար առաջ մկնիկը փոփոխություն բերեց։ Ռումբը փոփոխություն բերեց ավելի էկզիստենցիալ ձևով։

Հայկական փորձառությունը մշտական փոփոխությունների շարք է եղել։ Տարբեր վարչակարգերի տակ ապրելը, բարբարոսների ներխուժումները և տուն ու տեղը լքելու հարկադրանքը իրենց հետքն են թողել ժողովրդի և հավաքական հոգեբանության վրա։ Հայ եկեղեցին՝ Հիսուս Քրիստոսի անձի շուրջ իր կենտրոնացված աստվածաբանությամբ, առաջարկել է կայունություն՝ ի հակադրություն այն փոփոխությունների, որոնք տագնապ և վախ են առաջացնում։ Իրոնիա է, որ Հիսուս Քրիստոսը հեղափոխություն բերեց՝ փոխելով մեր հարաբերությունը Աստծո հետ։ Այդ հեղափոխության անկյունաքարերն են հավատը, հույսը և սերը։ Սրանք կայունության այն երեք տարրերն են, որոնք հակազդում են մեր կյանքում փոփոխությունների առաջացրած տագնապին։

Հիսուս Քրիստոսն այն փոփոխությունն է, որը խաղաղության և ներդաշնակության է առաջնորդում։ Հայ եկեղեցու, և հետևաբար՝ հայ ուղղափառության առանցքը խաղաղությունն ու ներդաշնակությունն են։

Աղոթենք. Ո՛վ զորությունների Տեր, հանձնիր հոգիս խաղաղության հրեշտակին, որը կգա և մեզ հանգիստ կպահի գիշեր ու ցերեկ՝ արթուն և հանգստի ժամանակ։ Ավելացրո՛ւ իմ մեջ հավատը, հույսը և սերը, որպեսզի կարողանամ քաջությամբ և ուժով քայլել այս կյանքի ճանապարհին։ Եվ ամեն ժամանակ ես գոհություն և փառք եմ մատուցում Քեզ։ Ամեն։