Հայկական ուղղափառությունն այսօր. ուղղություններ դեպի անցյալ և ներկա
Ալբերտ Այնշտայնը ժամանակին ասել է, որ նավը միշտ անվտանգ է ափին, սակայն այն հենց դրա համար չէ, որ կառուցվել է։ Ափը միշտ ավելի անվտանգ է, քան այն ջրերը, որոնք նավը տանում են հորիզոնից այն կողմ, եթե, իհարկե, ափը ենթակա չէ էրոզիայի, մակընթացային ալիքների կամ պատերազմի մեջ գտնվող մարդկանց վեճերի։ Ակնհայտ է, որ մեր կայացրած յուրաքանչյուր որոշման հետ կապված կան թե՛ անվտանգ, թե՛ վտանգավոր պայմաններ։
Քրիստոնյան կոչված է արդյունավետ կյանքի՝ օգտագործելով իր տաղանդները հնարավորինս լավագույնս։ Այս առաջընթացը կարող է խոչընդոտվել անցյալի փորձառություններից բխող վախերով։ Աստվածաբան և փիլիսոփա Սյորեն Կիերկեգորը գրում է. «Կյանքը պետք է հասկանալ հետադարձ հայացքով, բայց այն պետք է ապրել առաջադեմ հայացքով»։
Անցյալից սովորելու և օրվանով ապրելու նուրբ հավասարակշռությունը Հիսուսի պատգամն է. «Մի՛ հոգացեք վաղվա մասին, որովհետև վաղվա օրը հոգ կտանի իր մասին. բավական է օրվան իր նեղությունը» (Մատթեոս 6:34)։
Մենք աղոթում ենք Հայոց ժամագրքի առավոտյան աղոթքով. «Գոհանամք զՔէն, Տէր Աստուած մեր, որ արժանացուցեր զմեզ ի խաղաղութեան զգիշերս անցուցանել. եւ յարուցեալ՝ արժանացո զմեզ երկրպագելոյ զահաւոր եւ զփառաւորեալ զսուրբ զանուն Քո։ Շնորհեա մեզ զմնացեալ աւուրս յայսմիկ ի խաղաղութեան անցուցանել. սրբութեամբ վարելով զկեանս մեր յաշխարհիս յայսմիկ, հասցուք ի հանգիստն յաւիտենական կենացն։ Ամէն»։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/02/a-ship-at-shore-with-the-ocean-in-the-background-leading-to-the-horizon.jpg10241024Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-02-18 00:01:102025-02-17 17:24:01Կիերկեգոր. Հետադարձ և առաջադարձ
Արմոդոքսին այսօրվա համար. «Շմուզեր»-ը Երբևէ մտածե՞լ եք, որ մենք կարող ենք խոսել «շմուզերի» կամ շմուզելու արվեստի մասին՝ որպես ամենօրյա պատգամի։
«Շմուզել» բառը ենթադրում է անկեղծության պակաս, անազնվության մի տեսակ։ Դա մի բան է, որ քաղաքական գործիչներն են անում՝ ավելի շատ ձայներ հավաքելու համար։ Հետաքրքիր է, որ Հիսուսը շմուզերին դարձրեց իր առակներից մեկի հերոսը։ Այստեղ Հիսուսը խոսում է մի անկեղծությունից զուրկ, անարդար և անազնիվ կառավարչի մասին, որին վստահված էր իր տիրոջ ֆինանսները. նա իր տիրոջ գործերի տնտեսն էր։ Ինչպես Հիսուսն է պատմում, կառավարիչը մի խորամանկ մարդ էր, որը մեղավոր ճանաչվեց իր գործատուից գողություն կատարելու մեջ։ Ղուկասի Ավետարանում (16) կարդում ենք, որ երբ տնտեսը իմացավ, որ իրեն պաշտոնից հեռացնելու են, նա շմուզելով բարեկամներ ձեռք բերեց, որպեսզի հեռացվելուց հետո տեղ ունենա։
Նա օգտագործեց իր գործատուի ունեցվածքը՝ շմուզելու համար։ Հետաքրքիր է։ Կարող էիք մտածել, որ նրա տերը այս բանակցություններից հետո նույնիսկ ավելի զայրացած կլիներ։ Սակայն Հիսուսը շրջում է իրավիճակը։ «Տերը,- ասում է Հիսուսը,- գովեց անազնիվ տնտեսին, որովհետև նա խորամանկությամբ վարվեց...»։ Իսկ արդարացո՞ւմը։ Հիսուսը շարունակում է. «...քանզի այս աշխարհի որդիները իրենց սերնդի մեջ ավելի խորամանկ են, քան լույսի որդիները։ Ես էլ ձեզ ասում եմ՝ անիրավ մամոնայով ձեզ համար բարեկամներ շինեցեք, որպեսզի, երբ այն պակասի, ձեզ ընդունեն հավիտենական հարկերի մեջ»։
Սա մակերեսորեն կարող է շատ շփոթեցնող առակ թվալ։ Իրականում, շմուզելու պես անկեղծության պակաս ունեցող մի բան դառնում է այս մարդու համար նորմ, և նա գովասանքի է արժանանում իր վարքագծի համար։ Նրան ծափահարում են իր խորամանկության համար։ Հիսուսը մեզ ասում է, որ մինչ մենք այստեղ ենք՝ այս աշխարհում, մենք պետք է օգտագործենք մեզ տրված գործիքները։ Մենք պետք է գտնենք այս աշխարհի լեզուն՝ միմյանց ավելի լավ հասկանալու և միասին գործելու համար. հաղորդակցվելու, որպեսզի կարողանանք իրականացնել և կատարել անհրաժեշտ աշխատանքը։ Իհարկե, շփոթմունք կարող է առաջանալ, քանի որ դա օտար է հնչում մեր նախապաշարմունքների հիման վրա։ Այսինքն՝ մենք պայմանավորված ենք հավատալու, որ կրոնասեր անհատները չեն ընտրում աշխարհիկ միջոցներ։ Պարզ ասած՝ սա «կրոնական» չի հնչում։ Բայց հենց դա է այն գեղեցկությունը, որ Հիսուսը սովորեցնում է մեզ։
Ցավոք, Հիսուսի ժամանակների, ինչպես նաև այսօրվա կրոնական համայնքը սխալմամբ իր շեշտադրումը դնում է գալիք կյանքի վրա՝ մոռանալով, որ մեր կյանքն այստեղ գեղեցիկ է, մի կյանք, որը խնամքի կարիք ունի և որի հետ մենք պետք է փոխազդենք։ Այսօր մենք գիտենք, որ աշխարհում շատ խնդիրներ կան։ Երկրագնդի ամեն անկյունում պատերազմներ, սով, անարդարություն և խաղաղության բացակայություն կա։ Անձնական մակարդակով մենք գիտենք հիվանդությունների և տառապանքների մասին։ Հարաբերությունները խաթարվել են։ Ընտանիքները կործանվում են մեր նյութապաշտական ցանկությունների պատճառով։ Թմրամիջոցները մուտք են գործում մեր երեխաների կյանք և ավերածություններ գործում։ Այս ամենը, ինչպես Հիսուսն է ասում, իրական է։ Մի՛ կարծեք, թե կարող եք խուսափել դրանցից։ Այնուամենայնիվ, Նա մեզ տալիս է գործիքներ՝ մեր իրական խնդիրները լուծելու համար։
Երբ դուք հաղթահարում եք ձեր խնդիրները՝ օգտագործելով Աստծո կողմից ձեզ տրված գործիքներն ու տաղանդները, դուք սկսում եք տեսնել մեծ պատկերը և ձեր տեղը դրա մեջ։ Դուք ունեք գործիքներ՝ ամեն ինչ անելու, նույնիսկ խաղաղություն հաստատելու համար։
Այս կյանքն այն է, ինչ Աստված տվել է Ձեզ։ Մի՛ նայեք Ձեզանից և Ձեր կյանքից դուրս։ Մի՛ նայեք ինչ-որ բանի կամ գալիք կյանքի։ Դա կլինի։ Գալիք կյանքը Աստծո տիրույթում է։ Հիսուսը պատվիրում է չմտահոգվել վաղվա օրվա համար, այլ զբաղվել ներկայով։ Մտքներդ դրեք Աստծո Արքայության վրա, և մնացած ամեն ինչ կտրվի Ձեզ։ Էլ ինչպե՞ս եք կարծում, որ հայերը գոյատևեցին իրենց ողջ պատմության ընթացքում առկա բոլոր վտանգների միջով։ Աստված Ձեզ տվել է ամեն ինչ, ինչ անհրաժեշտ է հաջողության հասնելու և այս կյանքը այն գեղեցիկ կյանքը դարձնելու համար, որը Նա նախատեսել է։
Աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու (19) աղոթքով. Ողորմած Տեր, շնորհիր, որ ես Քեզ մոտենամ ճշմարիտ հավատքով, բարի գործերով և Քո Սուրբ Մարմնի ու Արյան հաղորդությամբ։ Ողորմիր Քո արարածներին և ինձ։ Ամեն.
Ափը միշտ ավելի անվտանգ է, քան այն ջրերը, որոնք նավը տանում են հորիզոնից այն կողմ, եթե, իհարկե, ափը ենթակա չէ էրոզիայի, մակընթացության կամ պատերազմի մեջ գտնվող մարդկանց վեճերի։ Անշուշտ, մեր կայացրած յուրաքանչյուր որոշման հետ կապված կան թե՛ անվտանգ և թե՛ վտանգավոր պայմաններ։
Քրիստոնյան կոչված է արդյունավետ կյանքի՝ օգտագործելով իր տաղանդները հնարավորինս լավագույնս։ Այս առաջընթացը կարող է խոչընդոտվել անցյալի փորձառություններից բխող վախերի պատճառով։ Աստվածաբան և փիլիսոփա Սյորեն Կիերկեգորը գրում է. «Կյանքը պետք է հասկանալ հետադարձ հայացքով, բայց այն պետք է ապրել առաջընթացով»։
Անցյալից սովորելու և այսօրվանով ապրելու նուրբ հավասարակշռությունը Հիսուսի պատգամն է. «Մի՛ հոգացեք վաղվա մասին, որովհետև վաղվա օրը հոգ կտանի իր մասին. բավական է օրվան իր չարիքը» (Մատթեոս 6:34)։ Այսօրվա մեկ րոպեն՝ ստանդարտ ժամանակով։
—
Մենք աղոթում ենք Հայոց ժամագրքի առավոտյան աղոթքով. «Գոհանամք զՔէն, Տէր Աստուած մեր, որ արժանացուցեր զմեզ ի խաղաղութեան զգիշերս անցուցանել. եւ յարուցեալ՝ արժանացո զմեզ երկրպագելոյ զահաւոր եւ զփառաւորեալ զսուրբ զանուն Քո։ Շնորհեա մեզ զմնացեալ աւուրս յայսմիկ ի խաղաղութեան անցուցանել. սրբութեամբ վարելով զկեանս մեր յաշխարհիս յայսմիկ, հասցուք ի հանգիստն յաւիտենական կենացն։ Ամէն»։