Ոչ դավանաբանական մոտիկից հայացք

Մանկության տարիներից հիշում եմ հեռուստատեսային մի գովազդ՝ գեղեցիկ մի շենքի մասին: Ձայնը հարցնում է. «Գեղեցիկ շենք է, այնպես չէ՞»: Ապա տեսախցիկը մոտենում է՝ ցույց տալով ներկի տակ թաքնված ճաքերն ու փլվածքները, և առանց վարանելու ձայնը բացահայտում է ճշմարտությունը. «...մինչև որ մոտիկից չես նայում»: Այնուհետև հաղորդավարը ներկայանում է՝ առաջարկելով ինչ-որ պատվածք, որը թաքցնում էր շենքի թերությունները:

Սովորաբար ամեն ինչ հեռվից գեղեցիկ է թվում, բայց մոտիկից նայելիս ճաքերն ակնհայտ են դառնում: Այս կանոնը վերաբերում է նաև կրոնին: Այսօր մեր քննարկումը կսահմանափակենք քրիստոնեությամբ: Քրիստոնեության հանրահայտ ուղղություններից մեկը, որը պահանջում է ավելի մանրամասն դիտարկում, «ոչ դավանաբանական» տերմինն է: Այն բավականին տարածված է այսօր, քանի որ ներկայացվում է որպես քրիստոնեության ազատամիտ տարբերակ: «Ընդհանուր առմամբ, ոչ դավանաբանական եկեղեցիները հավատում են, որ Աստվածաշունչը եկեղեցու յուրաքանչյուր ասպեկտը թելադրող միակ հեղինակությունն է, իսկ Սուրբ Գիրքը ձևավորում է նրանց հավատալիքներն ու փիլիսոփայությունը: Նրանք նաև ինքնակառավարվող կառույցներ են, որտեղ երեցները հաճախ վերահսկում են եկեղեցու կազմակերպումը, կառուցվածքը և ավանդույթները» (աղբյուր՝ https://christianministryedu.org):

Նախքան ավելի մոտիկից դիտարկելը, եկեք հիշենք այն ուղին, որն անցել ենք «Armodoxy for Today»-ի այս կետին հասնելու համար: Մենք անցանք նախապատրաստական շրջան, որը կոչվում է Մեծ Պահք: Մենք տոնեցինք Հարությունը, ապա շարունակեցինք առաջին քրիստոնեական համայնքների ձևավորմամբ: Ներկայումս մենք գտնվում ենք Համբարձման (Զատիկից 40 օր անց) և Հոգեգալստյան (Զատիկից 50 օր անց) միջև ընկած ժամանակահատվածում:

Պատճառ կա, թե ինչու է Եկեղեցին խնդրում Ձեզ անցնել այս ճանապարհը: Աստվածաշունչը ինքնին որպես գիրք գոյություն չի ունեցել: Երբ Հիսուսը խաչվեց, Աստվածաշունչ չկար: Երբ Նա հարություն առավ, Աստվածաշունչ չկար: Երբ Նա համբարձվեց, Աստվածաշունչ չկար: Իրականում, մի քանի հարյուր տարի պաշտոնական Աստվածաշունչ գոյություն չի ունեցել: Սակայն այդ բոլոր իրադարձությունների ժամանակ՝ խաչելության, հարության, համբարձման և համայնքների ձևավորման ընթացքում, գոյություն ուներ Եկեղեցին:

Նրանք, ովքեր իրենց ոչ դավանաբանական են համարում, պնդում են, որ ընդունում են Աստվածաշունչը որպես իրենց հավատքի միակ հեղինակություն: Իրենց իսկ խոստովանությամբ՝ նրանք իրենց դուրս են թողել քրիստոնեական պատմության և զարգացման մեծ մասից:

Աստծո մեծագույն պարգևը մարդկությանը Աստվածաշունչը չէր: Աստվածաշնչից շատ ավելի կարևոր է Հիսուս Քրիստոսը՝ Աստված Հոր միածին Որդին: Հիսուսի պարգևը մարդկությանը Աստվածաշունչը չէր, այլ Նրա սուրբ և թանկագին Մարմինը՝ Եկեղեցին: Եվ հենց Եկեղեցին էր, որ հավաքեց գրքերը՝ մեզ տալու այն, ինչ մենք անվանում ենք Աստվածաշունչ:

Աստվածաշունչ բառը հայերենում նշանակում է Աստծո շունչ: Հայ Եկեղեցին այն անվանում է «շունչ», քանի որ այն մեզ առաջնորդում է որպես հոգի, այլ ոչ թե որպես օրենքների ու կանոնների գիրք՝ Ճշմարտության, Հույսի և Սիրո ուղիներով:

Ես հասկանում եմ ոչ դավանաբանական լինելու գրավչությունը, հատկապես մերօրյա աշխարհում, երբ յուրաքանչյուրին հարթակ է տրվում մեկնաբանելու կամ, ավելի վատ, Քրիստոսի սուրբ և նվիրական պատգամի ածանցյալ տարբերակը ստեղծելու համար: Այլ կերպ ասած՝ ոչ դավանաբանական կատեգորիայում Դուք կարող եք ունենալ հավատքի մի քանի միլիոն կամ միլիարդ ածանցյալներ: Ահա թե ինչու, երբ խոսում ենք Հայ Առաքելական Եկեղեցու մասին, մենք հիմնվում ենք մի Ավանդույթի վրա, որը սկիզբ է առնում Քրիստոսի ժամանակներից, այսինքն՝ այն ժամանակներից, երբ Աստվածաշունչ դեռ չկար: Մենք Աստվածաշնչակենտրոն հավատացյալների համայնք չենք, մենք Քրիստոսակենտրոն ենք: Ոչ դավանաբանական լինելը շատ գեղեցիկ է և գրավիչ, բայց մոտիկից նայելիս նկատում եք ճաքերն ու բացթողումները: Հիսուսը հիմնեց Իր Եկեղեցին, և այն առաջնորդվում է Սուրբ Հոգով: Իր անխախտ խոսքերով Հիսուսն ասում է. «Դժոխքի դռները այն չեն հաղթահարի» (Մատթեոս 16:18):

Մենք եզրափակում ենք Հայ Եկեղեցու Սուրբ Պատարագի աղոթքով. «Գոհանում ենք Քեզնից, Ամենակալ Հայր, որ մեզ համար պատրաստեցիր սուրբ Եկեղեցին որպես ապաստան, սրբության տաճար, ուր փառավորվում է Սուրբ Երրորդության անունը: Ալելուիա: Գոհանում ենք Քեզնից, Ճշմարտության Հոգի, որ նորոգեցիր սուրբ Եկեղեցին: Պահիր նրան անարատ՝ Երրորդության հանդեպ հավատքով հավիտյանս: Ամեն»: