Արմոդոքսիան այսօր. Հայկական հոգևոր ճեմարան Արմոնկում

Նյու Յորք նահանգում՝ Կոնեկտիկուտի սահմանին շատ մոտ, գտնվում է Արմոնկ անունով մի փոքրիկ քաղաք՝ շուրջ 3500 բնակչությամբ։ Անունն իսկապես հետաքրքիր է, հատկապես հաշվի առնելով, որ այստեղ հայկական վանք կա, ինչը կարող է ստիպել Ձեզ մտածել, թե քաղաքն անվանվել է ի պատիվ հայ վանականների՝ «Armenian» և «monk» բառերի միացումից։ Սակայն, ինչպես Նոր Անգլիայի բնակավայրերի մեծ մասի դեպքում, քաղաքի պատմությունը նախորդում է Միացյալ Նահանգների ափերին հայերի ժամանմանը։ Բայց այն պատմությունը, որը մեզ հետաքրքրում է այսօր, ոչ թե քաղաքն է, այլ հայկական հոգևոր ճեմարանը, որը տարածվում է այս քաղաքի 5,5 ակր տարածքի վրա։ Հանգստյան օրերին ես հնարավորություն ունեցա այցելել Սուրբ Ներսես հայկական հոգևոր ճեմարան և հանդիպել ճեմարանականների հետ։ 

Սուրբ Ներսես հայկական հոգևոր ճեմարանը հիմնադրվել է 1961 թվականին Հայ եկեղեցու Արևելյան և Արևմտյան թեմերի կողմից։ Այն ի հիշատակ օրհնյալ արքեպիսկոպոս Տիրան Ներսոյանի (1904-1989) մտահղացումն էր։ Արքեպիսկոպոս Տիրանը տեսլական ունեցող անձնավորություն էր, ով հասկանում էր, որ Ամերիկայի հայ եկեղեցու և նրա հավատացյալների կարիքները յուրահատուկ են։ Այդ կարիքները բավարարելու համար հոգևորականների պատրաստումը պետք է իրականացվի համայնքի ներսում։ Սուրբ Ներսեսը նախ բացվել է Իլինոյս նահանգի Էվանսթոն քաղաքում, այնուհետև տեղափոխվել Նյու Յորքի Նյու Ռոշել քաղաք, իսկ 2012 թվականին՝ Արմոնկի համալիր։ Ճեմարանի կայքի հղումով կարող եք կարդալ դրա պատմության և ծրագրերի մասին. https://stnersess.edu/about/our-history/

Թեմակալ առաջնորդները սահմանում են այն չափանիշները, որոնցով պետք է առաջնորդվեն հոգևոր ծառայության ձգտող թեկնածուները։ Բակալավրիատն ավարտելուց հետո թեկնածուն կարող է ստանալ հետբուհական կրթություն Սուրբ Ներսես հայկական հոգևոր ճեմարանում, իսկ այնուհետև շարունակել ուսումը հոգևոր կենտրոններից մեկում։ Սուրբ Ներսեսում նրանց ստացած կրթությունը համալրվում է հայ եկեղեցական աստվածաբանության, հայրաբանության, պատմության, հոմիլետիկայի և ծիսագիտության հատուկ դասընթացներով։ Ամենակարևորը, ինչպես ականատես եղա ճեմարանականների հետ իմ հանդիպման ժամանակ, Սուրբ Ներսեսն առաջարկում է մի միջավայր, որտեղ երիտասարդները կարող են լինել համախոհների շրջապատում՝ աղոթքի, խորհրդածության և ընկերակցության մթնոլորտում։ Մեր աշխարհիկ հասարակության մեջ սա ինքնին բավարար է՝ Ամերիկայի հայ եկեղեցու կյանքում Սուրբ Ներսեսի կարևորությունը նշելու համար։ Քահանայի կյանքը կարող է միայնակ լինել, բայց Աստված այդ միայնությունը լցնում է Սիրո Ավետարանի շուրջ համախմբված ընկերություններով։

Մատթեոսի Ավետարանում (գլուխ 10) Հիսուսն Իր աշակերտներին ուղարկում է «ինչպես ոչխարներ՝ գայլերի մեջ» և պատվիրում նրանց լինել «խորագետ՝ ինչպես օձերը, և միամիտ՝ ինչպես աղավնիները»։

Վաղվա քահանաները գալու են մեր միջից։ Ստով, խաբեությամբ և կեղծ պատումներով լի աշխարհում այսօրվա և վաղվա երեխաները փնտրում են կյանքի ամենահիմնական տարրը՝ Ճշմարտությունը։ Հայ եկեղեցին վերջին 2000 տարիների ընթացքում առաջարկել է այդ Ճշմարտությունը՝ իր ժողովրդին ներկայացնելով Հիսուս Քրիստոսին՝ «Ճանապարհը, Ճշմարտությունը և Կյանքը» (Հովհաննես 14:6)։ Եվ այսօր այն հռչակվում է ողջ աշխարհին։

Այսօր մենք աղոթում ենք մեր քահանաների և քահանայությանը պատրաստվողների համար. «Ո՛վ Հիսուս, մեր մեծագույն Քահանայապետ, լսիր իմ խոնարհ աղոթքները Քո քահանաների համար։ Նրանց շնորհիր խորին հավատք, պայծառ ու հաստատուն հույս և այրող սեր, որը միշտ կաճի նրանց քահանայական կյանքի ընթացքում։ Նրանց միայնության մեջ մխիթարիր նրանց։ Նրանց վշտերի մեջ զորացրու նրանց։ Ամեն»։