Աստվածարդարացում

Արմոդոքսին այսօր

Աստվածարդարացում

Գալստյան ճամփորդության այս շաբաթը նվիրված է այն թեմային, որը աստվածաբաններն անվանում են «չարի խնդիր»։ Պարզ ասած՝ դա բարի և ամենակարող Աստծո հանդեպ հավատի և աշխարհում գոյություն ունեցող չարիքի իրականության միջև առկա անհամապատասխանությունն է։ Այլ կերպ ասած, քանի որ չարիքն իրական է՝ քաղցկեղի, պատերազմների, բռնությունների, երկրաշարժերի և սովի տեսքով, ապա կամ Աստված բարի չէ, կամ էլ՝ ամենակարող։ Ինչո՞ւ պետք է բարի և ամենակարող Աստված թույլ տա, որ չարիքը գոյություն ունենա։

Չարիքը մի խնդիր է, որը հուզել է մարդկանց այն օրվանից, երբ առաջին անգամ գյուղացիները ստիպված եղան վերականգնվել ավերիչ երկրաշարժից կամ կայծակի պատճառած անտառային հրդեհից, որը կործանում բերեց մարդկանց և կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներին։ Մեր օրերում, երբ մենք հասկանում ենք, որ երկրաշարժերը տեկտոնական սալերի տեղաշարժի հետևանք են, իսկ կայծակը՝ լիցքավորված ամպերի հողակցման արդյունք, Աստծո անունը հավասարման մեջ ներառելու կարիք չկա։ Այնուամենայնիվ, այն աստվածաբանների և հոգևորականների համար, ովքեր պաշտպանում են բարի և ամենակարող Աստծո գաղափարը, պատասխան ձևավորելը կոչվում է թեոդիցիա։ Հետևաբար, եթե Աստված թույլ է տալիս այս չարիքը, արդյո՞ք հնարավոր է, որ չարիքը Աստծո կողմից պատիժ է։ Բարեպաշտ մարդիկ հեշտությամբ կարող են հանգել այս եզրակացությանը և մտածել, որ հիվանդությունը կամ մահը Աստծո հատուցումն են ձեր կատարած սխալների համար։ Եվ այսպես, հարցը ուղղվեց Հիսուսին։

Գալստյան այս կիրակի օրը Եկեղեցին առաջարկում է Ավետարանի ընթերցում Ղուկասի 13-րդ գլխից։ Այստեղ ներկայացված են երկու դեպքեր, որոնք մարդիկ ընկալում էին որպես Աստծո կողմից ուղարկված պատիժներ։ Պատմությունները՝ մեկը գալիլեացիների մասին, որոնց արյունը Պիղատոսը խառնել էր նրանց զոհաբերություններին, և մյուսը՝ Սիլովամի աշտարակի փլուզման, որը 18 մարդու մահվան պատճառ դարձավ, Հիսուսին ուղղված այս հարցադրման կենտրոնում էին։ Մեր օրերի չափանիշներով՝ դա նման կլիներ նրան, որ մենք Հիսուսին հարցնեինք, թե արդյո՞ք անցյալ ամիս տեղի ունեցած երկրաշարժից զոհված ինդոնեզացիները մահացան, որովհետև մեղավոր էին, թե՞ ուկրաինացիների մեղքերի պատճառով էին ռումբերն ընկնում նրանց քաղաքների վրա։

Այս հատվածում Հիսուսը պատասխանում է. «Կարծո՞ւմ եք, որ նրանք ավելի մեծ մեղավորներ էին, քան մյուս բոլորը, որովհետև նրանք այսպես տառապեցին։ Ես ձեզ ասում եմ՝ ոչ։ Բայց եթե չապաշխարեք, դուք էլ բոլորդ նույնպես կկորչեք»։

Հիսուսը հստակ և աներկբա պատասխանում է, որ չարիքը Աստծո կողմից մեզ ուղարկված պատիժ չէ։ Այն գաղափարը, թե Աստված երկնքում նստած սպասում է, որ մենք սխալ քայլ անենք, որպեսզի կարողանա մեզ կայծակով հարվածել, այնքան անհեթեթ է, որքան հնչում է։ Եվ Հիսուսը վճռականորեն մեզ ասում է՝ Ո՛Չ։

Ուրեմն ինչո՞ւ կա չարիք։ Աստված չի՞ կարող վերացնել ամբողջ չարիքը, թե՞ պարզապես չի ցանկանում։ Մենք կշարունակենք այս հարցերի քննարկումը վաղը՝ Գալստյան մեր ճամփորդության ընթացքում։

Մենք աղոթում ենք Շնորհալու 15-րդ ժամերգությունը. Քրիստոս, ամենքի պահապան, թող Քո աջը պաշտպանի և հովանի լինի ինձ օր ու գիշեր, տանը և ճանապարհին, քնած և արթուն ժամանակ, որպեսզի երբեք մեղքի մեջ չընկնեմ։ Ամեն։