Անսպասելի գործընկերներ

Արմոդոքսին այսօր

Աշխարհի ամենահին անընդհատ գործող ժողովրդավարության՝ Միացյալ Նահանգների անկախության տարեդարձի կապակցությամբ, այս շաբաթ մենք անդրադառնում ենք եկեղեցու և պետության հարաբերություններին:

Մաս 2. Անհավանական գործընկերներ

Եթե ցանկանում եք խաղաղություն պահպանել ընտանիքում կամ ընկերների շրջանում, ապա վաղ տարիքից ձեզ սովորեցրել են խուսափել քաղաքականության և կրոնի մասին քննարկումներից: Նույնիսկ «Peanuts»-ի հերոս Լինուս Վան Պելտը՝ իր անբաժան ծածկոցը ձեռքին, գիտի. «Ես սովորել եմ, որ երբեք չպետք է մարդկանց հետ քննարկել երեք բան՝ կրոնը, քաղաքականությունը և Մեծ դդումը»:

18-րդ դարի երգիծաբան Ջոնաթան Սվիֆթն էր, որ մատնանշեց այս անհամատեղելի խառնուրդի պատճառը, երբ գրեց. «Դուք չեք կարող բանականությամբ մարդուն դուրս բերել մի բանից, որի մեջ նա չի մտել բանականության միջոցով»: Այո՛, մեծ մասամբ մենք «ծնվում ենք» մեր համոզմունքների մեջ՝ լինեն դրանք կրոնական թե քաղաքական, և դրանք ժառանգում ենք մեր ընտանիքից ու ընկերներից:

Սակայն «Արմոդոքսիում» (Armodoxy) մեր հիմնարար ըմբռնումն այն է, որ ամեն ինչ կապված է կյանքի համընդհանուր ցանցով: Տնտեսագիտությունը մեզ տալիս է Աստվածաշունչ գնելու միջոցներ, որը սահմանում է մեղքը, իսկ հոգեբանությունը փորձում է նվազեցնել այն: Ֆիզիկան բացատրում է այն շինանյութերի շարժը, որոնք քիմիան և կենսաբանությունը վերածում են ֆիզիկական իրողությունների, իսկ արվեստը դրանք ներկայացնում է այնպիսի ձևերով, որոնք արտահայտում են գաղափարներ, որոնք էլ ձևավորում են գաղափարախոսություններ, որոնք փիլիսոփայությունը վերլուծում և քննում է: Քաղաքականությունը ստեղծում է համակարգեր, որոնք կազմակերպում են այդ գաղափարախոսությունները, իսկ կրոնը կոչված է ապահովելու բաշխման արդարությունը՝ հավակնելով կապ ունենալ արդարության ավելի բարձր ըմբռնման հետ:

Մենք խնդիրների ենք բախվում, երբ պնդում ենք, թե բաշխման մեկ համակարգը մյուսից լավն է: Հին հնդկական մի ասացվածք ասում է. «Լեռը տանող հարյուրավոր ուղիներ կան, և բոլորն էլ տանում են նույն տեղը, ուստի կարևոր չէ, թե որ ուղին եք ընտրում: Միակ մարդը, որ ժամանակ է վատնում, նա է, ով վազում է լեռան շուրջը և բոլորին համոզում, որ նրանց ընտրած ուղին սխալ է»:

Հիսուսը խուսափում է այդ քննարկումից՝ պատասխանատվությունը դնելով անհատի վրա: Արդարությունը ձեռք է բերվում զոհաբերությամբ՝ ինքներդ ձեզ տալով: Նա սովորեցնում է սա, ապա ցույց տալիս իր իսկ կյանքով: Այստեղ վիճելու բան չկա, քանի որ երբ մենք տալիս ենք, դա մեր և Աստծո միջև է: Մենք չենք տալիս՝ ապացուցելու համար, որ մի համակարգը մյուսից լավն է, ոչ էլ տալիս ենք համակարգը արդարացնելու համար: Մենք տալիս ենք, որովհետև դա սիրո արտահայտությունն է, որն էլ Աստծո արտահայտությունն է: Սա քննարկման կամ բանավեճի ենթակա չէ: Եթե ցանկանում եք դավանել քրիստոնեությունը, ապա սիրեք և զոհաբերեք ինքներդ ձեզ: Պարզ է, որ կրոնը ոչ թե պետք է բանավիճել, այլ ապրել:

Հայ եկեղեցու սուրբ Հովհան Ոսկեբերանը (4-րդ դար) գրում է. «Եթե դու չես կարողանում Քրիստոսին գտնել եկեղեցու դռան մոտ նստած մուրացկանի մեջ, ապա Նրան չես գտնի նաև սուրբ հաղորդության բաժակի մեջ»:

Մենք ավարտում ենք Նրա աղոթքներից մեկով. «Ամենակարող Աստված, Դու Քո Որդու միջոցով խոստացել ես, որ երբ երկու կամ երեք հոգի հավաքվեն Նրա անունով, Դու կլինես նրանց մեջ. Կատարիր այժմ, Տե՛ր, մեր ցանկություններն ու խնդրանքները այնպես, ինչպես լավագույնն է մեզ համար. պարգևիր մեզ այս աշխարհում Քո ճշմարտության գիտությունը, իսկ գալիք աշխարհում՝ հավիտենական կյանք: Ամեն»: