Աստծո ժամանակը
Արմոդոքսիան այսօր. Աստծո ժամանակը
Այս շաբաթ մենք ուսումնասիրում ենք ժամանակը. թե ինչպես են իրադարձությունները՝ մեծ թե փոքր, տեղի ունենում ժամանակի ընթացքում: Երբ երիտասարդ եք, ժամանակը դանդաղ է անցնում: Դուք անհամբեր սպասում եք մեծանալուն, որպեսզի ինքնուրույն գնաք դպրոց, հեծանիվ վարեք, իսկ ավելի ուշ՝ մեքենա: Որպեսզի սիրահարվեք: Որպեսզի ուշ վերադառնաք տուն: Դուք անհամբեր սպասում եք մեծանալուն: Ժամանակը դանդաղ է: Իսկ որքան մեծանում եք, թվում է, թե ժամանակը չափազանց արագ է սլանում: Դուք ցանկանում եք արգելակել, բայց այն դանդաղեցնելու ոչ մի միջոց չկա:
Իրականում ժամանակը հարաբերական է, և դա ոչ թե Էյնշտեյնի որևէ բարդ հավասարման, այլ պարզ մաթեմատիկայի շնորհիվ: Երկու տարեկան երեխայի համար մեկ տարին կյանքի կեսն է: 70 տարեկան մարդու համար նույն այդ տարին կյանքի 1/70-րդ մասն է: Իհարկե, այն արագ է անցնում:
Երբեմն մեր անհանգստությունը նվազեցնելու և անհամբերությունը մեղմելու համար մենք դիմում ենք «Աստծո ժամանակ» հասկացությանը. այն գաղափարին, որ Աստված իրադարձությունների համար նախասահմանված ժամանակ ունի, և որ այն կարող է տարբերվել ժամանակի մեր ընկալումից: Ոչ կրոնական տերմիններով մենք ասում ենք՝ «իր ժամանակին»: Աստծո ժամանակը դուրս է մեր չափումներից: Այն հատվածում, որտեղ Սատանան փորձում է Հիսուսին, ասվում է. «Ակնթարթորեն Նրան ցույց տվեց երկրի բոլոր թագավորությունները» (Ղուկաս 4): Այդ ակնթարթը կարելի է հասկանալ որպես ժամանակից դուրս գտնվող մի բան:
Ամբողջ աշխարհի հայկական եկեղեցիներում «Է» տառի խորհրդանիշը հանդիպում է սեղանների վրա, խաչքարերի և զարդարուն զգեստների վրա: «Է»-ն հայոց այբուբենի յոթերորդ տառն է, իսկ յոթը տիեզերքի կամ ամբողջականության թիվն է, այսինքն՝ չորսի (երկրի չորս անկյունների համար) և երեքի (երկնքի թիվը, ինչպես Երրորդության մեջ) համադրությունը: Հայերենում այդ խորհրդանիշը/տառը ներկա ժամանակով «լինել» բայն է: Այն է: «Այն է»-ն Աստծո անունն է: Ոչ թե «Նա եղել է», ոչ թե «Նա լինելու է», այլ «Նա է»: Նա հավերժական ներկան է: Հին Կտակարանում՝ Ելից գրքում (3:14), Աստված ասաց Մովսեսին. «Ես եմ, որ Եմ: Այսպես պիտի ասես Աստծո ժողովրդին. «Ես Եմ-ն ինձ ուղարկեց ձեզ մոտ»»: Իսկ մինչաստվածաշնչյան ժամանակներում, ամբողջ Հայաստանում, Արարատ լեռան ստորոտում, քաղաքակրթության օրրանում, նշաններն ու խորհրդանիշները ժամանակային առումով մատնանշում են պահի մեջ ապրելու հավերժական ճշմարտությունը: Սա է Արմոդոքսիան: Սա է «Օրիգինալ քրիստոնեությունը»: Հիսուսի փորձառության մեջ՝ «ակնթարթորեն ցույց տալով երկրի բոլոր թագավորությունները»: Որքան մենք աճում ենք հավատքի մեջ, այնքան ավելի ենք համապատասխանում Հավերժականին և հավերժությանը, «Է»-ին: «Է»-ի հետ համապատասխանեցումը, Աստծուն գտնելը ճշմարիտ կրոնի նպատակն է և, անշուշտ, այն կոչը, որն ուղղված է մեզ Քրիստոսի կողմից: Այնտեղ մենք գտնում ենք, որ Աստծո ժամանակը կատարյալ է:
Մենք աղոթում ենք Սուրբ Պետրոսի խոսքերով (Բ Պետրոս 3:9). «Տե՛ր, Դուք դանդաղ չեք Ձեր խոստումը կատարելու հարցում, ինչպես ոմանք են հասկանում դանդաղությունը: Փոխարենը, Դուք համբերատար եք մեզ հետ՝ չցանկանալով, որ որևէ մեկը կորչի, այլ որ բոլորը գան ապաշխարության: Ամրապնդե՛ք ինձ իմ հավատքի և Ձեր ու իմ բոլոր եղբայրների ու քույրերի հանդեպ ունեցած սիրո մեջ: Ամեն»:
