Սերը հաղթում է
Արմոդոքսիան այսօր. Սերը հաղթում է
Սուրբ Մարիամը, որի Վերափոխման տոնը նշվում է օգոստոսին, հայտնի է բազմաթիվ տիտղոսներով, որոնք նաև նկարագրական են։ Ամենաօրհնյալ Մայր, Աստվածածին, Տիրամայր և Երկնքի Թագուհի՝ սրանք առավել տարածված անուններից են։ Դրանք բոլորն էլ մատնանշում են այն եզակի տեղը, որը Նա զբաղեցնում է մարդկության պատմության մեջ։
Նա ասաց «Այո» Աստծուն, և դրանով Քրիստոս մարմնացավ։ Նա կրեց և աշխարհին պարգևեց Մաքուր Սերը։
Մի քանի տարի առաջ, երբ ծառայում էի որպես Գլենդելի ծխական քահանա, ես գիտակցեցի տեղական համայնքում ընտանեկան բռնության խնդրի լրջությունը։ Ինչպես շատ այլ վայրերում, այստեղ ևս ժխտողականությունը տարածված էր։ Ոմանք նույնիսկ խուսափում էին ինձնից՝ ընտանեկան բռնության մասին մտահոգություն հայտնելու համար։
Որպես քահանաներ՝ մենք հաճախ դառնում ենք կարիքավոր մարդկանց առաջին հանգրվանը։ Մի գիշեր, ամուսնու և կնոջ միջև տեղի ունեցած բռնի դեպքից հետո, ժամեր տևած խորհրդատվությունից և երիտասարդ մոր ու նրա երեխաների համար ապահով ապաստան գտնելուց հետո, ես հարցրեցի նրան՝ կարո՞ղ ենք արդյոք միասին աղոթել, նախքան նրան ապաստարան ուղեկցելը։ Իհարկե, նա ցանկանում էր այդ փոքրիկ մխիթարությունը իր տակնուվրա եղած աշխարհում։ Բնազդաբար նա մեկնեց ձեռքը, որպեսզի ես բռնեմ այն աղոթքի ժամանակ, և ես էլ բնազդաբար արեցի դա։ Նա ճչաց։ Ես բաց թողեցի ձեռքը և տեսա, որ նրա ձեռքերը ջախջախված և այլանդակված էին ամուսնու կողմից։
Ընտանեկան բռնության խնդիրը մեծանում էր, մինչդեռ համայնքի ղեկավարները գրեթե չէին խոսում դրա մասին։ Առածի համաձայն՝ «վերջին կաթիլը», որ լցրեց համբերության բաժակը, մի կնոջ պատմությունն էր, որը 20 տարի շարունակ ենթարկվել էր ընտանեկան բռնության, և վերջապես համարձակություն ու ուժ գտավ փախչելու ամուսնու տանջանքներից։ Նա դուրս եկավ տնից և թակեց հարևանների դռները՝ օգնություն խնդրելով։ Հարևաններն ասում էին նրան. «Ամո՛թ է», «Մի՛ խայտառակիր ընտանիքդ... Վերադարձի՛ր տուն, մինչև չես անարգել ընտանիքդ... Սա այն բանը չէ, որ մենք՝ հայերս, անում ենք...»։ Այսպես շարունակվեց տնից տուն 15 րոպե, մինչև նա վերջապես հասավ մի տան, որտեղ դուռը չփակեցին նրա առաջ և ընդունեցին նրան։ Այդ կինը աֆրոամերիկուհի էր, որը գիտակցեց իրավիճակի լրջությունը և անմիջապես ոստիկանություն կանչեց։ Այդ գիշեր մենք հանդիպեցինք նրան ապաստարանում։
Դա այն բեկումնային պահն էր, երբ որպես համայնք մենք այլևս չէինք կարող լռել։ Մենք հիմնեցինք «Տաթև» (Datev Outreach) անունով հասարակական կազմակերպություն։ Տաթևը Հայոց եկեղեցու նշանավոր սրբերից է, և անունը նաև բառախաղ էր՝ «տա-թև», այսինքն՝ «թևեր տալ»։
«Տաթև» կազմակերպության կարճատև գործունեության ընթացքում մենք հսկայական աշխատանք կատարեցինք Գլենդելի տարածքում իրազեկվածությունը բարձրացնելու ուղղությամբ։ Մենք կազմակերպեցինք քայլերթեր Գլենդելի փողոցներով, որտեղ ստացանք բազմաթիվ ընտանիքների աջակցությունը, որոնք դուրս էին եկել՝ արտահայտելու իրենց համերաշխությունը մեզ հետ, ի հակադրություն նրանց, ովքեր ծաղրում էին մեզ՝ գոռալով. «Նման բան գոյություն չունի՛։ Դուք հորինում եք»։ «Տաթև»-ը դասընթացներ էր կազմակերպում կանանց համար, հնարավորություն տալիս նրանց կրթվելու և ինքնորոշվելու։ Դա հզոր ծրագիր էր համայնքում։
Ինչպես շատ լավ բաների դեպքում, քաղաքականությունը խոչընդոտեց մեզ, և երկու տարի անց մենք փակեցինք մեր գրասենյակները, սակայն հասցրեցինք ամուր կապեր հաստատել YWCA-ի հետ՝ ապահովելով, որ զոհերը ապաստան գտնելու տեղ ունենան։
«Տաթև»-ի մնացած գանձերից մեկը Աստվածամոր գեղեցիկ սրբապատկերն է։ Նկարիչ Գրեգորի Բեյլերյանը ստեղծեց այս սրբապատկերը, որն աշխարհին հղում է կրկնակի ուղերձ. «Բռնությունը ցավ է պատճառում»՝ սա անհերքելի է, և «Սերը հաղթում է»՝ որպես լուծում։ Սրբապատկերը՝ Աստվածածնի և Մանուկ Հիսուսի պատկերմամբ, նոր սրբապատկեր է ժամանակակից աշխարհի համար։ Այն արմոդոքսիայի սրբապատկեր է, քանի որ ունի կրկնակի ուղերձ՝ համարձակորեն հռչակելով բռնության սարսափը և մատնանշելով լուծումը Սուրբ Մարիամի՝ Սիրո կրողի միջոցով։
Սրբերն ապրում են այսօր։ Նրանք գործում են մեր կյանքում այսօր։ Թեև Աստվածամորը բազմաթիվ տիտղոսներ են վերագրվում, մենք երբեք չպետք է մոռանանք, որ Նա փարատում է ցավը (տե՛ս Գյումրու Յոթ Վերք եկեղեցին) և պատասխանում է մխիթարությամբ՝ աշխարհին Սեր բերելու Իր կարողությամբ։
Աղոթենք Հայոց եկեղեցու բարեխոսական աղոթքով. «Քրիստոս Աստված մեր, որ ընտրեցիր և գրկեցիր Քեզ վկայողներին և Քո չարչարանքներին մասնակիցներին։ Խնդրում ենք բոլոր սրբերի բարեխոսությունը, որպեսզի նրանց ջերմ աղոթքների և միջնորդության միջոցով Դու մեզ խաղաղություն շնորհես և պաշտպանես տեսանելի ու անտեսանելի թշնամիներից։ Տո՛ւր մեզ, Տե՛ր, տեսիլքը՝ հետևելու նրանց ուղուն։ Ամեն»։
