Սուրբ Սարգիս՝ հատկապես այսօրվա համար

Արմոդոքսիան այսօր. Սուրբ Սարգիս

Կան սրբեր, որոնք առանձնանում են մյուսներից և հատուկ հարգանք են վայելում հայ ժողովրդի շրջանում։ Նրանցից մեկը Սուրբ Սարգիսն է։ Ծնողները իրենց որդիներին Սարգիս են անվանում, իսկ Սարգսյան ազգանունը բավականին տարածված է։ Մի քանի տարի առաջ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ-ն Սուրբ Սարգիսը հռչակեց երիտասարդների բարեխոս սուրբ։ Այսօր երիտասարդները եկեղեցիներում հերթ են կանգնում՝ Սուրբ Սարգսի տոնին հատուկ օրհնություն ստանալու համար, որը նշվում է տարվա այս եղանակին՝ Աստվածահայտնությունից հետո և Մեծ պահքից առաջ։

Սարգիսը 4-րդ դարի սուրբ է, ծնունդով հռոմեացի, որը Կոստանդիանոս Մեծի կողմից նշանակվել է Կապադովկիայի իշխան (Հայաստանի հարևանությամբ, այսօրվա Կեսարիան)։ Եվ թեև նա մեզանից բաժանված է տարածությամբ ու ժամանակով, նրա պատմությունից բխող պատգամն ուղղակիորեն խոսում է մեր օրերի մասին։

Կոստանդիանոսի քրիստոնեություն ընդունելուց և նորահայտ քրիստոնեական կրոնի բերած ուրախությունից հետո Սարգիսը շրջում էր կայսրությունով մեկ՝ մարդկանց քարոզելով հավատքի, հույսի և սիրո պատգամը։ Սակայն, երբ նա հասավ Պարսկաստան, Շապուհ թագավորը պահանջեց, որ Սարգիսը դադարեցնի Քրիստոսի քարոզչությունը և փոխարենը երկրպագի իր հեթանոսական կուռքերին։ Սարգսի պատասխանը թագավորին եղավ. «Ես հավատում եմ մեկ Աստծո՝ Ամենասուրբ Երրորդությանը, որը ստեղծել է երկինքն ու երկիրը։ Որպես հողից արարված մարդ՝ ես կարող եմ կործանել Ձեր հեթանոսական արձանները և այն կրակը, որին երկրպագում եք»։

Այս հայտարարությունը ժամանակի կրոնի դեմ զայրացրեց մարդկանց, և նրանք սկսեցին քարերով ու մահակներով ծեծել Սարգսին։ Ի վերջո, նրանք բանտարկեցին նրան՝ հուսալով, որ նա կուրանա Քրիստոսից, սակայն նա մնաց հավատարիմ իր հավատքին։ Նա մահվան դատապարտվեց քրիստոնեական հավատքի և մարդկանց Քրիստոսին բերելու «հանցանքի» համար։ Երբ նրան պետք է մահապատժի ենթարկեին, նա աղոթեց իր հետևորդների համար. «Ո՛վ Տեր, Քրիստոս մեր Աստված, բոլոր նրանք, ովքեր հիշում են իմ անունը իրենց փորձությունների և նեղությունների ժամանակ, և ովքեր աղոթքով ու պահքով հիշում են այս դեպքը, լսի՛ր նրանց աղոթքները և կատարի՛ր նրանց բոլոր խնդրանքները»։
Երկնքից մի ձայն լսվեց. «Ես կտամ քեզ այն, ինչ խնդրեցիր, իսկ դու արի՛ տուն՝ վայելելու այն բարիքը, որ պատրաստված է քեզ համար»։

Ես Ձեզ խնայեցի նրա մահվան մանրամասները, որոնք բավականին դաժան են, բայց պետք է նշեմ, որ նա անջնջելի հետք է թողել ժողովրդի հոգեբանության մեջ։ Մինչ օրս, նույնիսկ պարսիկների շրջանում, Սարգիսը հայտնի է որպես «Անհաղթ վկա և բոլոր խնդրանքների կատարող»։

Հաճախ ֆիզիկական կարգապահությունը (օրինակ՝ պահքը) փոխարինում է պահքի ավելի կարևոր պատճառներին, այն է՝ Հիսուս Քրիստոսի պատգամին։ Նույնիսկ այսօր ժողովրդի մեջ դեռևս շրջում են որոշ ժողովրդական առասպելներ Սուրբ Սարգսին երազում տեսնելու, աղի բլիթ ուտելու մասին՝ որպես սիրահարվելու և նշանվելու նշաններ։

Այսօր, երբ մենք վերապատմում ենք Սուրբ Սարգսի պատմությունը, պետք է այն դուրս բերենք պատմության էջերից և դիտարկենք որպես համոզմունքների ու հավատքի դաս։ Իրականում, այսօր քրիստոնյաներն ամեն օր հալածվում են իրենց համոզմունքների համար։ Մենք գուցե չենք տեսնում կայսրերի սրերը կամ Շապուհ թագավորի նման բացահայտ հայտարարություններ, բայց մեզ հարվածող զենքերը նույնքան մահացու են։ Մեր կյանքը լցված է նյութապաշտության գայթակղություններով՝ հավատալով, որ մեր ունեցվածքը սահմանում է մեզ և ունի ինչ-որ ներքին արժեք, մինչդեռ մենք տարվում ենք ուրիշների վիճակի նկատմամբ ընդհանուր անտարբերությամբ։ Մահը գալիս է մեզ մոտ, որովհետև մենք արհամարհում ենք Քրիստոսի՝ սիրելու կոչը։

Մենք լավ կանենք, եթե սրտին մոտ ընդունենք մեր Կաթողիկոսի կոչը։ Սուրբ Սարգիսը մեզ տալիս է համոզմունքի, հավատքի, կարգապահության և իսկական ուժի օրինակ։ Մի աշխարհում, որն այլ բան է սովորեցնում, Հայոց եկեղեցու այս սուրբը պետք է ողջունելի լինի ոչ միայն մեր երիտասարդների, այլև բոլորիս կյանքում։

Աղոթենք. «Ո՛վ Քրիստոս, կյանքի և հավիտենության առաջնորդ, ինչպես Քո ծառա Սուրբ Սարգիսը ցույց տվեց իր կյանքով, թող Քո պատգամն ու փառքը արտացոլվեն իմ կյանքում։ Թող որ ես պատվեմ Սուրբ Սարգսին և բոլոր սրբերին՝ ապրելով Քեզ հետ, Քեզ դնելով իմ կյանքի կենտրոնում՝ այսօր և միշտ։ Ամեն։»

30i24