Հայկական ուղղափառության արմատները. Անտեսված հրեշտակներ

The Transfiguration of Jesus Christ is recorded by the evangelists Matthew (17:1–8), Mark (9:2–8), and Luke (9:28–36). This week we’ve been looking at different angels – messengers and how they communicate with us – whether through songs, through children or even through stone. Yesterday we started a two-part series about “Angels Unheard,” today, in part 2, we’ll label the action as messages ignored.

Այլակերպությունը տեղի է ունենում, երբ Հիսուսը իր երեք աշակերտների՝ Պետրոսի, Հովհաննեսի և Հակոբոսի հետ բարձրանում է լեռ։ Այնտեղ, աղոթելիս, նա այլակերպվում է. «...նրա երեսի կերպարանքը այլ կերպ եղավ, և նրա հանդերձը՝ սպիտակ ու փայլուն» (Ղուկաս 9:29)։ Երկու պատմական դեմքեր՝ Մովսեսը և Եղիան, որոնք օրենքի և մարգարեների խորհրդանիշներն են, հայտնվում են «փառքով» և խոսում Հիսուսի հետ։ Վերևից ձայն է լսվում. «Սա է իմ սիրելի Որդին, նրան լսե՛ք»։

Պետրոսը դիմում է Հիսուսին և իր աշակերտ-եղբայրների անունից ասում. «Տե՛ր, լավ է, որ մենք այստեղ ենք. եթե կամենաս, երեք տաղավար շինենք այստեղ. մեկը՝ քեզ, մեկը՝ Մովսեսին և մեկը՝ Եղիային»։

Իհարկե, ցանկացած այլ պարագայում հարկ կլիներ գովաբանել Պետրոսի նախաձեռնողականությունն ու հոգատարությունը՝ հյուրերի հարմարավետության մասին մտածելու համար։ Բայց այսօր։ Հիսուսը ճառագում է Աստվածային Լույսը։ Նա փայլում է։ Այս եզակի պահին մարդկանց տրվում է հայացք նետելու Հավերժական Ներկայությանը, այն Լույսին, որը փայլում է խավարի մեջ, Այլակերպված Քրիստոսի մեջ։ Իսկ ո՞րն է նրա պատասխանը. «Երեք տաղավար շինենք քեզ համար»։ Պատգամ էր փոխանցվում, բայց այն անտեսվեց. դիտավորյալ էր դա, թե ոչ, երկրորդական է այն փաստի համեմատ, որ նա կլանված էր աշխարհիկ հոգսերով այս ամենանշանակալից իրադարձության պահին։

Իրականում, այս իրադարձությանը Պետրոսի արձագանքը շատ չէր տարբերվում մերօրյա արձագանքից։ Թույլ տվեք մի փոքր առաջ ու հետ գնալ։ Երբ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչն ու Տրդատ թագավորը Հայաստանը դարձրին քրիստոնյա, նրանք հեթանոսական շատ տոներ փոխարինեցին քրիստոնեականով։ Հեթանոսական աստվածուհի Աստղիկին նվիրված Վարդավառի տոնը ջրի տոն էր։ Այլակերպության տոնը նշանակվեց հենց այդ օրը։ Ջրի բաղադրիչը պահպանվեց որպես Մկրտության ավազանի միջոցով յուրաքանչյուրի անձնական վերածննդի հիշեցում։ Մկրտության վայր ուխտագնացությունը հնարավորություն էր տալիս խորհելու քրիստոնեական կյանքի ուրախության մասին։

Կասկած չկա, որ շոգ ամառային օրը ջրով ցողվելը թարմացնող է և զվարճալի։ Այսօր շատ եկեղեցիներ Վարդավառը նշում են ջրցանությամբ։ Իրականում, Այլակերպություն բառը հաճախ նույնիսկ չի հիշատակվում։ Հայ եկեղեցում տոնի պաշտոնական անվանումը Այլակերպություն է։ Վարդավառը վերաբերում է հեթանոսական տոնին, կամ, այլ կերպ ասած, դա Պետրոսի տաղավարն է։ Այն բաց է թողնում էությունը։ Մենք կուրանում ենք այս աշխարհի թվացյալ հարմարավետությամբ և բաց ենք թողնում այն հիասքանչ գեղեցկությունն ու փառքը, որը դրված է տիեզերքի մեջ ժամանակների սկզբից։

Այս պատգամները մեզ ուղարկվում են ամեն օր՝ օրվա ընթացքում մի քանի անգամ, բայց, դիտավորյալ թե ոչ, մենք կորցնում ենք գեղեցկության զգացումը։ Քանի՞ ծաղիկների ու ծառերի կողքով անցանք այսօր՝ զբոսնելիս կամ մեքենա վարելիս։ Այնքան շատ, որ սովորությունը արհամարհանք է ծնել, և մենք անցնում ենք՝ առանց հիանալու, որ դրանցից յուրաքանչյուրը սերմի, հողի և արևի հրաշք է։ Որքա՞ն հաճախ ենք անտեսել երեխայի ուշադրության խնդրանքը՝ միայն աննշան հարցերի հետևից վազելու համար։ Ե՞րբ ենք մենք իսկապես հիացել կյանքի հրաշքով, մի սրտի բաբախյունով, որը զարկում է 20, 40, 80 կամ 100 տարի։ Եվ մտածեք, ամեն գիշեր աստղերը, գալակտիկաները, տիեզերքը ցուցադրվում են, իսկ մենք այլ ուղղություններով ենք քայլում, մինչև առավոտյան լույսը դրանք բոլորը ցրում է։

Հիսուս Քրիստոսի Այլակերպությունը Աստծո այն հիասքանչ փառքի հիշեցումն է, որը փայլում և ճառագում է մեր շուրջը։ Քրիստոսի լույսն այնտեղ է և սպասում է մեր արձագանքին։ Մենք կարող ենք հիանալ մայրամուտով, կամ արևային ակնոցներ դնել, կամ հովանոց բացել, կամ ներս մտնել և լույսը վառել։ Քրիստոսը Այլակերպվեց։ Օրենքն ու մարգարեները հավաքվել էին նրա շուրջը։ Հոր ձայնը լսվեց. «Սա է իմ սիրելի Որդին, նրան լսե՛ք»։ Պետրոսն ու աշակերտները ընտրություն ունեին, թե ինչպես արձագանքել, ինչպես որ մենք ունենք ամեն օր։

Աղոթենք. Տե՛ր Հիսուս Քրիստոս, երբ Դուք այլակերպվեցիք և ճառագեցիք այն Լույսը, որը մեզ հասավ ժամանակների սկզբից, Դուք մեզ ևս մեկ հնարավորություն տվեցիք կապվելու հավերժության հետ։ Առաջնորդե՛ք ինձ՝ փնտրելու այդ Լույսի շողերը այն խավարի մեջ, որը կարծես կլանում է իմ մտքերն ու իմ ուղիները։ Թող Ձեր ներկայությունն առաջնորդի իմ կյանքը, որպեսզի ես կարողանամ փառաբանել իմ կյանքի գեղեցկության և ուրախության շողերը։ Ամեն։