20 տարի առաջ՝ Աղոթք կենտրոնացված տեսլականով

Այսօր 20 տարի է անցել. Հայ եկեղեցու երիտասարդական ծառայությունների կենտրոնի չպատմված պատմությունը։

2003-ից 2016 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում մենք փորձարկում իրականացրինք Կալիֆոռնիայի Գլենդել քաղաքի մի հատվածում, որը հայտնի է որպես «Ground Zero»՝ մի վայր, որն անտեսված և մոռացված էր հայկական կազմակերպությունների կողմից, մի վայր, որտեղ կրթությունը, ինքնությունը և աղոթքը միավորվեցին։

Սա մի շարք է այն հրաշքների մասին, որոնց ականատես ենք եղել անկյունում գտնվող այս փոքրիկ եկեղեցում, որն ունի համաշխարհային ծառայություն։ Սա «Armodoxy for Today» փոդքաստների շարքի մի մասն է, որը պատմում է ժամանակակից Հայոց եկեղեցու մասին՝ հիմնված հնագույն Առաքելական եկեղեցու ավանդույթների վրա։

Այսօրվա դրվագը՝ Կենտրոնացված տեսլական

1996 թվականին ինձ կանչեցին ծառայելու որպես Փասադենայի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական եկեղեցու հոգևոր հովիվ։ Այն թեմի ամենամեծ ծխերից մեկն էր՝ թե՛ մարդկանց, թե՛ ներուժի առումով։ Հինգ կարճ տարիների ընթացքում մենք եկեղեցու շուրջ զարգացրինք երիտասարդական ակտիվ ներկայություն։ Իհարկե, կային միջոցառումներ և էքսկուրսիաներ, բայց հիմնական երևույթը հենց եկեղեցում երիտասարդների ներկայությունն էր։ Հնագույն Սուրբ Պատարագը մատուցվում էր երիտասարդ մասնակիցների հետ միասին։ 2002 թվականին Արամ Կրիկորյանի և դոկտոր Նուբար Սեթյանի ջանքերով մենք թողարկեցինք հայկական եկեղեցական շարականների «Կենտրոնացված տեսլական» (Focused Vision) ձայնասկավառակը։ Ալբոմի անվանումը բացատրում էր մեր համայնքի շեշտադրումը։ Ալբոմի ներդիրում ես գրել էի. Կենտրոնացրե՛ք ձեր տեսլականը Աստծո վրա և թույլ տվե՛ք Նրան հոգալ ձեր աճի մասին։

2002 թվականի վերջին առաջնորդ սրբազան հայր Վաչեն ինձ հրավիրեց Արևմտյան թեմ՝ որպես Երիտասարդական ծառայությունների տնօրեն։ Մարտահրավերը բավականին պարզ էր՝ կրկնել Փասադենայում մեր ունեցած հաջողությունը ավելի մեծ մասշտաբով՝ ամբողջ թեմի համար։ Մենք աղոթեցինք այդ մասին, խորհեցինք, կշռադատեցինք տարբերակները, աղոթեցինք և վերջապես ընդունեցինք մարտահրավերը։ Ես սկսեցի աշխատել Բըրբենքի Արևմտյան թեմի կենտրոնակայանում, որը նոր էր ձեռք բերվել և գտնվում էր այն համալիրի կառուցման փուլում, որն այսօր գիտենք որպես Սուրբ Ղևոնդյանց մայր տաճար։ Հիշում եմ՝ փոքրիկ գրասենյակում էի, և նոր պայմաններին հարմարվելուց մի քանի շաբաթ անց սկսեցի կասկածել Երիտասարդական բաժին անցնելու իմ որոշման վրա։ Մասնավորապես, հիշում եմ՝ նստած էի այդ գրասենյակում, համակարգչիս էկրանին երիտասարդական ծառայության գաղափարներն ու առաջարկներն էին, բայց ես մտածում էի այն ամենի մասին, ինչ թողել և զիջել էի այստեղ լինելու համար։ Հեռախոսով զանգահարեցի կնոջս՝ Սյուզանին, որպեսզի կիսվեմ մտքերիս հետ։ Մենք թողել էինք մեր թեմի ամենամեծ ծխերից մեկի հովվությունը, արել էինք դա աղոթքով, իսկ հիմա ես նստած էի մի փոքրիկ գրասենյակում՝ փորձելով ծրագիր մշակել։ Ճիշտ է, աշխատանքս սկսելուց ընդամենը երկու շաբաթ էր անցել, բայց համբերությունը իմ առաքինություններից չէ։

Սյուզանն ու ես մխիթարեցինք միմյանց այդ հեռախոսազանգի ընթացքում, և ես վերադարձա աշխատանքի։ Այդ օրը կեսօրին հեռախոսը զանգահարեց։ Դա Վաչե Մանգասարյանն էր՝ «Հայկական ազգային ցանց» հեռուստածրագրի պրոդյուսերը։ Ես նրա հաղորդման մշտական հյուրն էի Փասադենայի եկեղեցում ծառայելուս տարիներին։ Նա ինձ հնարավորություն էր տալիս բաց քննարկելու համայնքում տեղի ունեցող խնդիրները, հատկապես՝ հայ երիտասարդությանը հուզող հարցերը։ Նրա հաղորդումը երեկոյան ամփոփիչ բնույթի էր և հեռարձակվում էր Գլենդելի շուկայում։ Վաչեն ասաց, որ մի պարոն կա, ով ցանկանում է հանդիպել ինձ հետ։ Նրա անունը՝ մի անուն, որը ես շուտով շատ լավ պիտի ճանաչեի։ Դա Օննիկ Մեհրաբյանն էր՝ կորեական «Kia» ավտոմեքենաներ վաճառող նոր ավտոսրահի սեփականատերն ու նախագահը։ Ինձ տվեցին հասցե, և ես գնացի հանդիպելու պարոն Մեհրաբյանին։

Գլենդելի Կենտրոնական պողոտայում գտնվող հասցեով ես հասա օգտագործված մեքենաների մեծ կայանատեղի։ Հարցնելով պարոն Մեհրաբյանի մասին՝ ինձ ուղեկցեցին դեպի նրա անձնական գրասենյակը, որը գտնվում էր տարածքի հետնամասում։ Այս պարոնը ներկայացավ ինձ և ասաց, որ տեսել է, թե ինչպես եմ ես Մանգասարյանի հեռուստահաղորդման ժամանակ քննարկում երիտասարդության խնդիրները։ Նա ասաց, որ ցանկանում է ինձ եկեղեցի նվիրել։ Հետաքրքիր էր, քանի որ որքան էլ անսովոր էր նրա առաջարկը, ես ոչ մի կերպ չշփոթվեցի։ Մտքումս դեռևս օրվա ավելի վաղ ունեցած մտքերն էին՝ աղոթել մեր Երիտասարդաց միության համար և հրաժարվել հովվական պաշտոնից։ Իրականում, ես նրան ասացի մի բան, որ սա հաճելի ժեստ է, և վստահ եմ, որ արքեպիսկոպոսը ուրախ կլինի քննարկել այն նրա հետ։ Ես նույնիսկ ինձ չէի դիտարկում այդ համատեքստում։ Ի՞նչ պետք է անեի եկեղեցու հետ։ Ես արդեն եկեղեցում էի և փորձում էի կազմակերպել երիտասարդաց միություն։

Ես նստեցի պարոն Մեհրաբյանի «Chevy» պիկապը, և նա ինձ տարավ Գլենդելի Քենիլվորթ և Սթոքեր փողոցների խաչմերուկում գտնվող եկեղեցին։ Նրա բանալին բացեց հետևի դուռը։ Մենք բարձրացանք աստիճաններով դեպի հին գրասենյակներ և ճանապարհին նկատեցինք մեծ դահլիճ ու խոհանոց, որոնք հուսահատորեն վերանորոգման կարիք ունեին։ Մենք անցանք դեպի եկեղեցու հիմնական տարածք։ Այդ ամբողջ ընթացքում ես դեռ լիովին չէի գիտակցում այս առաջարկի մեծությունը։ Մեկը, ով կես ժամ առաջ ինձ անծանոթ էր, ցանկանում էր ինձ եկեղեցու շենք նվիրել։ Ի՞նչ պետք է անեի եկեղեցու հետ։ Ես արդեն ունեի ամենամեծերից մեկը, ի՞նչ պետք է անեի այս քայքայված շենքի հետ։ Աղոթատեղին ավելի շատ վերանորոգման կարիք ուներ, քան ներքևի դահլիճը։ Այն մեծ սենյակ էր՝ մաշված փայտե նստարաններով, պատռված գորգերով և մի բեմով, որտեղ գտնվում էր մեծահասակների համար նախատեսված ավազան՝ մկրտությունների համար։ Սկզբում մտածեցի, որ այս գտածոյի մասին կպատմեմ արքեպիսկոպոսին, բայց հիմա, տեսնելով շենքի վիճակը, նույնիսկ կասկածում էի, թե արդյոք նա կհետաքրքրվի դրանով։

Օնիկ Մեհրաբյանն ինձ ուղեկցեց ամբողջ շենքով մեկ։ Մենք ներս էինք մտել հետևի դռնով և հայտնվել շենքի գլխավոր մուտքի մոտ։ Նա ներսից բացեց դռները, որպեսզի ես կարողանամ տեսնել առջևի բակը։ Երբ նա լայն բացեց դռները, իմ լիակատար և անսպասելի զարմանքին, ես տեսա դպրոցական շենքեր։ Ես կանգնած էի ուղիղ դպրոցների մի համալիրի դիմաց՝ Քեփելի տարրական, Թոլի միջնակարգ և Հուվերի ավագ դպրոցները։ Լեզուս կապ ընկավ։ Աչքերիցս արցունքներ հոսեցին։ Իմ նորահայտ ընկերը նայում էր ինձ շատ բարի և գոհ ժպիտով։ Ես չէի կարողանում զսպել ինձ։ Մենք աղոթել էինք երիտասարդական կենտրոնի համար, էլ ո՞ւր էի կարծում, թե Աստված ինձ կառաջնորդի։ Ի՞նչ էի ակնկալում։ Որ Աստված ինձ կտանի աշխատելու ծերանոցո՞ւմ։ Իհարկե ոչ։ Նա ինձ բերեց և հասցրեց ուղիղ Հայաստանից դուրս հայ երիտասարդության ամենամեծ կենտրոնացման վայրը։

Ես սեղմեցի պարոն Մեհրաբյանի ձեռքը, և ամեն ինչ որոշված էր։ Այս շենքն այսուհետ կկոչվեր Հայ եկեղեցու երիտասարդական ծառայությունների կենտրոն։ 40 օրվա ընթացքում նա վերանորոգեց և վերակառուցեց այս շենքը՝ մեր պահանջներին համապատասխան։ Մենք աղոթեցինք երիտասարդական ծառայության համար, և Աստված մեզ տվեց մի կենտրոն, որտեղից կարող էինք գործել։ Երբեմն (իրականում՝ հաճախ) մեր կասկածները ստեղծում են մեր ամենամեծ խոչընդոտները։ Երբ աղոթում ենք, պետք է դա անենք, ապա Աստծուն բավարար տեղ տանք մեզ պատասխանելու համար։ Ճիշտ այնպես, ինչպես քսան տարի առաջ ասել էինք՝ Կենտրոնացրե՛ք ձեր տեսլականը Աստծո վրա և թույլ տվե՛ք Նրան հոգալ ձեր աճի մասին։

Միացե՛ք ինձ վաղը, երբ մենք շարունակենք այն ճանապարհորդությունը, որը սկսվել է 20 տարի առաջ այս օրը։

Եթե բաց եք թողել նախորդ թողարկումները, կարող եք լսել դրանք ձեր նախընտրած փոդքասթ հավելվածում կամ Epostle.net կայքում՝ «Armodoxy for Today» բաժնում։ Մի մոռացեք մեկնաբանություն թողնել և/կամ գրել մեզ feedback@epostle.net հասցեով։