Կոչը

Հայկական ուղղափառությունն այսօր. Կոչը

Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպությունը, մաս 3

Պայծառակերպության դեպքի ժամանակ, որը գրի է առնվել երեք ավետարանիչների կողմից (Մատթեոս 17։1–8, Մարկոս 9։2–8, Ղուկաս 9։28–36), Պայծառակերպված Քրիստոսի կողքին հայտնվում են երկու կերպարներ։ Մովսեսը և Եղիան Հին Կտակարանի գործիչներ են։ Հրեական պատմության մեջ Մովսեսը Օրենք տվողն է և, հետևաբար, Օրենքի խորհրդանիշը, մինչդեռ Եղիան մեծագույն մարգարեներից էր և այս պատմության մեջ խորհրդանշում է մարգարեական ավանդույթը։ Նրանք Հիսուսի ժամանակակիցները չէին, այլ մահացել էին մի քանի դար առաջ։ Նրանց հայտնությունը պատումի մեջ ընդգծվում է Երկնքից հնչող խոսքերով. «Սա է Իմ սիրելի Որդին։ Նրան լսե՛ք»։ Օրենքի և Մարգարեների միջև կանգնած է Հիսուս Քրիստոսը՝ աշխարհին ճառագելով Աստվածային Լույսը։ «Լսե՛ք Նրան»՝ սա է ուղղությունը մարդկության համար։

Հայ եկեղեցու հովանավոր սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը այս պատմությանը ևս մեկ հարթություն ավելացրեց, որպեսզի այն հասանելի լինի իր հոտի ժողովրդին։ Տրդատ թագավորին և, հետևաբար, ողջ հայ ժողովրդին քրիստոնեության դարձնելուց հետո Գրիգորը հեթանոսական բազմաթիվ տոներ փոխարինեց քրիստոնեականով։ Վարդավառ անունով հայտնի տոնը, որը նվիրված էր հեթանոսական Աստղիկ դիցուհուն, ջրի տոն էր։ Այդ օրը նշանակվեց Տիրոջ Պայծառակերպության տոնը։ Ջրի բաղադրիչը պահպանվեց որպես մեր անձնական վերածննդի հիշեցում՝ Մկրտության ավազանի միջոցով։ Այսպիսով, Աստվածային կոչն ընդլայնվեց՝ ներառելով նաև Աստղիկին։ Նա և իր հետևորդներն այժմ լսում էին պատգամը. «Նրան լսե՛ք»։

Մենք բոլորս ունենք կարգախոսներ, ուսուցիչներ, գուրուներ, փիլիսոփայություններ և, գուցե, նույնիսկ աստվածներ ու դիցուհիներ, որոնք մեզ ուղղորդում են հոգևոր աճի ճանապարհին։ Ոմանք կարող են այդ ուսմունքներին ավելի եռանդով հետևել, քան մյուսները։ Ուրիշները կարող են օրացույցից կամ հեռուստահաղորդումից մի ասացվածք քաղել և կապվել այդ պատգամի հետ։ Պայծառակերպության պատմությունը մատնանշում է հավերժական կոչը։ Հիսուս Քրիստոսը ճառագում է Աստվածային Լույսը։ Սա այն Լույսն է, որը չափվում է ոչ թե լյումեններով, այլ ջերմությամբ և մեր ըմբռնումից վեր գործոններով։ Այդ Լույսի մեջ խավարը ցրվում է, և մաքրությունը բազմանում։ Ավանդույթները՝ լինեն դրանք Օրենքը, Մարգարեները, փիլիսոփայությունները, ուսուցիչները և այլն, բոլորն էլ ենթակա են այն մեկ պատգամին, որը Հիսուս Քրիստոսը հռչակեց՝ Սեր։ Դրանից փախուստ չկա։ Եվ այսպես, մեզ պատվիրված է. Լսե՛ք Նրան։

Մենք աղոթում ենք հայոց Սուրբ Պատարագից վերցված աղոթքով. «Ճշմարտության և ողորմության Աստված, շնորհակալություն ենք հայտնում Քեզ, Ով բարձրացրեցիր մեր բնությունը, որ դատապարտված էր, օրհնյալ նահապետներից վեր. քանզի նրանց համար Դու կոչվեցիր Աստված, իսկ մեզ համար, Քո գթությամբ, հաճեցիր Հայր կոչվել։ Թող Քո անվան այս նոր և թանկագին շնորհը ճառագի և մեզ շնորհիր բացել մեր բերանը համարձակ ձայնով՝ կանչելու Քեզ, ով երկնային Հայր։ Ամեն»։