Արմոդոքսի՝ այսօրվա համար. Գալստյան շարքը՝ Սուրբ Ծնունդը Լաս Լունասում

Լաս Լունաս փողոցում՝ մեր տնից մեկ մղոնից էլ պակաս հեռավորության վրա, կա մի տուն, որը զարդարվում է Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ։ Պասադենայում անցկացրած իմ ողջ ժամանակահատվածում այս տունը եղել է իմ ամենասիրելի վայրը Սուրբ Ծննդյան տոներին։ Այո, եղել է նաև Բալյանների առանձնատունը։ Այնտեղ շատ ուրախ հիշողություններ են կապված, երբ քաղաքից դուրս եկած հյուրերին տանում էինք դիտելու լուսավորության այդ շքեղությունը։ Երեխաներին դա դուր էր գալիս, իսկ վաճառականները գիտեին դրա մասին։ Նրանք փողոցները լցնում էին էլեկտրոնային խաղալիքներով ու վառ լույսերով, որոնք գրավում էին երեխաներին, իսկ երեխաների հետ էլ գալիս էին ծնողները, որոնք մի քանի դոլար էին ծախսում այդ լույսերի վրա, որոնք մեկ գիշեր էին ծառայում, մինչև երեխաների խաղալու ընթացքում անխուսափելիորեն կկոտրվեին։

Բալյանների առանձնատունը խնամված էր։ Լույսերը կախված էին կանոնավոր կերպով, առկա էին ավանդական գունավոր արձաններ, ինչպիսիք են մսուրի տեսարանը, հրեշտակային երգիչները, մոգերը և Լուցիանի շքախմբի մնացած մասը։ Առանձնատան մի կողմում մեծ վահանակ կար՝ մեծ տառերով գրված նշումով։ Այն Բալյանների ընտանիքից էր, որտեղ նրանք շնորհակալություն էին հայտնում հանրությանը իրենց արտադրանքի՝ Բալյան պաղպաղակի նկատմամբ ցուցաբերած աջակցության համար։ Այս նշանավոր տունը դեռ կանգուն է, բայց մանրակրկիտ լույսերն այլևս այդքան պայծառ չեն փայլում։ Կարծում եմ՝ առանձնատունը վաճառվել է, և նոր սեփականատերերը չեն շարունակել լուսավորման ավանդույթները։

Արդյո՞ք նշեցի, որ առանձնատունն ու դրա լուսային շոուն չափազանց կանոնակարգված և նրբաճաշակ էին:

Ի հակադրություն դրա՝ Լաս Լունասի տունը լույսերի կույտ է։ Տարբեր չափերի ու ձևերի լամպեր։ Այո, կան Սուրբ ընտանիքի, մոգերի և Ձմեռ պապի արձաններ։ Բայց կան նաև մուլտֆիլմերի հերոսների՝ Միկի Մաուսից մինչև «Looney Tunes»-ի սիրված կերպարների վառ լուսավորված պլաստիկ արձաններ։ Նույնիսկ մսուրի շուրջ կան տարբեր սուպերհերոսներ, Բեթմենն ու Սարդ-մարդը նայում են լավ լուսավորված թփերի հետևից։ Առջևի բակում տարածված էլեկտրական լարերն ու վարդակները սնուցում են տանիքից մինչև մայթ իջնող լույսերը՝ նոր իմաստ հաղորդելով «էլեկտրական վերմակ» հասկացությանը։

Ակնհայտ է, որ սա սիրողական աշխատանք է, բայց կարծում եմ՝ Բեթղեհեմում առաջին Սուրբ Ծնունդն էլ էր այդպիսին։ Նկատի ունեմ՝ բավարարվել մսուրով որպես օրորոց։

Սա Սուրբ Ծննդի տոնակատարություն է՝ թե՛ կրոնական, թե՛ աշխարհիկ առումով։ Եվ ես սիրում եմ այն։

Տարիների ընթացքում ես մեր տղաներին տանում էի տեսնելու «Լաս Լունասի տունը»։ Տնից առավել ինձ դուր էր գալիս տեսնել նրանց արտահայտությունը, երբ նայում էին լույսերին։ Մի քանի տարի առաջ հասկացա, որ ճիշտ չէ այդքան վայելել այն՝ առանց փոխարենը որևէ բան առաջարկելու։ Այդ տարի և հաջորդող տարիներին ես միշտ կանխիկ գումար էի վերցնում ինձ հետ՝ հույսով, որ կտեսնեմ տան սեփականատիրոջը, շնորհակալություն կհայտնեմ նրան և գոնե մի փոքր օգնություն կառաջարկեմ՝ այդ բոլոր լույսերի էլեկտրաէներգիայի վարձը վճարելու համար։ Ես երբեք նրան չտեսա։ Նույնիսկ ոչ տոնական օրերին, երբ անցնում էի Լաս Լունասով, հայացքս գցում էի՝ հուսալով, որ բակում ինչ-որ մեկին կտեսնեմ։ Բայց բախտս չէր բերում։

Անցյալ շաբաթ մեր 4 և 2 տարեկան թոռները եկել էին մեզ հյուր: Կնոջս հետ նրանց տաք հագցրինք, նստեցրինք մեքենան ու տարանք, որպեսզի առաջին անգամ տեսնեն Սուրբ Ծնունդը Լաս Լունասում: Ինձ հետ կանխիկ գումար էի վերցրել այն հույսով, որ գուցե հանդիպենք լուսային շոուի գեղարվեստական ղեկավարին: Այս անգամ բախտներս բերեց:

Մենք հասանք տուն և օգնեցինք մեր թոռներին դուրս գալ մանկական նստատեղերի ամրագոտիներից։ Նրանք դուրս եկան լայն բացված աչքերով՝ ամեն ինչ զննելով։ Մեծ ժպիտներով, չիմանալով՝ որ ուղղությամբ գնալ նախ։ Սուրբ Ծննդյան երաժշտությունը բարձր հնչում էր։ Եվ հանկարծ... նա այնտեղ էր։ Տան սեփականատերը և լուսային շոուի հեղինակը այնտեղ էր՝ ձեռքին գայլիկոն և տարբեր գործիքներ, աշխատում էր «Ձմեռ պապի տնակի» վրա։ Նա տոնի համար տնակի վերջին շտրիխներն էր ավելացնում։

Երեխաները լույսերի միջով անցնելով՝ հասան գոմը, որտեղ Սուրբ ընտանիքը, մոգերն ու կենդանիները շրջապատել էին մսուրում պառկած մանուկ Հիսուսին: Մեր ավագ թոռնիկը նայեց ներս, և մենք բացատրեցինք, թե ինչ է կատարվում: Նրա կրտսեր եղբայրը, որ սովոր է կրկնօրինակել եղբոր ամեն մի քայլը, մոտեցավ ու ուշադիր լսեց: Մենք շրջում էինք լույսերի ու տարբեր արձանների միջով, և երեխաները, բնականաբար, ոգևորված էին՝ տեսնելով Բեթմենին ու Սփայդերմենին՝ հագուստներով հանդերձ:

Տանտերը զբաղված էր լույսերով, բայց սա իմ հնարավորությունն էր՝ ցույց տալու երախտագիտությունս այն տարիների երջանկության համար, որ նա պարգևել էր մեր ընտանիքին, և առաջարկելու իմ օգնությունը: Նա աշխատում էր վերջին մանրուքների վրա: Ես մոտեցա նրան, ներկայացա և ներկայացրեցի թոռներիս: Ասացի, որ տարիներ շարունակ որդիներիս հետ այցելել եմ իր տուն, իսկ հիմա հերթը թոռներիսն է: Հուզմունքից խոսքս կոկորդիս կանգ առավ, երբ սկսեցի հիշողություններս պատմել. «Պարզապես ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել այն երջանկության ու ուրախության համար, որ պարգևել եք իմ երեխաներին, իսկ այժմ՝ նաև թոռներիս»:

Նա ժպտաց ու շնորհակալություն հայտնեց ինձ: Նա պատմեց իր ընտանիքի կարճ պատմությունը: Հայրը ապրել է այս տանը մինչև իր մահը՝ 20 տարի առաջ: Ի հիշատակ հոր՝ նա ամեն Սուրբ Ծնունդ զարդարում է տունը, քանի որ իր ամենաջերմ հիշողություններից մեկը մանկության տարիներին Բալյանների առանձնատուն այցելելն էր: Մենք փոխանակեցինք մեր հիշողությունները դեկտեմբերյան ցուրտ երկնքի ներքո: Զարմացա՝ նկատելով, որ այսքան լույսերի միջով նույնիսկ աստղերն էին փայլփլում:

Ես ձեռքս տարա գրպանս ու գումար հանեցի. «Գիտեմ, որ սա պահպանելը մեծ ծախսեր է պահանջում: Կցանկանայի մասնակցել փոքրիկ նվիրատվությամբ՝ գոնե էլեկտրաէներգիայի ծախսերը հոգալու համար»: Նա նայեց ինձ: Ես լույսի ստվերում էի, և նա հավանաբար չնկատեց աչքերիս լցված արցունքները, բայց, թերևս, զգաց դա ձայնիս մեջ:

Նա ասաց. «Ես չեմ կարող վերցնել: Սա իմ մասին չէ: Սա Նրա մասին է»: Նա մատնացույց արեց մսուրն ու դրանում պառկած մանուկ Հիսուսին: «Գիտեմ, թե Նա ինչ կուզեր, որ անեք այդ գումարով: Խնդրում եմ, տվեք այն անօթևաններին: Փողոցներում նրանք շատ են»,- ասաց նա և մատնացույց արեց գլխավոր փողոցը:

Այդ պահին ես անսահման ուրախություն զգացի: Շատ բան չկարողացա ասել, դեռ հուզված էի, բայց հաջողվեց մի քանի բառ արտաբերել. «Այդպես էլ կանեմ: Այս գումարը կտամ անօթևաններին, և թող Աստված օրհնի Ձեզ»:

Ադվենտի այս շաբաթավերջին Հայոց եկեղեցին նշում է իր ուղղությունը դեպի Սուրբ Ծնունդ՝ ներկայացնելով մանուկ Հիսուսի՝ այս ծննդյան տոնի հոբելյարի «գնումների ցուցակը»: Այդ ցուցակը գտնվում է Ղուկասի Ավետարանում և տրված է հենց Հիսուսի կողմից: Ճիշտ կլինի հարցնել Նրան, թե ինչ նվեր է ցանկանում, և տալ այն, ինչ Նա է ուզում: Հիսուսի խոսքերը հետևյալն են. «Երբ ճաշ կամ ընթրիք պատրաստես, մի՛ կանչիր քո բարեկամներին, ոչ էլ քո եղբայրներին, ոչ էլ քո ազգականներին կամ հարուստ հարևաններին, որպեսզի նրանք էլ քեզ չկանչեն, և դու հատուցում չստանաս: Այլ երբ խնջույք ես պատրաստում, կանչի՛ր աղքատներին, հաշմանդամներին, կաղերին, կույրերին: Եվ երանի՜ կլինի քեզ, որովհետև նրանք քեզ հատուցելու ոչինչ չունեն, քանզի քեզ կհատուցվի արդարների հարության ժամանակ» (Ղուկաս 14:12-14):