«Անառակ որդու» առակում (Ղուկաս 15) գալիս է մի պահ, երբ մոլորյալ որդին սթափվում է։ Նա ասում է. «Հայրիկիս որքա՜ն վարձկաններ հացի առատություն ունեն, իսկ ես սովից մեռնում եմ։ Վեր կենամ, գնամ հայրիկիս մոտ...»։
Կյանքը կարելի է համեմատել ատրակցիոնի՝ «ամերիկյան սարերի» հետ, որն ունի իր վերելքներն ու վայրէջքները։ Որոշ վերելքներ այնքան բարձր են, որ կարող են մեզ արագորեն ցած նետել։ Մեր անկումների խորքից դեպի վերելք տանող ճանապարհը կարող է դանդաղ լինել, բայց՝ հաստատուն։ Ուղեծրի վրա կան փոխարկիչներ, որոնք ստիպում են վագոնին շարժվել դեպի վեր կամ բնականոն կերպով սահել դեպի վայրէջք։ Գոյություն ունեն նաև անվերադարձ կետեր, հատկապես այն պահին, երբ մենք նստում ենք վագոնի մեջ, և աշխատակիցն արձակում է արգելակը՝ մեր ոլորաններով լի ճամփորդությունը սկսելու համար։
Կրոնի նպատակներից մեկը կյանքի նկատմամբ վերահսկողությունը վերականգնելն է, որպեսզի մենք ավելին լինենք, քան պարզապես ուղեծրով սահող վագոն։ Ի՞նչն է մեզ դրդում ասելու՝ «բավական է» անկումային պահերին։ Ի՞նչն է մեզ դրդում վերադառնալ դեպի անվտանգություն, դեպի տուն, դեպի Աստված։ Մենք բոլորս ունենք այդ գործարկիչները. իսկ որո՞նք են Ձերինը։
Մենք աղոթում ենք Շնորհալու 12-րդ ժամի աղոթքը. «Տե՛ր, որ կամեցար ամեն ինչ բարի, և Դու ես կամքի առաջնորդը, թույլ մի՛ տուր ինձ հետևել իմ սրտի հակումներին, այլ առաջնորդի՛ր ինձ՝ միշտ քայլելու Քո բարեհաճության համաձայն։ Ամեն»։
«Անառակ որդու» առակում (Ղուկաս 15), երբ մոլորյալ որդին հաշտվում է իր հոր հետ, տան ծառաները լսում են հոր պատվերը. «Շուտ բերե՛ք առաջին պատմուճանը և հագցրե՛ք նրան, մատանի դրե՛ք նրա մատին և կոշիկներ՝ ոտքերին»։ Այս գործողությամբ որդին լիովին հաշտվում է իր հոր հետ։
Ֆիզիկական և/կամ հոգեկան առողջության վերականգնումը՝ լինի դա վիրուսային հարձակումից հետո, թե խզված հարաբերություններից հետո, բարդ խնդիր է, և հաճախ՝ ավելի բարդ գործընթաց։ Այդ ճանապարհին և՛ ֆիզիկական, և՛ հոգեկան առողջությունը կարող են խաթարվել՝ լիարժեք ապաքինումը դարձնելով գրեթե անհնարին։
Աստծո կողմից մեզ շնորհված ապաքինումը կատարյալ է և լիարժեք։ Ներս նայելով՝ մենք բացահայտում ենք մեր թուլությունները և հաշվի առնում մեր ուժեղ կողմերը։ Այս երկուսի միջև նուրբ հավասարակշռությունը որոշվում է մեր ընկալմամբ, վերաբերմունքով և Աստծո հետ հաղորդակցվելու մեր կարողությամբ։
Սկսե՛ք աղոթքով. «Քրիստոս, Դու ես աճող կրակը, բորբոքի՛ր հոգիս Քո սիրո կրակով, որը Դու սփռեցիր երկրի վրա, որպեսզի այն այրի իմ հոգու բծերը, մաքրի իմ խիղճը, սրբի իմ մարմինը մեղքից և իմ սրտում վառի Քո գիտության լույսը։ Ամեն»։ (Շնորհալի #10)
Ավետարանիչ Սուրբ Ղուկասը գրի է առել մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի ամենաուշագրավ առակներից մեկը, որը հայտնի է որպես «Անառակ որդու առակը»։ Դուք կարող եք կարդալ այն ամբողջությամբ Սուրբ Ղուկասի Ավետարանի 15-րդ գլխում։ Պատմության վերջում հայրը, արդարացնելով սիրելու իր արարքը, ասում է. «Որդյա՛կ, դու միշտ ինձ հետ ես, և այն ամենը, ինչ իմն է, քոնն է» (Ղուկաս 15:31)։
Ինքնակատարելագործման և ինքնավերլուծության գործընթացի մի մասն է մեր ձեռքբերումներն ու թերությունները գնահատելը։ Երբեմն թերությունները մեզ այնքան են ճնշում, որ մենք չենք կարողանում պատշաճ կերպով օգտագործել մեր ունեցած ձեռքբերումները։ Մեր կյանքում հնարավոր ամենամեծ բացահայտումներից մեկն այն գիտակցումն է, որ Դուք միշտ Աստծո հոգածության ներքո եք և միշտ ապրում եք Աստծո շնորհով։ Այս բացահայտումը կատարելուց հետո «միշտ»-ի գիտակցումը պետք է դասել Ձեր կյանքի հաշվեկշռի ձեռքբերումների սյունակի առաջին տեղում։
Սաղմոսերգուն այսօրվա աղոթքում գրում է. «Տերը իմ լույսն ու փրկությունն է, ո՞ւմից պիտի վախենամ։ Տերը իմ կյանքի ապավենն է, ո՞ւմից պիտի սարսափեմ։ Մի բան եմ խնդրել Տիրոջից, և միայն դա եմ փնտրում, որ իմ կյանքի բոլոր օրերին բնակվեմ Տիրոջ տանը, տեսնեմ Տիրոջ գեղեցկությունը և հարցումներ անեմ Նրա տաճարում» (27)։
Հարևանությամբ քաղցրավենիք հավաքելուց և այնքան լուսանկարներ անելուց հետո, որոնք հիշողությունները կպահպանեն երեկոյից և տոնից անդին, սկսվում է պարկը բացելու, պարունակությունը զննելու և համտեսելու սովորույթը։ Սակայն առաջին քայլը դիմակը դեմքից հանելն է՝ քաղցրավենիքն ավելի լավ վայելելու համար։
Կյանքում մեր կրած դիմակները լինում են տարբեր ձևերի և չափերի։ Հելոուինին մեր կրած դիմակները տոնական են, դրանք երեկոյի զվարճանքի և ոգևորության մի մասն են։ Ամենագեղեցիկ երիտասարդ դեմքը կարող է աղավաղվել՝ դառնալով ինչ-որ հին ու այլանդակ բան, և հակառակը։ Հելոուինից հետո մեր կրած դիմակներն այնպիսին են, որոնք մենք պետք է քննենք, քանի որ դրանք մեր իրական էության համար հեշտ թաքստոցներ են։ Մենք տանը մի դիմակ ենք կրում, իսկ աշխատավայրում՝ մեկ ուրիշը։ Այն դիմակը, որը կրում ենք որպես ամուսին կամ կին, կարող է տարբերվել ընկերոջ դիմակից։ Այն դիմակը, որը կրում ենք որպես ծնող՝ երեխաների հետ խոսելիս, կարող է տարբերվել մեր ծնողների հետ խոսելիս կրած դիմակից։ Մի դիմակը կարող է լինել ղեկավարի, իսկ մյուսը՝ հավատարիմ աշխատակցի։ Մենք դիմակներ ենք կրում՝ իրավիճակին համապատասխանելու համար։
Օրվա վերջում մենք հանում ենք մեր դիմակները և սովորաբար դա անում ենք հայելու առջև։ Այն, ինչ տեսնում ենք, առանց դիմակի մեր «ես»-ն է՝ այն մեկը, որը նայում է մեզ, և որի հայացքից մենք չենք կարող խուսափել։
Երբ խոսում ենք ամենագետ և ամենատես Աստծո մասին, մենք հասկանում ենք, որ Նա ունի մեր դիմակների միջով տեսնելու յուրահատուկ հնարավորություն՝ անկախ նրանից, թե որքան շատ և որքան շերտավոր են դրանք։ Այս իմաստով, դա նման է հայելու հայացքին, քանի որ մենք չենք կարող խուսափել Նրա տեսողությունից։ «Կյանքի քաղցրավենիքների» պարկը բացելու և դրա մեջ եղած բարիքները վայելելու համար այդ հայացքը՝ անխոչընդոտ և պարզ, Աստվածային հայացքն է, որը նույնն է մաքուր և ընկալունակ սրտի հայացքի հետ։
Սուրբ Ներսեսի աղոթքում ասվում է (#9). «Տե՛ր, ամենքի Պահապան, Քո սուրբ երկյուղը ներարկի՛ր իմ մեջ, որպեսզի աչքերս չնայեն շնությամբ, ականջներս չհաճեն չարախոսություն լսելով, բերանս չխոսի սուտ, սիրտս չխորհի չարություն, ձեռքերս անիրավություն չգործեն, ոտքերս չքայլեն անօրենության ուղիներով։ Այլ ուղղի՛ր իմ բոլոր գործերը, որպեսզի կատարեմ Քո կամքը ամեն ինչում։ Ամեն»։
Սրբերը թերևս Եկեղեցու ամենաթյուրիմացաբար ընկալվող երևույթներից են։ Սրբերը Աստված չեն։ Մենք սրբերին չենք երկրպագում։ Սրբերը մարդիկ են՝ հենց այնպիսին, ինչպիսին Դուք և ես։ Մեզ նման նրանք ևս ունեն ազատ կամք։ Նրանք ունեն կասկածներ, ավելին՝ ոմանք կասկածներ են ունեցել թե՛ Աստծո, թե՛ հավատքի հարցերի վերաբերյալ։
Հիսուսն ասում է. «Քաջալերվե՛ք, հաղթանակն իմն է։ Ես հաղթեցի աշխարհին»։ Սրբերն այն մարդիկ են, ովքեր հավատացին Հիսուսի խոսքին, քաջությամբ դիմակայեցին աշխարհի մարտահրավերներին, հաղթահարեցին իրենց վիճակը և, հետևաբար, մասնակից դարձան Քրիստոսի հաղթանակին։
Հայ Առաքելական Եկեղեցում Սրբոց տոնը նշվում է նոյեմբեր ամսվա շաբաթ օրերից մեկին։ Արևմուտքում Սրբոց տոնը անշարժ է, այսինքն՝ նշվում է նոյեմբերի առաջին օրը։ Սրբոց տոնի նախորդ գիշերը պատշաճ կերպով կոչվում է Սրբոց նախատոնակ, կամ Hallows Eve, որը ժամանակի ընթացքում աղավաղվելով վերածվել է Հելոուինի։ Հայ Եկեղեցում տոնին նախորդող երեկոյի ավանդույթը կոչվում է Նախատոնակ։
Սրբերն անցել են իրենց ֆիզիկական կյանքից և, ինչպես Սուրբ Գիրքն է նշում, ննջել են Քրիստոսով։ Մարդիկ միշտ փորձել են ըմբռնել ֆիզիկական գոյության ավարտի գաղափարը և խորհել են ուրվականների հավանականության մասին, ինչն էլ հանգեցրել է Հելոուինի շուրջ ձևավորված այն հանրահայտ սովորույթներին, որոնք շեշտադրում են մահը և անդրշիրիմյան աշխարհի սարսափազդու դրսևորումները։ Զուգորդվելով տարազների, դիմակների, ֆիլմերի և սարսափ պատմությունների վաճառքից ստացվող հսկայական շահույթի հետ՝ սրբերի հետ կապված սկզբնական նպատակն ու կապը մոռացության են մատնվել։
Սրբերը մեզ կյանքի օրինակներ են տալիս։ Եթե Դուք կամ ես փորձենք (կամ համարձակվենք) համեմատել մեր կյանքը Հիսուս Քրիստոսի հետ, ապա դատապարտված ենք ձախողման, քանի որ Հիսուս կատարյալ է։ Մենք միշտ թերանալու ենք կատարելության հարցում։ Սակայն սրբերին նայելով՝ մենք ունենք մոդել։ Նրանք մարդկային են, հետևաբար ապրել են տկարություններով և անկատարություններով, սակայն իրենց կյանքում կարողացել են վեր բարձրանալ մարդկային վիճակից, և այսօր նրանք մեզ համար կյանքի մոդել և օրինակ են հանդիսանում։
Սուրբ Ներսեսի աղոթքից (#7). Ամենակալ, մեղանչել եմ Քեզ դեմ՝ մտքով, խոսքով և գործով։ Ջնջի՛ր իմ հանցանքների ձեռագիրը և գրի՛ր անունս Կենաց գրքում։ Ամեն։
Մի քանի տարի առաջ տեղական թերթերից մեկը հարցազրույց վերցրեց ինձանից այստեղ՝ Հարավային շրջանում։ Հարցերից մեկն այն էր, թե եթե հնարավորություն ունենայիք ճաշելու ցանկացած մարդու հետ՝ պատմական կամ ժամանակակից, մահացած կամ կենդանի, ո՞ւմ կընտրեիք։
Այս տեսակի հարցերը որոշակի ակնկալիքներ են առաջացնում, հատկապես հոգևորականների նկատմամբ։ Հոգևորականի համար ակնհայտ պատմական կերպարը Հիսուս Քրիստոսն է։ Նույնիսկ աշխարհիկ շրջանակներում, ոչ կրոնական մարդկանց մեջ, մարդկության պատմության և մտքի վրա Հիսուսի և քրիստոնեության ազդեցությունն անվիճելիորեն հսկայական է։ Եվ այսպիսով, որոշ իմաստով, սա միակողմանի հարց է, երբ հոգևորականից խնդրում են ընտրել մեկին՝ բոլոր ժամանակներից, ում հետ անցկացնել ճաշի ժամը։
Ես հիասթափեցրի հարցազրույց վարողին, և գուցե Ձեզ՝ ընթերցողիդ կամ ունկնդրիդ, ոչ թե այն պատճառով, որ չէի ուզում խայծը կուլ տալ, այլ որովհետև Քրիստոսից ավելին հարցնելու կարիք չկա։ Խաչելության ժամանակ արձանագրված է, որ Հիսուսն ասել է. «Կատարվեց»։ (Հովհաննես 19:30) Նա աշխարհ էր եկել որպես Աստծո նվեր՝ որպես սիրո վերջնական արտահայտություն։ «Որովհետև Աստված այնքան սիրեց աշխարհը, որ տվեց իր միածին Որդուն, որպեսզի ամեն ոք, ով հավատում է նրան, չկորչի, այլ ունենա հավիտենական կյանք»։ (Հովհաննես 3:16) «Ոչ ոք ավելի մեծ սեր չունի, քան այն, որ իր կյանքը տա իր ընկերների համար»։ (Հովհաննես 15:13) Կատարվեց։ Նա մեզ տվել է ամեն ինչ, ինչ պետք է իմանալ, ամեն ինչ, որ անհրաժեշտ է, որպեսզի «Քո թագավորությունը գա, Քո կամքը լինի երկրի վրա, ինչպես երկնքում»։ Նա մեզ տվել է ոչ պակաս, քան այն, ինչ անհրաժեշտ է կյանքը վայելելու և այն առատությամբ ապրելու համար։
Կյանքի ուրախության մի մասը հրաշքն է, խորհուրդը, որոնումը և ինքնաբացահայտումը։ Հիսուսը մեզ տվել է Ճշմարտությունը, որը կիրառելի է սերունդների և քաղաքակրթությունների համար։ Որպես քրիստոնյաներ՝ մենք բոլորս գալիս ենք մեր սեփական հանգամանքներով և հպվում ենք Ճշմարտությանը։ Մենք որոնում ենք, սխալներ անում, նշում ձեռքբերումները, զարմանում, հիանում, լաց լինում, ծիծաղում և, ի վերջո, ապրում։ Հենց այդ գործընթացն է կյանքին իմաստ հաղորդում։ Մեր աղոթքը իմաստության համար է, որպեսզի ապրենք ներդաշնակ մեր շրջապատի հետ։ Սուրբ Ներսեսի աղոթքն է. «Հիսուս, Հոր իմաստություն, տուր ինձ իմաստություն, որպեսզի խոսեմ, մտածեմ և անեմ այն, ինչ հաճելի է Քո աչքին։ Փրկիր ինձ չար մտքերից, խոսքերից և գործերից։ Ամեն»։
Իսկ ո՞ւմ հետ կցանկանայի ճաշել՝ մահացած կամ կենդանի, պատմական կամ ժամանակակից։ Դե, իհարկե, հորս հետ։ Մենք նրան կորցրել ենք վաղ տարիքում։ Ես կցանկանայի ևս մեկ անգամ տեսնել նրան, կիսվել նրա հետ կյանքի հրաշքներով, կախարդանքով, երաժշտությամբ, ծիծաղով և տխրությամբ, որոնք ես հայտնաբերել եմ… և գուցե համեմատել մտքերս։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2022/10/Daily-Message-Cover-10.28.jpg12751650Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2022-10-28 00:01:102022-10-27 21:26:54Ճաշի հանդիպում
Անցյալ հանգստյան օրերին Հայ Եկեղեցին նշեց «Քրիստոսի Սուրբ Խաչի գյուտը»։ Երբ պատրաստում էի կիրակնօրյա քարոզս, եկեղեցիներից մեկից մի էլեկտրոնային նամակ ստացա։ Վերնագրում գրված էր. «Խաչի գյուտը՝ այս հանգստյան օրերին»։ Կարդացի բարի կամք ունեցող մի հոգուց ստացված հաղորդագրության առաջին մի քանի տողը։ Այն պատմում էր Սուրբ Հեղինե թագուհու մասին, որը փնտրեց և գտավ Քրիստոսի Խաչը։ Շարունակեցի կարդալ պատմությունը՝ տեսնելու համար, թե ուր է այն տանում։ Ոչ մի տեղ։ Դա 4-րդ դարի շատ գեղեցիկ պատմության դաս էր, որը մատնանշում էր ուղղափառ եկեղեցիներում մեր առջև ծառացած իրական երկընտրանքներից մեկը. ինչպե՞ս կապել պատմության դասը այսօրվա կյանքի հետ։
Մի կողմից՝ պատմությունը պետք է պատմել։ Ի վերջո, եթե ոչ մենք՝ Եկեղեցիս, ապա ո՞վ կպատմի այն։ Մյուս կողմից՝ ի՞նչ կապ ունեն 1700 տարի առաջ ապրած կերպարները, որոնք Քրիստոսի Խաչը գտնելու համար ճամփորդում էին երկրներով, մեր այսօրվա հոգսերի հետ՝ գնաճ, վառելիքի թանկացում, պատերազմներ ու միջուկային սպառնալիքներ, ամենուր տիրող անհանդուրժողականություն, առողջապահական խնդիրներ ու փլուզված հարաբերություններ։ Որպես հոգևորական՝ իմ առաջին հարցն այն է, թե ինչպե՞ս կարող եմ հավատարիմ մնալ «Քարոզե՛ք Ավետարանը» կոչմանը՝ միաժամանակ կիսվելով մեր ավանդույթի այն պատմություններով, որոնք կիսում են Ավետարանը։
Ժամանակին Աշխատանքի օրվա կապակցությամբ գոյություն ուներ «Ջերի Լյուիսի հեռուստամարաթոնը՝ ի նպաստ մկանային դիստրոֆիայի» ավանդույթը։ Ամեն տարի, մի քանի օր շարունակ, շոումեն Ջերի Լյուիսը հեռուստատեսային տեսախցիկների առջև անքուն գիշերներ էր անցկացնում, հյուրընկալում հյուրերի, պատմություններ պատմում և, ամենակարևորը, նվիրատվություններ հավաքում մկանային դիստրոֆիայի դեմ պայքարի համար։ Տարիների ընթացքում նա ավելի քան 2,4 միլիարդ դոլար է հավաքել Մկանային դիստրոֆիայի ասոցիացիայի համար։ Մոտ տասը տարի առաջ հիշում եմ՝ կարդացի մի հոդված այն մասին, որ Ջերի Լյուիսին հեռացրել են իր պաշտոնից, և նա այլևս չի վարելու հեռուստամարաթոնը։ Կարո՞ղ եք պատկերացնել՝ կազմակերպությունը հեռացնում է մի մարդու, որը պատասխանատու է եղել ավելի քան 2 միլիարդ դոլար հավաքելու համար։ Մկանային դիստրոֆիայի ասոցիացիայի ղեկավարը հայտարարության մեջ նշել էր մոտավորապես հետևյալը. «140 նիշանոց աշխարհում մենք չենք կարող հիմնավորել մի քանի օր տևող հեռուստամարաթոնը»։ Այլ կերպ ասած՝ Twitter-ի 140 նիշանոց աշխարհն էր թելադրում հաղորդակցության ձևը, և հետևաբար՝ կազմակերպության ֆինանսավորումը։
Եվ ահա մեր երկընտրանքը Եկեղեցում. ինչպե՞ս փաթեթավորել պատմությունը և պատգամը 280 նիշի մեջ (Twitter-ի թվիթի նոր առավելագույն սահմանաչափը)։
Armodoxy-ն լուծում է այս երկընտրանքը՝ ոչ թե անտեսելով պատմությունը, այլ շեշտադրելով այն պատգամը, որը պատմությունը տալիս է մեզ այսօր։ Առանց այսօրվա հետ կապի՝ սա ընդամենը հերթական պատմության դասն է, որը կարելի է ստանալ դասագրքից կամ դասախոսությունից։ Armodoxy-ն նման է այսօրվա աշխարհին հայկական ուղղափառության ոսպնյակով նայելուն։
Սուրբ Հեղինե թագուհին թողեց ամեն ինչ՝ Քրիստոսի Խաչը փնտրելու համար։ Ինչո՞ւ նա թողեց իր արքայական պալատի հարմարավետությունը՝ Գողգոթայի աղբակույտերում տանջանքի և մահապատժի փայտե գործիք փնտրելու համար։ Կարո՞ղ եք պատկերացնել, որ 400 տարի անց ինչ-որ մեկը աղբանոցներում մահացու ներարկման սրվակի ասեղն է փնտրում։ Մենք չենք կարող, դա ծիծաղելի է։ Այնուամենայնիվ, հենց դա արեց Սուրբ Հեղինե թագուհին։ Նա դա արեց, որովհետև Նա, ով սպանվեց այդ տանջանքով, փրկության բանալին էր։ Եվ այն, ինչ նա գտավ, այն է, ինչ մենք գտնում ենք այսօր, երբ փնտրում և բացահայտում ենք Սուրբ Խաչը։
Խաչը հայ ուղղափառության մեջ սիրո խորհրդանիշն է։ Ի տարբերություն նրա, ինչ Hallmark-ն ու Հոլիվուդն են փորձում վաճառել մեզ՝ շեշտը դնելով սրտիկների և աղեղ ու նետերով գերուկ հրեշտակների վրա, սիրո իրական խորհրդանիշը Խաչն է։ Խաչի վրա Քրիստոսը դրսևորեց Սիրո ամենամեծ արտահայտությունը, և մի ժամանակաշրջանում, երբ ամեն կողմից ցավ ենք զգում, Սիրո որոնումը սկսվում է մեզանից յուրաքանչյուրով։ Մենք չենք կարող գտնել այն, ինչ չենք փնտրում։ Այսօրվա պատգամը Խաչը գտնելու մասին չէ, այլ բացահայտելու, այսինքն՝ մեր կյանքում Խաչը փնտրելու, մեր կյանքում Սերը փնտրելու մասին է։ Ընդունե՛ք սա որպես մարտահրավեր՝ չվախենալ փնտրել մարմնով, հոգով և մտքով։
Աղոթե՛ք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով. «Գաղտնիքներ ճանաչող, մեղանչեցի Քեզ, կամա և ակամա, գիտությամբ և անգիտությամբ։ Շնորհի՛ր ինձ՝ մեղավորիս, թողություն, քանզի ծննդյանս օրից մինչև սուրբ մկրտությունս, և մինչև այսօր, մեղանչել եմ Քո առաջ, Տե՛ր, իմ բոլոր զգայարաններով և մարմնիս բոլոր անդամներով»։
Այսօրվա պատգամը քաղված է անցյալ կիրակի (հոկտեմբերի 23) Կալիֆոռնիայի Փասադենա քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական եկեղեցում արտասանված «Խաչի գյուտը» քարոզից։ Սա հատված է, իսկ ամբողջական քարոզը կարող եք դիտել հետևյալ հղումով՝ https://youtu.be/f-4rsLZzvw0
Հայաստան կատարած այցելությանս վերջին երեկոյան նստած էի ու պատուհանից նայում էի մայրամուտին։ Սենյակս բավական բարձր էր, ինչը թույլ էր տալիս հիանալ Երևանի համայնապատկերով՝ Արարատ լեռան վեհաշուք ստվերի ներքո։ Ուղևորությանս ընթացքում հանդիպել էի մարդկանց, որոնք աշխատում էին տեխնոլոգիաների առաջնագծում։ Ժամանակ էի անցկացրել նրանց հետ, ովքեր մարտահրավեր էին նետում կարծրատիպերին և ձգտում էին լավագույնին՝ հանուն իրենց, իրենց ընտանիքների և իրենց երկրի բարօրության։ Օդում իրական հույս կար։
Հիշում եմ՝ պատուհանից դուրս էի նայում և աղոթում խաղաղության համար։ Դա պարզ ցանկություն էր. եթե այս փոքր, բայց հզոր երկիրը կարողանար խաղաղություն ունենալ, հրաշքներ տեղի կունենային։ Այն հրաշքները, որ մենք կտեսնեինք, չէին լինի արտաքին աղբյուրից, այլ կգային ներսից, եթե միայն խաղաղություն լիներ։ Դա հնարավոր էր. արդեն գրեթե 30 տարի էր, ինչ այս երկիրը, որը ճաշակել էր դարերի ճնշումներ, ջարդեր և նույնիսկ ցեղասպանություն, ապրում էր խաղաղության մեջ։ Ես նայում էի Երևանի երկնակամարին և գիտեի, որ մենք կտեսնենք լավագույն հրաշքները, եթե միայն խաղաղություն լիներ։
Այժմ 2022 թվականն է։ Այսօր առավոտյան ընկերս զանգահարեց Հայաստանից։ Զրույցի վերջում նա ասաց. «Եթե միայն խաղաղություն ունենանք, մենք ամեն ինչի ընդունակ կլինենք, կարող ենք ձգտել լավագույնին և լինել լավագույնը։ Եթե միայն խաղաղություն ունենանք»։ Կարծես իմ մի քանի տարի առաջվա աղոթքը ձայնագրված լիներ և ընկերոջս ձայնով նորից հնչեր ականջիս։ Նրա աղոթքն, այնուամենայնիվ, ավելի արդիական էր և ավելի հրատապ հնչերանգ ուներ։ Ի վերջո, 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը տեղի էր ունեցել, իսկ այս տարվա սեպտեմբերին ադրբեջանցիների նախաձեռնած պատերազմը բոլորին լարվածության մեջ է պահում, մեղմ ասած։
Հեռվից դժվար է հասկանալ ուրիշների ցավն ու տառապանքը։ Հայկական ուղղափառության հիմնարար սկզբունքներից մեկը ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելու կոչն է։ Սա կարեկցանքի դրսևորում է. այսինքն՝ ուրիշների ցավն ու տառապանքը լիարժեք հասկանալու համար մենք պետք է նրանց տեղում լինենք։ Իսկ փոքրիկ վարժությունները կարող են օգնել մեզ ճիշտ տեղում դնել մեր ոտքերը։
Միացյալ Նահանգներում ապրողներս գուցե լիովին չհասկանանք Հայաստանում խաղաղության համար աղոթքի իմաստը, բայց կարող ենք պատկերացնել մի աշխարհ, որտեղ մշտապես ենթարկվում ենք Մեքսիկայի և Կանադայի հարձակումներին՝ այն աստիճան, որ օրեցօր ապրում ենք մեր անկախությունը պահպանելու անորոշությամբ։ Միգուցե այս օրինակն այնքան էլ արդար չէ՝ հաշվի առնելով ԱՄՆ-ի չափերը, հզորությունն ու աշխարհագրությունը։ Դուք՝ Եվրոպայում, Աֆրիկայում կամ Մերձավոր Արևելքում ապրողներդ, որտեղ երկրներն իրար շատ ավելի մոտ են և փոխկապակցված, կարող եք պատկերացնել Շվեյցարիայի նման մի երկիր, եթե նրա շրջապատող հարևանները՝ Ֆրանսիան, Իտալիան, Ավստրիան և Գերմանիան, ունենային միայն մեկ նպատակ՝ ոչնչացնել այդ համեմատաբար փոքր երկիրը։
Եվ եթե դեռ դժվար է պատկերացնել, նստեք ձեր սեփական տանը՝ բնակարանում, և պատկերացրեք ձեր բոլոր հարևաններին՝ յուրաքանչյուրին, կողքի դռան և փողոցի մյուս կողմում, որոնք ցանկանում են միայն մեկ բան՝ ճնշել, հաղթել և ազատվել ձեզանից ձեր իսկ թաղամասում։
Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը կարեկցանքի կոչ է։ Սա նշանակում է հասկանալ, որ միակ իրական և ճշմարիտ հրաշքը, որի համար պետք է աղոթենք և աշխատենք, խաղաղությունն է։ Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը մեզ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, իսկ երբ արդեն այդ կոշիկների մեջ ենք, պետք է քայլենք դեպի լուծում։
Տեղին է, որ այսօր մենք աղոթում ենք Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու աղոթքով. Տե՛ր, դարձրու ինձ Քո խաղաղության գործիքը։ Որտեղ ատելություն կա, թող սեր ցանեմ, որտեղ վիրավորանք՝ թող ներում շնորհեմ, որտեղ կասկած՝ թող հավատք բերեմ, որտեղ հուսահատություն՝ թող հույս տամ, որտեղ խավար՝ թող լույս սփռեմ, և որտեղ տխրություն՝ թող ուրախություն պարգևեմ։ Ո՛վ Աստվածային Վարպետ, շնորհիր ինձ, որ ոչ թե մխիթարություն փնտրեմ, այլ մխիթարեմ, ոչ թե հասկացված լինելու ձգտեմ, այլ հասկանամ, ոչ թե սիրված լինելու, այլ սիրեմ։ Քանզի տալով ենք ստանում, ներելով ենք ներվում, և մահանալով ենք ծնվում հավերժական կյանքի համար։ Ամեն։