Տոնելով Աստծո հետ

Արմոդոքսիան այսօր. Տոնակատարություն Աստծո հետ

Հիսուսի խոսքերը երբեք չպետք է սահմանափակվեն միայն եկեղեցական լսարանով, և դրանք չպետք է սահմանափակվեն ժամանակի կամ տարածության որևէ սահմանով։ Այլ կերպ ասած՝ Հիսուսի խոսքերը արդիական են բոլոր ժամանակներում և բոլորի համար։ Սա, ըստ էության, Նրա աստվածության ևս մեկ վկայությունն է, սակայն դա մեկ այլ օրվա քննարկման թեմա է։ Այսօր մենք կկենտրոնանանք եկեղեցում տոնակատարության թեմայի վրա։

Սուրբ Պատարագը՝ Հայ եկեղեցու պաշտամունքի կենտրոնական արարողությունը, տոնակատարություն է։ Այն երբեք չի «կատարվում», այլ «տոնվում» է, իսկ արարողությունը վարողին անվանում են «պատարագիչ»։

Ցավոք, հայ իրականության մեջ կյանքի պայմանները շատ քիչ առիթներ էին տալիս տոնակատարության, հատկապես վերջին մի քանի դարերի ընթացքում։ Հայ ժողովրդի փորձառությունը լի է եղել աղետներով և պատերազմներով, որոնք հանգեցրել են սրտի ցավի։ Հայերը ապաստան են փնտրել և գտել իրենց եկեղեցում։ Եկեղեցին դարձել է այն վայրը, որտեղ աղքատները, հաշմանդամները, վշտահարներն ու սգացողները մխիթարություն են գտել։ Հասկանալի է, որ «տոնական» բառը հազիվ թե նկարագրեր այն զգացումները, որոնք նրանք կրում էին իրենց մեջ։

Ավելին, եկեղեցու մթնոլորտը հաճախ լցված է ակնածանքի և երկյուղածության զգացումով, երբ հավատացյալները հավաքվում են՝ երկրպագելու և իրենց հավատքի մասին խորհելու։ Սա կարելի է զգալ աղոթքի լուռ պահերի և ծեսերի հանդիսավորության միջոցով։ Ցավոք, ակնածանքը կամ սրբազնությունը հաճախ մեկնաբանվում են որպես տխրություն՝ դրական հույզերից զուրկ վիճակ։

Մենք Հիսուսի պատգամն անվանում ենք Ավետարան, որը բառացիորեն նշանակում է «Բարի լուր»։ Բարի լուրը պետք է դիմավորել ուրախությամբ և տոնախմբությամբ, ուստի մեր համայնքային պաշտամունքը տոնակատարության արտահայտություն է։ Սուրբ Պատարագի խոսքերը՝ շարականներն ու աղոթքները, բոլորն էլ մատնանշում են տոնակատարությունը։ Բարի լուրը Աստծո սերն է յուրաքանչյուրիս հանդեպ՝ հարուստ թե աղքատ, բարձրահասակ թե ցածրահասակ, սևամորթ թե սպիտակամորթ, տղամարդ թե կին, ծեր թե երիտասարդ, և լրացրեք բոլոր բացերը, որոնք կցանկանաք։ Դրանք բոլորն էլ վերաբերելի են։ Աստծո սերը արտահայտվում է Հիսուս Քրիստոսի զոհաբերությամբ։ Տոնե՛ք երգով, պարով և ոգևորությամբ։

Մենք ավարտում ենք այն տոնակատարությամբ, որը նկարագրում է մեր Տերը, երբ ասում է.
Երանի՜ հոգով աղքատներին, որովհետև նրանցն է երկնքի արքայությունը:
Երանի՜ սգավորներին, որովհետև նրանք պիտի մխիթարվեն:
Երանի՜ հեզերին, որովհետև նրանք երկիրը պիտի ժառանգեն:
Երանի՜ նրանց, որ քաղցն ու ծարավն ունեն արդարության, որովհետև նրանք պիտի հագենան:
Երանի՜ ողորմածներին, որովհետև նրանք ողորմություն պիտի գտնեն:
Երանի՜ սրտով մաքուրներին, որովհետև նրանք Աստծուն պիտի տեսնեն:
Երանի՜ խաղաղարարներին, որովհետև նրանք Աստծու որդիներ պիտի կոչվեն:
Երանի՜ նրանց, որ հալածվում են արդարության համար, որովհետև նրանցն է երկնքի արքայությունը: Ամեն: (Մատթեոս 5)