Վթար Սասնաշենում

«Արմոդոքսին» այսօր՝ Սասնաշենի ավիավթարի մասին

1958 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ Սառը պատերազմի թեժ պահին, Թուրքիա-Հայաստան սահմանի երկայնքով հետախուզական թռիչք իրականացնող ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի անզեն C-130 ինքնաթիռը խոցվեց Խորհրդային Միության կողմից։ Թալին քաղաքի մերձակա Սասնաշեն գյուղում տեղի ունեցած ավիավթարի հետևանքով զոհվեցին ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի տասնյոթ զինծառայողներ։ Խորհրդային իշխանությունները մի քանի տարի շարունակ չբացահայտեցին ինքնաթիռի խոցման մանրամասները, և միայն 1992 թվականին՝ միջադեպից 34 տարի անց, 17 զինծառայողների աճյունները վերադարձվեցին Միացյալ Նահանգներ՝ պատշաճ հարգանքի տուրք մատուցելու և հուղարկավորելու համար։ Այդ ժամանակից ի վեր պարբերաբար անցկացվում են հիշատակի միջոցառումներ, այդ թվում՝ ավիավթարի վայրում խաչքարի և հուշարձանի տեղադրում, ինչպես նաև ԱՄՆ ռազմական և պետական պաշտոնյաների այցելություններ։

2018 թվականին ինձ հրավիրեցին Նեբրասկայի «Օֆուտ» ռազմաօդային բազա՝ ելույթ ունենալու ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի C-130 #60528 ինքնաթիռի խոցման 60-ամյակին նվիրված հավաքի ժամանակ։ Ես նաև հայոց եկեղեցու կարգով հոգեհանգստյան աղոթք մատուցեցի այս զինծառայողների հիշատակին։

C-130 ինքնաթիռը թռիչք էր կատարել Թուրքիայի, այսինքն՝ օկուպացված Հայաստանի ռազմակայանից։ Այն ընկավ Խորհրդային Միության տարածքում, որը օկուպացված Հայաստանի մեկ այլ հատվածն է։ Ինքնաթիռը խոցած ՄիԳ-17 կործանիչը կոչվել էր ինքնաթիռի հայ կոնստրուկտոր Միկոյանի անունով։ Եվ այս հայ հոգևորականը Նեբրասկայում հավաքված ավելի քան 200 ժառանգներին և ռազմաօդային ուժերի անձնակազմին խոստացավ, որ երբեք չի մոռանա այս միջադեպը և կպատմի այս պատմությունը բոլոր նրանց, ում կհանդիպի իր ճանապարհին։

Please join me at https://epostle.net/Sasnashen for the entire story of courage, bravery, valor, cover-up, commemoration and life. For today, I leave you with the words of the inscription on the plaque that sits at the crash site in Sasnashen:

Մենք երբեք չպետք է մոռանանք, որ ազատությունը երբեք անվճար չի տրվում։ Այն աշխարհի ամենաթանկ բանն է։ Ազատության համար երբեք միանվագ չեն վճարում։ Յուրաքանչյուր սերունդ պարտավոր է իր մասնաբաժինը վճարել։ Մեզանից յուրաքանչյուրը կարող է միայն հնարավորություն ընձեռել հաջորդ սերունդներին՝ ազատ ապրելու համար։

«Արմոդոքսին» այսօր» հաղորդաշարի հատուկ թողարկում՝ մեկ րոպեից ավելի տևողությամբ՝ ամառային շրջանի համար։