Շարականի վերծանումը

Արմոդոքսիան այսօր. Շարականի մեկնաբանումը

Հայ Առաքելական և, հետևաբար, Ուղղափառ եկեղեցու աստվածաբանությունը խորապես արմատավորված է նրա շարականներում։ Շարականը, որը հոգևոր երգի մի տեսակ է, պարունակում է հնագույն իմաստության մի մեծ գանձարան, որը մեզ է հասել Քրիստոսի ժամանակներից։ Ավելի քան հազար շարականներ ամփոփված են «Շարակնոց» կոչվող գրքում, որը նկարագրում է Աստծո և Նրա արարչագործության միջև գոյություն ունեցող հաղորդությունը։

«Շարակնոցի» ընկալումը բարդանում է այն լեզվի պատճառով, որով գրված են շարականները։ Թեև գոյություն ունեն գրաբարից աշխարհաբարի և այլ լեզուների թարգմանություններ, Եկեղեցու խորհրդավոր ոգին անքակտելիորեն կապված է շարականների մեղեդիների և այն սրբազան միջավայրի հետ, որտեղ դրանք ձևավորվել են։ Վանքի կամ եկեղեցու ներսում՝ խնկաբույր տարածքում և մոմերի ծխից մշուշոտ պատերի ներքո, շարականների բառերը պարում են վանականների ձայնալարերի ռիթմերով, և աստվածաբանությունը մեկնաբանվում ու մատուցվում է ամբողջականությամբ։

Վերջին շարականը գրվել է 2015 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության սկզբի 100-ամյակի կապակցությամբ։ 2015 թվականի ապրիլի 24-ին Ցեղասպանության նահատակները դասվեցին սրբերի շարքին և կոչվում են սրբեր։

Շարականի թարգմանությունը պատուհան է բացում նահատակներին որպես սրբեր ճանաչելու համար։

«Զարհուրեցան երկնային զորքն և սարսափեցան երկրայինքն», – այսպես է սկսվում շարականը և շարունակում նկարագրել Աստծո սրբության պղծումը՝ օգտագործելով Եդեմից մինչև Հայաստան տանող եզակի և անկրկնելի ուղին։

«Ազգերը, տեսնելով հնագույն Եդեմը, փոխվեցին դեպքերի և կրակի ասպարեզի, որ բորբոքվում էր ինչպես դժոխքը, Կայենի կրքի և այս նոր Աբելի նոր զոհաբերության պատճառով, որի արյունը հավերժ աղաղակում է։

Շարականն ավարտվում է սաղմոսերգուի կողմից դեռևս վաղուց տրված և մարդկությանը հազարամյակներ շարունակ հուզող հարցով. «Տե՛ր, Տիրակա՛լ, սուրբ և ճշմարի՛տ, մինչև ե՞րբ պիտի դատես երկրի բնակիչներին և վրեժխնդիր լինես մեր արյան համար»։

Աղոթենք. «Տե՛ր մեր Աստված, թույլ տուր ինձ տոնել Կյանքի Խորհուրդը իմ հոգով, իմ ձայնով և իմ բոլոր զգայարաններով։ Օգնի՛ր ինձ, երբ ընդունում եմ Քո հրավերը՝ հետևելու Քեզ իմ սրտով և ըստ այդմ մեկնաբանելու Սիրո պատվիրանը։ Ամեն»։