ՄԵԾ ՊԱՀՔ – Ներածություն

Արմոդոքսիան այսօր. Հեռատես հաղթանակ – Մեծ պահքի 34-րդ օր

Մեծ պահքի այս վերջին շաբաթ օրը Հայոց եկեղեցին հիշատակում է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի մուտքը Խոր վիրապ՝ աքսորի և պատժի վայր։ Այն գտնվում է Արարատ լեռան ստորոտին, և այդ սրբազան վայրի վրա այժմ եկեղեցի է կառուցված։ Սուրբ Գրիգորը դատապարտվել էր այնտեղ Հայաստանում Քրիստոսի Ավետարանը տարածելու «ծանրագույն հանցանքի» համար։ Տասներեք երկար տարիներ նա մնաց այդ ստորգետնյա զնդանում՝ սնվելով և խնամվելով մի հավատարիմ երիտասարդ կնոջ աղոթքներով ու սիրով, որը քրիստոնյա էր դարձել։ Նա գտավ այն ուժը, որը բխում է ներսից, որպեսզի մարտահրավեր նետի համակարգին և հավատարիմ մնա քրիստոնեության հիմքում ընկած սկզբունքներին ու հավատալիքներին։ Մինչդեռ Քրիստոսի Ավետարանը տնկվել և արդեն ծաղկում էր այդ երիտասարդ աղջկա սրտում։ Ե՛վ Սուրբ Գրիգորը, և՛ այդ երիտասարդ կինը՝ Խոսրովիդուխտը, ցուցաբերեցին ֆիզիկական և ներքին ուժ, և մենք այսօր հիշում ենք այդ ուժը։

Մեծ պահքի այս ընթացքում Դուք նայել եք Ձեր ներսը՝ կյանքի հիմնական անհրաժեշտությունները գտնելու համար, և բացահայտել եք այն ուժը, որը գալիս է տարբեր վարժություններից։ Դուք սովորել եք, որ եսասիրությունը պետք է մի կողմ դնել կամ հաղթահարել, եթե ցանկանում եք տեսնել Աստծո հրաշքները։ Դուք մարտահրավեր եք նետել Ձեզ՝ բացահայտելու, թե որտեղ է թաքնված Ձեր ներքին ուժը։ Այժմ, երբ այն բացահայտված է, Դուք օգտագործում եք այդ ուժը՝ Ձեզ առաջ մղելու և համոզվելու համար, որ Ձեր հավատքի սկզբունքները չեն սասանվում։

Սուրբ Գրիգորի՝ Վիրապ մուտք գործելու հիշատակումը պետք է հիշեցնի մեզ մեր կյանքի բազմաթիվ «վիրապների»՝ բանտերի և զնդանների մասին։ Հեշտ է մեղադրել ուրիշներին այդ անկումների համար, սակայն մենք չպետք է անտեսենք մեր դերը այդ բանտերից մի քանիսը ստեղծելու գործում։ Այո՛, նույնիսկ Սուրբ Գրիգորը կարող էր այլ կերպ վարվել, բայց նա չարեց դա, և հետևաբար, նա պատասխանատու է Խոր վիրապում հայտնվելու համար։ Որքան էլ ազնիվ լինեն մեր գործողությունների պատճառները, մենք հավասարման մի մասն ենք, որն ունի իր պարգևները կամ հետևանքները հավասարման նշանի մյուս կողմում։

Հավատքի մեջ հասունանալով՝ Դուք հասկանում եք, որ Ձեր կայացրած յուրաքանչյուր որոշում ունի լուրջ հետևանքներ։ Ճիշտ այնպես, ինչպես Սուրբ Գրիգորի դեպքում էր, եթե Դուք հաստատուն մնաք Ձեր սկզբունքներին, ապա կարող եք բախվել Ձեր կյանքի վիրապներին։

Այսօր այստեղ նստած՝ Սուրբ Գրիգորից ավելի քան 1700 տարի հեռու, մենք ունենք առանձնահատուկ դիտակետ։ Պատմությունը կարող է վերածվել հեռատեսության առավելության։ Մենք գիտենք, որ Սուրբ Գրիգորը պատժվել է Խոր վիրապում, բայց մենք նաև գիտենք այն պատմությունը, որ նա ազատվել է, և արդյունքում տեղի է ունեցել Հայաստանի քրիստոնեացումը՝ այն դարձնելով աշխարհի առաջին քրիստոնյա ազգը։ Սուրբ Գրիգորի մահվան դատավճռի գործողություններից մի ժողովրդի ապրելու հնարավորություն տրվեց։

Այս հեռատեսությունը Աստծո պարգևն է։ Սա պատմության մի կետում կանգնելու և մյուսը տեսնելու կարողությունն է։ Մեր կոչումն է կանգնել Ավագ ուրբաթ օրը՝ նայելով Խաչին հեռատեսությամբ և տեսնելով Հարությունը։ Սուրբ Գրիգորի խաչելությամբ տեղի ունեցավ մի ազգի հարությունը։ Իրոք, հեռատեսությունը քրիստոնեական պարգև է, քանի որ մենք տեսնում ենք խաչելությունները այն ոսպնյակի միջով, որը բացահայտում է հարությունը։ Մենք տեսնում ենք Զատկի դատարկ գերեզմանը՝ Ավագ ուրբաթ օրը Գողգոթայի խաչի մոտ կանգնած։ Երբեմն կյանքի վիրապները շատ-շատ խորն են, ինչը հենց «Խոր վիրապ» բառի իմաստն է։ Մենք պայքարում ենք մեր դժվարությունները հաղթահարելու համար։ Մենք փնտրում ենք վերևից եկող լույսի մի շող՝ մի փոքր լույս, որը մեզ կպահի հույսի վրա՝ փոսից դուրս գալու համար։ Մենք դիմում ենք հեռատեսությանը՝ տեսնելու մեր ճանապարհին եկող լույսի շողերը։

Այս հեռատեսությունը ողջ պահեց Սուրբ Գրիգորին։ Նա վստահ էր իր խաչելությանը հաջորդող հարության մեջ։

Ձեր բարեգործությունը պետք է լինի գլուխը բարձր պահելը և Ձեր մարտահրավերների միջից հարությունները տեսնելը։ Պահք պահեք այն համոզմունքից, որ խաչելությունը վերջն է։ Ձեր պահքի սեղանին որպես նախուտեստ կա կարմիր լոբի։ Դրա բաղադրատոմսը ստորև նշված հղումով է։

Մենք աղոթում ենք մի աղոթք, որը մեզ է տվել Հայոց եկեղեցու հայրն ու հովանավոր սուրբը՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը. Օրհնյալ է Քո սերը մարդկության հանդեպ, Տե՛ր իմ և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոս։ Փրկի՛ր ինձ իմ թշնամիներից, քանզի նրանք առյուծի պես մռնչում և գոռում են՝ փորձելով կուլ տալ ինձ։ Այժմ, Տե՛ր իմ, լույսդ սփռի՛ր և ոչնչացրո՛ւ նրանց զորությունը։ Փառավորյալ Աստված, միակ անմեղ, շնորհի՛ր ինձ՝ մեղավորիս, Քո առատ գթությունը։ Փրկի՛ր ինձ՝ այս չարագործիս, Քո ողորմության շնորհով ընդունի՛ր ինձ դրախտ՝ կատարյալ արդարների հետ։ Ընդունի՛ր Քո այս մեղավոր ծառայի աղոթքները Քեզ հաճելի սրբերի բարեխոսությամբ, Հիսուս Քրիստոս՝ մեր Տեր։ Փա՛ռք Քեզ Հոր և Սուրբ Հոգու հետ, հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն։

Պահքի բաղադրատոմսեր սարկավագ Վարուժանի կողմից. Բաղադրատոմս 34. Կարմիր լոբով նախուտեստ

Լուսանկար. Խոր վիրապի եկեղեցին, 2009KTN