Արմոդոքսիան այսօր. Գալստյան շարք – Չարիքը մեղքի պատասխան չէ
Գալստյան շրջանի կիրակի օրերին Հայ Եկեղեցին մեզ ուղղորդում է դեպի Ավետարանի որոշ հատվածներ, որոնք մեզ նախապատրաստում են Աստվածհայտնության հայտնությանը։ Այդպիսի մի հատված էլ գալիս է Ղուկասի Ավետարանի 13-րդ գլխից։ Այստեղ Հիսուսը բացատրում է, որ աղետը կամ չարիքը մարդու վրա չի գալիս նրա մեղքերի պատճառով։ Հիսուսը հիշատակում է երկու դեպք, երբ մարդիկ տառապալից մահով են մահացել. մեկը գալիլեացիների պատմությունն էր, որոնք Տիրոջը սուրբ ընծա էին մատուցել, որը պղծվել էր հռոմեացի կառավարիչ Պիղատոսի կողմից։ Մյուսը մի աշտարակի փլուզման աղետն էր, որի հետևանքով 18 մարդ զոհվեց։ Այս ողբերգությունների զոհերի վերաբերյալ Հիսուսն ասում է. «Կարծո՞ւմ եք, թե նրանք Երուսաղեմում բնակվող բոլոր մյուսներից ավելի մեղավոր էին։ Ես ձեզ ասում եմ՝ ո՛չ։ Բայց եթե չապաշխարեք, դուք էլ բոլորդ նույնպես կկորչեք»։
Պատմությունների մանրամասները Հիսուսի պատգամի կենտրոնում չեն։ Գալիլեացիների և աշտարակի այս երկու ողբերգությունները ժամանակի մարդկանց համար իմաստ ունեին, բայց աննշան են մեզ համար այսօր, երբ 2000 տարի է անցել այդ իրադարձություններից։ Այն ողբերգությունների փոխարեն, որոնց ակնարկում է Հիսուսը, Դուք կարող եք տեղադրել Քովիդ-19 համավարակը կամ սեպտեմբերի 11-ի ավերված երկվորյակ աշտարակները՝ երկու իրադարձություն, որոնք մեր ընդհանուր հիշողության և պատմության մասն են կազմում, և լսել Նրա ձայնը, որը նույն հարցն է տալիս. «Կարծո՞ւմ եք, թե նրանք՝ Քովիդ-19-ի զոհերը, բոլոր մյուսներից ավելի մեղավոր էին։ Ես ձեզ ասում եմ՝ ո՛չ։ Բայց եթե չապաշխարեք, դուք էլ բոլորդ նույնպես կկորչեք»։
Հիսուսից մեզ հասած դասը հիշեցնում է, որ աղետները կամ մարդկային տառապանքները Աստծո դատաստանը չեն մեր հանդեպ։ Ինչպես շատերն են հավատում այսօր, այնպես էլ Հիսուսի ժամանակներում, երբ չարիքը կամ տառապանքը պատուհասում էր մարդուն, հատկապես՝ թվացյալ անմեղներին, շատերը կարծում էին, թե դա Աստծո բարկությունն է՝ ուղղված նրանց մեղքերին։ Անկախ նրանից՝ դա քաղցկեղով տառապող մարդ է, հարբած վարորդի պատճառով տուժած անձ, թե պատերազմում ռմբակոծված անմեղ երեխաներ, Հիսուսը վճռականորեն ասում է. «Ո՛չ։ Դա նրանց մեղքերի պատճառով չէ»։ Ընդհակառակը, ուշադրությամբ լսե՛ք Նրա նախազգուշացումը. «Եթե չապաշխարեք, դուք էլ բոլորդ նույնպես կկորչեք»։ Նա պարզորեն ասում է. դադարեցրե՛ք Աստծուն մեղադրել այն տառապանքների համար, որոնք Դուք եք պատճառում աշխարհին։ Եթե չապաշխարեք... եթե չդադարեցնեք աղտոտել շրջակա միջավայրը, եթե չդադարեցնեք ոչ սթափ վիճակում մեքենա վարելը, եթե չդադարեցնեք պատերազմները... այո՛, Դուք էլ բոլորդ կկորչեք։
Մեր Գալստյան ուղևորության ընթացքում մի փոքր, բայց կարևոր հիշեցում անձնական պատասխանատվության և, իրոք, մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի կողմից մեզ փոխանցված ուշագրավ ու եզակի պատգամի մասին։
Աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքի 15-րդ ժամից. «Քրիստոս, ամենքի պահապան, Քո աջը թող պահպանի և հովանի լինի ինձ օր ու գիշեր, տանը և ճանապարհին, քնած և արթուն ժամանակ, որպեսզի չսայթաքեմ։ Ողորմիր ինձ, Քո բոլոր արարածներին և ինձ՝ մեղավորիս։ Ամեն»։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/12/cover-558.jpg11251125Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-12-07 00:01:412024-12-05 21:22:03Տառապանք. ոչ թե պատասխան մեղքին
Օլիմպիական մրցումներն այս օրերին անխուսափելի են, քանի որ աշխարհի տարբեր ծայրերից ժամանած մարզիկները պայքարում են բարձրագույն տիտղոսների և մեդալների համար՝ ոսկի՝ առաջին տեղի, արծաթ՝ երկրորդի և բրոնզ՝ երրորդի համար։ Իհարկե, խաղերը հեռարձակող ցանցերը զբաղված են ամբողջ աշխարհով մեկ ազդանշաններ ուղարկելով, իսկ մնացած բոլորը շտապում են հայտնել արդյունքները՝ շեշտը դնելով իրենց նախընտրած թիմի վրա։
Ինձ հիացնում է մրցակցության մակարդակը։ Մենք դիտում ենք, թե ինչպես են համաշխարհային կարգի մարզիկները հաղթահարում իրենց մարմնի հնարավորությունների սահմանները։ Մի պահ դիտեք մրցույթը և հատկապես ուշադրություն դարձրեք ժամանակով չափվող մրցումներին, ինչպիսիք են վազքը կամ լողը։ Ես դիտում էի մի փոխանցումավազք, որի ելքը որոշվեց մեկ հարյուրերորդական վայրկյանով։ Ի նկատի ունեմ՝ որքա՞ն արագ է դա։ Այն ավելի արագ է, քան աչք թարթելը։ Միգուցե ճանճի թևերի թափահարո՞ւմը։ Եկեք համաձայնենք, որ դա արագ է։ Չափազանց արագ։ Հիմա մտածեք այս մասին. երբ լսում եք, որ համաշխարհային մրցույթի ելքը որոշվում է մեկ հարյուրերորդական վայրկյանով, դա նշանակում է, որ հաղթողը, ով զբաղեցրեց երկրորդ տեղը և ստացավ արծաթե մեդալ, ընդամենը մեկ հարյուրերորդական վայրկյանով էր հետ մնացել։ Դուք նայում եք նրանց, երբ կանգնած են հաղթողների հարթակում։ Ոսկե մեդալակիրը կանգնած է այնտեղ, իսկ կողքին՝ նա, ով չհաղթեց։
Հիմա եկեք արդար լինենք։ Նա, ով պարտվեց մեկ հարյուրերորդական վայրկյանով, իսկապես համաշխարհային կարգի մարզիկ է։ Արի ու տես... նույնիսկ վերջին տեղը զբաղեցրած մարզիկը համաշխարհային կարգի է և ոսկուց զրկվում է ընդամենը մի քանի վայրկյանով։ Բայց սիրո և օլիմպիական մրցումների մեջ ամեն ինչ արդար է, և նա պետք է զիջի տեղը և ընդունի արծաթե մեդալը։ Ոչ էլեկտրոնային ժամացույցների ժամանակ նման տարբերությունները հնարավոր չէր լինի նկատել, բայց այսօր դրանք տեսանելի են, և մարզիկը, ով իր ողջ կյանքը պատրաստվել է այս մրցույթին, հենց այդ վայրկյանի մասնիկով է շեղվում նպատակից, որը նա բաց թողեց։
Ես չկարողացա չզուգահեռել քրիստոնեական կյանքի և մեղքի հասկացության միջև։ Մեղքը պարզապես նպատակից շեղվելն է։ Սա մի տերմին է, որն իմաստ ունի նետաձգության մեջ։ Պատկերացրեք մի թիրախ՝ կենտրոնում սև կետով, որը շրջապատված է կարմիր և սպիտակ շրջաններով։ Սև կետից դուրս ցանկացած բան, որը մենք անվանում ենք «ցլի աչք» (կենտրոն), մեղք է։ Ոմանք դիպչում են կարմիրի և սևի միջև եղած գծին, ուրիշները՝ երրորդ շրջանակի տարածքին, իսկ մյուսները ընդհանրապես վրիպում են թիրախից։ Բոլոր վրիպումները մեղք են։
Մեր կյանքում մենք մեղանչում ենք։ Դա չի նշանակում, որ մենք վատ մարդիկ ենք, այլ պարզապես նշանակում է, որ մենք մարդ ենք։ Միայն Աստված է անմեղ։ Կենտրոնից դուրս ցանկացած բան՝ կատարելությունից դուրս, մեղք է կամ մարդկային լինելու դրսևորում։ Եվ քանի որ մենք բոլորս շեղվում ենք կատարելության նշանակետից, մեր գործը դատելը չէ։ Դատելը թողեք օլիմպիական խաղերին, իսկ Դուք կենտրոնացեք ինքներդ Ձեզ բարելավելու վրա։ Ոսկու, արծաթի և բրոնզի միջև տարբերությունը կարող է վայրկյաններ լինել, բայց Աստծո աչքում այդ վայրկյանները ձուլվում են մի ամբողջության, որը կոչվում է կյանք։
Աղոթենք. Տե՛ր, շնորհիր մեզ տեսիլքը՝ հետևելու սրբերի ուղուն։ Ամրապնդի՛ր իմ մեջ վճռականությունը՝ բարելավելու Քո ինձ պարգևած շնորհները, սիրով և գթասրտությամբ մարզելու հոգիս՝ դեպի Քո Արքայություն տանող իմ ճանապարհին։ Ամեն։
Երբ քաղաքական համակարգերը չեն գործում, հնչում է հեղափոխության կոչը: Բառն ինքնին ծագում է «պտտվել» արմատից: Քրիստոնեության մեջ մենք օգտագործում ենք «ապաշխարություն» բառը, որը նշանակում է փոխել ուղղությունը և ձգտել դեպի Աստված:
Առաքելական վաղ շրջանից ապաշխարել տերմինն օգտագործվել է՝ նշանակելու դեպի Աստված ուղղության փոփոխություն: Պետրոս առաքյալը հորդորում էր մարդկանց. «Ապաշխարե՛ք և թող մկրտվի ձեզանից յուրաքանչյուրը Հիսուս Քրիստոսի անունով՝ ձեր մեղքերի թողության համար» (Գործք 2:38):
Ապաշխարությունը քրիստոնեական կյանքի անհրաժեշտ մասն է: Հաճախ մոռացվում է, որ ապաշխարությունը տեղի է ունենում ինքնաքննությունից հետո: Ապաշխարելու անհրաժեշտությունը մարդկային վիճակի մի մասն է, քանի որ Դուք կատարյալ չեք:
Հայ եկեղեցում քահանայի կողմից մատուցվող աղոթքներից մեկն այն աղոթքն է, որը Դուք երբեք չեք լսի Ձեր գլխին կարդալիս, իսկ եթե լսեք, գուցե հարկ լինի ստուգել շրջապատը: Այն վերցված է եկեղեցու թաղման կարգից, որտեղ քահանան Աստծուց խնդրում է Իր ողորմությամբ ներել մարդու մեղքերը, «քանզի ո՞վ է, որ ապրում է և չի մեղանչում»: Եվ բացատրության մեջ (եթե ոչ Աստծուն, ապա բոլոր նրանց, ովքեր լսում են այս աղոթքը) քահանան խոստովանում է, որ «Միայն Դու (Աստված) ես անմեղ, և Քեզ է պատկանում հավիտենության թագավորությունը»:
Իրականում «մեղքը» պարզապես մեր մարդկային վիճակի ընդունումն է: Այն նշանակում է, որ Դուք կատարյալ չեք և վրիպում եք կատարելության նշանակետից: Մտածեք նետաձգության թիրախի մասին, որի կենտրոնում «ցլի աչքն» է: Այժմ պատկերացրեք, որ նետեր եք նետում թիրախին: Յուրաքանչյուր նետ, որը չի դիպչում կենտրոնին, համարվում է մեղքի մեջ: Այն նետը, որը մեկ օղակով է շեղվում կենտրոնից, և այն նետը, որը երեք օղակով է շեղվում, ինչպես նաև այն նետը, որը ընդհանրապես չի դիպչում տախտակին, «մեղանչել» են. նրանք վրիպել են նշանակետից:
Երբեմն ապաշխարությունը նկարագրվում է 180 աստիճանով շրջվելու արտահայտությամբ, այսինքն՝ լիովին շրջվելով: Բայց դա այդպես չէ: Երբեմն ավելի փոքր շտկումներ են անհրաժեշտ, և շտկման աստիճանի միակ դատավորը Դուք ինքներդ եք: Ահա թե ինչու է ինքնաքննությունն այդքան կարևոր քրիստոնյայի կյանքում, և այդ պատճառով Հայ եկեղեցին աղոթքի և պահքի օրերի միջոցով հնարավորություններ է տալիս ինքնաքննության համար:
Մեզանից յուրաքանչյուրը տարբեր չափով մեր ընթացքը շտկելու կարիք ունի։ Սա այն հեղափոխությունն է, որը բարձր գիտակցությամբ ապրելու սկիզբն է։ «Հեղափոխություն» (revolution) բառի մեջ առկա է «էվոլյուցիա» (evolution) բառը, իսկ հակառակ ընթերցմամբ՝ «սեր» (love) բառը։ Ապաշխարության իսկական կոչը մեր կյանքում պակասող ՍԵՐԸ դեպի մեզ շրջելու կոչն է, որպեսզի կարողանանք զարգանալ։ Բոլոր կենդանի էակները զարգանում են։ Զարգացումը կենսընթացի մի մասն է։ Մեռած իրերը քայքայվում են։ Նրանք չեն զարգանում։ Եվ ճիշտ էլ այդպես է, քանի որ նրանք սիրելու կարողություն չունեն։
Աստվածային պարգևը, որը յուրաքանչյուրիս մեջ է, սիրելու կարողությունն է: Հեղափոխությունները, որոնք չեն շեշտադրում իրենց մեջ եղող սերը, դատապարտված են ձախողման: Այն հեղափոխությունները, որոնք շրջել են իրենց մեջ եղող սերը, այն տեսակի են, որը Հիսուս Քրիստոսը բերեց Երկնքի Արքայության հետ միասին: Եվ ուստի Նա պատվիրում է Ձեզ նախ փնտրել Աստծո Արքայությունը և Նրա արդարությունը, և մնացած ամեն ինչ կդասավորվի իր տեղը: (Մատթեոս 6:33)
Մենք աղոթում ենք Հայ եկեղեցու Ժամագրքից մի աղոթք. «Ով Աստված, ողորմած, գթասիրտ և համբերատար, Ով ցավում է Իր արարածների տառապանքների համար: Մխիթարեք և շնորհեք մեզ ապաշխարության պատճառը, որպեսզի մենք կարողանանք մտնել Ձեր Սուրբ Եկեղեցի հոգևոր հարստացմամբ, խոստովանությամբ ու ապաշխարությամբ և Ձեր սրբերի հետ միասին փառաբանենք Ձեզ՝ Հորը, Որդուն և Սուրբ Հոգուն: Ամեն»:
https://epostle.net/wp-content/uploads/2023/08/Revolution-Love-e1693282567107.jpg255562Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-07-05 00:01:522024-07-08 17:23:54Սերը հեղափոխության մեջ. Ապաշխարություն
Ապրիլը Ցեղասպանության հիշատակի ամիսն է։ Այս ամսվա ընթացքում հիշատակվում են Հայոց ցեղասպանությունը (1915-1922 թթ.), Հոլոքոստը և Ռուանդայի ցեղասպանությունը։ Ապրիլի այս վերջին օրը ցանկանում եմ Ձեզ հետ կիսվել հանգուցյալ և մեծն վերապատվելի դոկտոր Մարտին Լյութեր Քինգ կրտսերի գրվածքով։ Բիրմինգհեմի բանտի խցից, որտեղ նա պահվում էր քաղաքացիական անհնազանդության համար, նա գրում է կրոնական առաջնորդներին քաղաքացիական անհնազանդության մասին.
Իհարկե, քաղաքացիական անհնազանդության այս տեսակում նոր ոչինչ չկա։ Այն վեհորեն դրսևորվեց Շադրաքի, Մեսաքի և Աբեդնագովի [Դանիել 3]՝ Նաբուգոդոնոսորի օրենքներին հնազանդվելուց հրաժարվելու մեջ, քանի որ ներգրավված էր ավելի բարձր բարոյական օրենք։ Այն հիանալի կերպով կիրառեցին վաղ քրիստոնյաները, որոնք պատրաստ էին դիմակայել սոված առյուծներին և կացնահարման տանջալից ցավին, նախքան Հռոմեական կայսրության որոշ անարդար օրենքներին ենթարկվելը։ Որոշակի աստիճանով, ակադեմիական ազատությունն այսօր իրականություն է, քանի որ Սոկրատեսը կիրառեց քաղաքացիական անհնազանդություն։
Մենք երբեք չպետք է մոռանանք, որ այն ամենը, ինչ Հիտլերն արեց Գերմանիայում, «օրինական» էր, իսկ այն ամենը, ինչ հունգարացի ազատամարտիկներն արեցին Հունգարիայում՝ «անօրինական»։ Հիտլերյան Գերմանիայում հրեային օգնելը կամ նրան մխիթարելը «անօրինական» էր։ Սակայն վստահ եմ, որ եթե այդ ժամանակ ապրեի Գերմանիայում, ես կօգնեի և կմխիթարեի իմ հրեա եղբայրներին, նույնիսկ եթե դա անօրինական լիներ։ Եթե այսօր ապրեի կոմունիստական երկրում, որտեղ քրիստոնեական հավատքի համար թանկ սկզբունքներ են ճնշվում, հավատում եմ, որ բացահայտորեն կպաշտպանեի հակակրոնական այդ օրենքներին չենթարկվելը։
Ես պետք է երկու անկեղծ խոստովանություն անեմ Ձեզ՝ իմ քրիստոնյա և հրեա եղբայրներ։ Նախ, պետք է խոստովանեմ, որ վերջին մի քանի տարիների ընթացքում ես խորապես հիասթափված եմ սպիտակամորթ չափավորներից։ Ես գրեթե հանգել եմ այն ցավալի եզրակացության, որ ազատության ճանապարհին սևամորթների գլխավոր խոչընդոտը ոչ թե «Սպիտակ քաղաքացիների խորհրդի» անդամն է կամ Կու-կլուքս-կլանի գործիչը, այլ սպիտակամորթ չափավորը, ով կարգուկանոնին ավելի նվիրված է, քան արդարությանը. ով բացասական խաղաղությունը, որը լարվածության բացակայությունն է, նախընտրում է դրական խաղաղությունից, որը արդարության առկայությունն է. ով անընդհատ ասում է. «Ես համաձայն եմ Ձեր նպատակի հետ, բայց չեմ կարող համաձայնել Ձեր ուղղակի գործողությունների մեթոդներին»... Բարի կամք ունեցող մարդկանց մակերեսային ըմբռնումն ավելի հիասթափեցնող է, քան չար կամք ունեցողների բացարձակ թյուրիմացությունը։ Գոլ ընդունելությունը շատ ավելի շփոթեցնող է, քան կտրուկ մերժումը։
—
Հայ եկեղեցում ապաշխարության խորհրդի ժամանակ մենք խոստովանում ենք. Մեղայ Աստուծոյ, մեղայ ամենայն պատուիրանաց նորա, թէ՛ հրամայականաց եւ թէ՛ արգելականաց, զի ոչ միայն յարգելեացն ոչ ետու, այլ եւ զհրամայեալսն ոչ գործեցի։
Որքան կարևոր է չարիք չգործելը, նույնքան կարևոր է բարին՝ ճիշտը գործելը։
Սրանով ավարտում ենք ապրիլ ամսվա մեր հայագիտական դասերը։
Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու աղոթքը միշտ կարևոր է հիշելը.
Տե՛ր, դարձրու ինձ Քո խաղաղության գործիքը. Որտեղ ատելություն կա, թող սեր բերեմ. Որտեղ վիրավորանք կա, թող ներում բերեմ. Որտեղ երկպառակություն կա, թող միություն բերեմ. Որտեղ սխալ կա, թող ճշմարտություն բերեմ. Որտեղ կասկած կա, թող հավատ բերեմ. Որտեղ հուսահատություն կա, թող հույս բերեմ. Որտեղ խավար կա, թող Քո լույսը բերեմ. Որտեղ տխրություն կա, թող ուրախություն բերեմ։ Ամեն։
Մենք Մեծ պահքի երրորդ շաբաթում ենք։ Սա բարի ճանապարհորդություն է։ Մենք ժամանակ ենք ունեցել՝ նայելու մեր ներսը, խորհրդածելու, աղոթելու։ Մենք սահմանափակել ենք մեր սննդակարգը, ինչպես նաև՝ դատարկախոսությունը։ Մենք մեզ լավ ենք զգում։ Մեր կատարած փոփոխությունները սկսում են ազդել ուրիշների՝ մեր ընտանիքների, շրջապատի, աշխատավայրի, համայնքների և, հետևաբար, մեր աշխարհի վրա։
Այժմ մենք սկսում ենք հասկանալ, որ իրական փոփոխությունները գալիս են ներսից։ Հնարավոր է՝ սա միակ բանն է, որ մենք կարող ենք փոխել այս աշխարհում, քանի որ սա միակ բանն է, որի նկատմամբ մենք լիակատար վերահսկողություն ունենք։ Աստված այդ վերահսկողությունը դնում է մեր ձեռքերում։ Նա տալիս է մեզ այս կյանքը և թույլ է տալիս ապրել այնպես, ինչպես մենք ենք ցանկանում։
Այս շաբաթը մենք եզրափակում ենք՝ դիտարկելով Անառակ որդու պատմության ևս մեկ կողմ՝ էգոյի հարթությունը։ Դուք կտեսնեք, որ կյանքում մեր բոլոր դժվարությունները բխում են էգոյից։ Այդ իսկ պատճառով բոլոր մեծ կրոնները՝ ճշմարիտ կրոնները, պահանջում են, որ Դուք հրաժարվեք էգոյից՝ որպես հոգևոր կարգապահության մաս։ Քրիստոնյաներիս համար հիշեցվում են Հիսուսի խոսքերը. «Ով սիրում է իր կյանքը, կկորցնի այն, իսկ ով ատում է իր կյանքն այս աշխարհում, կպահպանի այն հավիտենական կյանքի համար»։
Ուշադրություն դարձրեք այն մեծ մարդկանց, ովքեր ազդեցություն են ունեցել հասարակության և կյանքի վրա և պատմության մեջ արձանագրվել են շատ դրական կերպով։ Դուք նրանց բոլորի կենսագրություններում շատ նման բան կգտնեք։ Նրանք պատրաստակամ են եղել զոհաբերելու իրենց։ Նրանք տվել են իրենցից։ Այժմ, սա մի՛ շփոթեք ցածր ինքնագնահատականի կամ ցածր ինքնարժեքի հետ։ Մարդիկ, ովքեր դրական ազդեցություն են թողնում կյանքի վրա, ունեն իրենց մասին շատ դրական պատկերացում, սակայն նրանք նաև պատրաստ են զոհաբերության, քանի որ այդ դրական ինքնապատկերը կեղծ չէ և հիմնված չէ սնափառության վրա։
Սնափառությունը շատ հեշտ է ձեռք բերել։ Հատկապես Մեծ պահքի ծեսերի ընթացքում, ինչպես հիմա, շատ հեշտ է ինքնավստահ պարծենալ. «Նայե՛ք ինձ, ես անում եմ մի բան, որ ուրիշները չեն կարող անել»։ Այդ հայտարարության մեջ Դուք մոռանում եք Մեծ պահքի նպատակը։ Այլ կերպ ասած՝ միջոցը դառնում է Ձեր գործողությունների կենտրոնը, այլ ոչ թե Ձեր ջանքերի վերջնանպատակը։ Պահքի նպատակը ինքներս մեզ բարելավելն է, և հետևաբար՝ մեր հարաբերությունները և մեր աշխարհը բարելավելը։ Նույն կերպ կարող ենք մտածել պահքի ընթացքում սննդային սահմանափակումների մասին։ Կենդանական ծագման մթերքներից հրաժարվելու պատճառ կա։ Դա միայն խոլեստերինը կամ քաշը նվազեցնելու համար չէ, այլ որպեսզի ամեն ինչ հավասարակշռված պահենք՝ հասկանալով, թե ինչն է էական մեր կյանքում։
Մտածեք այն մեծ մարդկանց մասին, ովքեր ազդել են աշխարհի վրա։ Այժմ կենտրոնացեք ձեր սեփական կյանքի մեծ մարդկանց վրա։ Նրանք կարող են լինել ծնող, ուսուցիչ կամ դաստիարակ։ Դուք կրկին կհայտնաբերեք, որ նրանք այն մարդիկ են եղել, ովքեր պատրաստակամ են եղել իրենց երկրորդ պլան մղել՝ ուրիշների կյանքը բարելավելու համար՝ լինեն դա իրենց երեխաները, ամուսինները, կանայք, իրենց երկիրը, հասարակությունը կամ համայնքը։ Ինչ էլ որ լինի, նրանց կատարած զոհաբերության մեջ «Ես»-ը զսպված է եղել։ «Ես»-ը մի կողմ է դրվել, որպեսզի ուրիշներին թույլ տրվի բարգավաճել։
Երեխաներ մեծացնելը, ամուսնուն կամ կնոջը աջակցելը, տարեց ծնողների հոգսը հոգալը, շրջապատի մարդկանց սեր ու ջերմություն ընծայելը զոհողություն են պահանջում: Եկեղեցական կյանքում հաճախ ենք կարիք ունենում կամավորների՝ գործերն իրականացնելու համար: Երբեմն մտածում ենք՝ արդյո՞ք ավելի հեշտ չէր լինի վարձատրել մարդկանց այդ պաշտոններում աշխատելու համար: Անշուշտ, դա ավելի հեշտ կլիներ, սակայն եկեղեցում գործերն առաջ տանելու իրական ուժը կամավորների մեջ է, քանի որ կամավորության դեպքում ես-ը պետք է զսպվի:
Երբ Դուք ծնկի եք իջնում և մաքրում եկեղեցու հատակը, Դուք ընդունում եք, որ այնտեղ կա Ձեզանից ավելի մեծ մի բան, որին պետք է ծառայել: Երբ Դուք կամավորագրվում եք օգնելու հասարակական կազմակերպություններին, այնպիսի կառույցներին, որոնք ձգտում են խաղաղության կամ համաշխարհային արդարության, Դուք «ավելի մեծ է» նշանը (>) դնում եք նպատակի և Ձեր միջև: Կամավորության մեջ ես-ը մնում է հետին պլանում: Դուք այնքան կարևոր չեք, որքան «մենք»-ը:
Անառակ որդու պատմության մեջ կրտսեր եղբորը մղում է ես-ը: Նա ուզում է իր ժառանգությունը ոչ թե հասարակական նախագծի, ոչ թե այլ մարդկանց կյանքը բարելավելու, այլ իր հաճույքի համար: Մենք արագ տեսնում ենք, որ երբ փողը վերջանում է, վերջանում է նաև հաճույքը: Նրա ընկերները հեռանում են: Նրա ձեռք բերած իրերը ներքին արժեք չունեն: Նրան մղում էր ես-ը, և նա կորցրեց կյանքի արժեքը:
Մտածեք Ձեր կյանքի բոլոր դժվարությունների մասին. կարո՞ղ եք դրանք կապել ես-ի հետ: Մտածեք մեր կողմից առանձնացված յոթ հիմնական մեղքերի մասին՝ հպարտություն, նախանձ, բարկություն, որկրամոլություն, պոռնկություն, ծուլություն և ագահություն: Այս մեղքերից յուրաքանչյուրի հիմքում ընկած է ես-ը, որը պետք է կերակրել: Երբ մենք ազատվում ենք ես-ից կամ գոնե նվազեցնում ենք այն, սկսում ենք տեսնել, որ մեր դրդապատճառները դառնում են ավելի մաքուր, իսկ գործողությունները՝ ավելի արդյունավետ: Մենք սկսում ենք հասկանալ, որ տալիս ենք, որովհետև տալը ճիշտ է, ոչ թե այն պատճառով, որ փոխարենը ինչ-որ բան ենք ակնկալում: Մենք հոգ ենք տանում մարդկանց մասին, որովհետև ճիշտ է հոգ տանել նրանց մասին, ոչ թե այն պատճառով, որ պարտավոր ենք: Եթե մենք սիրում ենք մարդկանց, ապա դա անում ենք, որովհետև սիրելը ճիշտ է, ոչ թե այն պատճառով, որ ապրում ենք ուրիշի գաղափարներով: Երբ ես-ը լքվում է, մենք գտնում ենք նպատակի և անձի նոր մաքրություն: Մեր դրդապատճառներն ու մտադրությունները շարժվում են դեպի վեհը և, գուցե, նույնիսկ սրբազանը: Մենք գտնում ենք ուժ՝ դառնալու այն մարդիկ, որոնք ցանկանում ենք և պետք է լինենք: Այդ իսկ պատճառով մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսը հիշեցնում է մեզ. «Երանի՜ նրանց, որ սրտով մաքուր են, որովհետև նրանք Աստծուն պիտի տեսնեն»:
Այսօրվա խորհրդածությունն ավարտելու համար աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով.
Որդի Աստծո, ճշմարիտ Աստված, որ Հոր գրկից իջար և մեր փրկության համար սուրբ Կույս Մարիամից մարմնացար, խաչվեցիր, թաղվեցիր, մեռելներից հարություն առար և համբարձվեցիր առ Հայր: Մեղանչեցի երկնքի դեմ և Քո առաջ: Հիշի՛ր ինձ, ինչպես ավազակին, երբ գաս Քո արքայության մեջ: Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս: (Հավատով խոստովանիմ 4/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2013/03/FRICE058.jpg900600Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-03-01 00:01:262024-02-29 20:48:05Ես – 19-րդ օր
Մեծ պահքի ճանապարհորդության 18-րդ օր. Կորուսյալն ու գտնվածը Ինչպես նշել էի ավելի վաղ, եթե Քրիստոսի ժամանակներից մեզ ոչինչ չհասներ, բացի Անառակ որդու առակից, դա բավական կլիներ մեզ Աստծո սիրո և հաշտության իմաստի մասին սովորեցնելու համար։ Սա մի պատմություն է, որը ցույց է տալիս սիրո, կարեկցանքի և ներողամտության հարցում միմյանց հանդեպ մեր ունեցած պատասխանատվությունը։ Այս պատմությունն այնքան բազմաշերտ է, որ այն դարձնում է կատարյալ գործիք Մեծ պահքի շրջանում օգտագործելու համար։
Երեկ մենք խորհրդածեցինք այն ճանապարհորդության մասին, որը մենք կատարում ենք մեր կյանքի տարբեր կետերից դեպի վախճան։ Այսօր մենք կանդրադառնանք այն շրջանցումներին, որոնք հանդիպում են մեր կյանքի ճանապարհին։ Երբ մենք կորցնում ենք նպատակակետի տեսլականը, մենք թափառում ենք և կարող ենք այնքան շեղվել, որ կորցնենք մեր ճանապարհը։ Մենք մոլորվում ենք։ Ցավալի է, որ երբեմն մեր մոլորված վիճակն այնքան խորն է լինում, որ մենք ոչ վերադառնում ենք ճանապարհին, ոչ էլ հասնում նպատակակետին։
Մոլորվելը մտադրված չէ։ Ոչ ոք ճամփորդությունը չի սկսում մոլորվելու հույսով։ Ճշմարտությունն այն է, որ կյանքի ճանապարհին մենք հանդիպում ենք բազմաթիվ դժվարությունների ու խոչընդոտների, որոնք խանգարում են մեզ հասնել կյանքում մեր ցանկացած լիարժեքությանը։ Այդ խոչընդոտները կանգնում են մեր առջև՝ որպես արգելքներ, երբ մենք ընթանում ենք դեպի մեր երազանքները։ Երբ ճանապարհը փակ է լինում, մենք անմիջապես փնտրում ենք շրջանցելու ուղիներ, և այդ ընթացքում շեղվում ենք մեր ընթացքից։ Մենք մոլորվում ենք։ Ավելի վաղ մենք քննարկել ենք, որ սա «մեղսավոր բնության» հիմքերից մեկն է։ Այսինքն՝ մենք վրիպել ենք նպատակակետից։ Մենք ձգտում ենք կատարելության, բայց վրիպում ենք։ Մենք հեռու ենք նշանակետից։
Մտածեք ձեր կյանքի մասին։ Մտածեք այն դժվարությունների և մարտահրավերների մասին, որոնք դուք փորձառել եք։ Դուք ձեր ճանապարհորդությունը սկսել եք բարի մտադրություններով։ Անկախ նրանից՝ դա կարիերայի ուղի էր, թե տեղաշարժ, բիզնես, կրթություն, ֆինանսական կամ առողջապահական նպատակներ, թե հարաբերություններ՝ ամուսին, կին, երեխաներ, ծնողներ, ընկերներ. ինչ էլ որ լիներ, ձեր դրդապատճառներն ու նպատակը բարի էին, գուցե նույնիսկ վեհ։
Վերցնենք, օրինակ, Ձեր ֆինանսական նպատակները։ Դուք սկսել եք բարի մտադրությամբ. այդ միջոցները պետք է վճարվեին ինչ-որ բանի համար։ Կրթությա՞ն։ Ավելի լավ կենսակերպի։ Ճամփորդությա՞ն։ Թոշակի՞։ Սակայն ճանապարհին Դուք սկսել եք զիջումների գնալ։ Դուք կորցրել եք տեսադաշտից Ձեր նպատակակետը։ Թեև խորքում՝ Ձեր մտքի անկյունում, Դուք գիտեիք, թե որն է նպատակակետը, բայց կյանքի առօրյա գործերը դրդել են Ձեզ փոխզիջումների։ Դուք խճճվել եք առօրյա հոգսերի ու պարտականությունների մեջ, որոնք Ձեզ ավելի ու ավելի հեռացրել են Ձեր նպատակներից։ Դուք նայել եք քարտեզին և հասկացել՝ Դուք մոլորվել եք։
Մոլորվելը ցավալի է։ Ցավի մի մասը հիասթափությունից է գալիս, իսկ ավելի մեծ մասը՝ մեղքի զգացումից։ Դուք գիտեք, որ ամեն ինչ սկսել եք պատշաճ կերպով ավարտելու մտադրությամբ։ Դուք գիտեք, որ ճանապարհը ճիշտ էր, բայց ընթացքում ամեն ինչ խառնվել է։
Բարեբախտաբար, մենք հետ դառնալու հնարավորություն ունենք։ Մենք պարտավոր չենք շարունակել նույն ճանապարհով։ Եվ հենց սա է Մեծ պահքի ճանապարհորդության ուժը։ Ինքնաքննության և խորհրդածության միջոցով մենք բացահայտում ենք մեր խնդիրները, իսկ աղոթքի և խորհրդածության միջոցով գտնում ենք մեր ընթացքը վերակողմնորոշելու և ուղղելու միջոցները՝ ի վերջո մեր կյանքում ճիշտ ուղղություն գտնելու համար։
Ավետարանական պատումում, որպես Հիսուսի՝ Անառակ որդու առակի պատմելու նախաբան, քննարկում կա մոլորված և գտնված լինելու մասին (Ղուկաս 15)։ Մենք կարդում ենք, որ մաքսավորներն ու մեղավորները հավաքվել էին Հիսուսի շուրջ՝ Նրան լսելու համար։ Սա հետաքրքիր է և կարևոր է նշել, քանի որ Հիսուսը, լինելով սուրբ մարդ, խախտում էր արարողակարգը։ Նրա համար պատշաճ չէր նստել մաքսավորների հետ, որոնց ոչ միայն չէին սիրում ակնհայտ պատճառներով, այլև ատում էին, քանի որ նրանց դավաճաններ էին համարում, որոնք գումար էին հավաքում թշնամի պետության համար։ Եվ, իհարկե, Նա մեղավորների հետ էր, որոնք մերժվածներ էին, քանի որ չէին համապատասխանում հասարակության կողմից իրենց պարտադրված չափանիշներին։ Այսպես կոչված հավատացյալ մարդիկ վերևից էին նայում մեղավորներին։
«Փարիսեցիներն ու օրենքի ուսուցիչները տրտնջում էին՝ ասելով. «Այս մարդը մեղավորներին ընդունում է և նրանց հետ ուտում»։ Այն ժամանակ Հիսուսը նրանց այս առակը պատմեց. «Եթե ձեզանից մեկը հարյուր ոչխար ունենա և դրանցից մեկը կորցնի, մի՞թե չի թողնի իննսունինին անապատում և չի գնա կորածի հետևից, մինչև որ գտնի այն։ Եվ երբ գտնում է, ուրախանում է, դնում է ուսերին ու տուն գալիս։ Ապա կանչում է իր ընկերներին ու հարևաններին և ասում. «Ուրախացե՛ք ինձ հետ, որովհետև գտա իմ կորած ոչխարը»։ Ասում եմ ձեզ, որ նույն կերպ երկնքում ավելի մեծ ուրախություն կլինի մեկ ապաշխարող մեղավորի համար, քան իննսունինը արդարների, որոնք ապաշխարության կարիք չունեն»։ Ինչպես Անառակ որդու պատմության մեջ, Հիսուսը հստակ ցույց է տալիս, որ Ինքը հոգ է տանում նրանց մասին, ովքեր մոլորվել են։ Եվ խնդրում եմ նկատի ունեցեք, որ դա վերաբերում է մեզանից յուրաքանչյուրին։
Գոյություն ունի մի գեղեցիկ արտահայտություն՝ «Կանգ առ և վայելիր վարդերի բույրը»։ Ես սիրում եմ այդ արտահայտությունը, քանի որ այն հիշեցնում է մեզ, որ այո, մենք մոլորված ենք։ Որքա՞ն հաճախ ենք մենք ժամանակ գտնում կամ ժամանակ հատկացնում՝ իսկապես կանգ առնելու և վայելելու վարդերի բույրը։ Իսկապես հիացմունքով նայելու մայրամուտին։ Նայելու մեր երեխաների աչքերին և տեսնելու վաղվա հույսը։ Իսկապես երազելու նրանց հետ և հավատալու վաղվա օրվան։ Իմանալու, որ խաղաղությունը հնարավոր է։ Երազելու ավելի լավ վաղվա օրվա մասին։ Այդ երազանքները, այդ ժպիտները սովորաբար մոռացվում են մեզ կողմից, քանի որ մենք արագընթաց ենք, երբեք բավարար ժամանակ չունենք դանդաղելու և նայելու, լսելու, հոտոտելու, համտեսելու և զգալու կյանքը։
Մեծ պահքը կատարյալ ժամանակ է՝ դիտարկելու Ձեր ուղին, թե ուր եք գնում և ուր եք հասնելու։ Մոլորվե՞լ եք։ Ճանապարհային քարտեզի կարիք ունե՞ք։ Պե՞տք է վերադառնալ ճիշտ ուղու վրա։ Ժամանակը չէ՞ շրջադարձ կատարելու կամ գուցե ամբողջությամբ հետ դառնալու։ Սրանք հարցեր են, որոնց պատասխանը միայն Դուք պետք է տաք։ Ձեր քարտեզը բաց է։ Ձեր նավիգատորը միացված է, և Դուք գտնվում եք այս մեծպահքյան ճամփորդության մեջ։
Մենք եզրափակում ենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով։ Այսօր եկեք վերադառնանք այդ աղոթքի սկզբին՝ առաջին ժամին, որպեսզի հիշեցնենք մեզ, թե որտեղից է սկսվում ամեն ինչ. Հավատով խոստովանում և երկրպագում եմ Քեզ, Հայր և Որդի և Սուրբ Հոգի, անեղ և անմահ էություն, արարիչ հրեշտակների, մարդկանց և ամենայն գոյի։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ Ամեն (Հավատով խոստովանում եմ, 1/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/red-rose-in-snow-3179955_1280.jpg8531280Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-29 00:01:572024-02-28 21:52:54Կորուսյալ և գտնված – Մեծ պահքի 18-րդ օր
Մեծ պահքի ընթացքում յուրաքանչյուր կիրակի ունի իր յուրահատուկ անունը։ Այսօր հայտնի է որպես Անառակ որդու կիրակի։ Համապատասխանաբար, օրվա դասը վերցված է Սուրբ Ղուկասի Ավետարանի 15-րդ գլխից, որտեղ Հիսուսը ուսուցանում է առակի միջոցով, որը սովորաբար հայտնի է որպես Անառակ որդու պատմություն։
Թերևս, եթե Հիսուսի ժամանակներից մեզ այլ ոչինչ չհասներ, բացի այս մեկ առակից, այն բավական կլիներ Աստծո հետ մեր հարաբերությունները բացատրելու համար։ Սա հաշտության պատմություն է, որն արտահայտում է այն անվերապահ սերը, որ Աստված տածում է մեր հանդեպ և, հետևաբար, պահանջում է նաև մեզանից։
Անառակ որդու պատմությունը ծավալվում է այսպես. մի մարդ ուներ երկու որդի։ Կրտսեր որդին խնդրում և ստանում է իր ժառանգությունը։ Նա վերցնում է հոր ունեցվածքից իր բաժինը և վատնում այն անխոհեմ կյանքի վրա։ Քանի դեռ նա գումար ուներ, շատ ընկերների շրջապատում էր։ Սակայն երբ գումարը սպառվեց, ընկերներն էլ հեռացան։ Առանց գումարի, առանց խնջույքների, առանց շռայլ կյանքի ու ընկերների՝ նա ստիպված աշխատանք է փնտրում, բայց ապարդյուն։ Նա չի կարողանում վաստակել անգամ գոյատևելու համար։
Մի գիշեր, երբ նա հուսահատության գագաթնակետին էր, տեսնում է խոզերին կերակրելիս և մտածում է անգամ նրանց կերը ուտելու մասին, քանի որ չափազանց քաղցած էր։ Հենց այդ պահին նա ուշքի է գալիս։ Նա հիշում է հոր տունը և այն, որ իր հոր ծառաներն ավելի լավ են ապրում, քան ինքը։ Այդ գիշեր նա որոշում է վերադառնալ տուն՝ հոր մոտ, և ներողություն խնդրել։ Նա նույնիսկ մտածում է խնդրել, որ իրեն ընդունեն որպես հոր ծառաներից մեկը։
Եվ ահա, երբ որդին վերադառնում էր տուն, հայրը նրան ճանապարհին է տեսնում։ Հայրը վազում է նրա ընդառաջ, գրկում, համբուրում է նրան։ Նա որդուն նույնիսկ հնարավորություն չի տալիս խոսելու կամ արդարանալու տանից հեռու անցկացրած օրերի համար։ Հայրը հրամայում է ծառաներին բերել լավագույն հագուստը և իշխանության մատանին դնել նրա մատին։ Այնուհետև նա հրամայում է տոնախմբություն կազմակերպել։ Այս խնջույքի համար մորթվում է պարարտ հորթը։
Անառակ որդու պատմությունն այստեղ չի ավարտվում։ Հիշեք, որ նա ավագ եղբայր ուներ։ Ավագ եղբայրը դաշտում աշխատելիս լսում է երաժշտության և պարի ձայները։ Նա չի հասկանում, թե ինչ է կատարվում, և բողոքում է հորը։ Նա ասում է. «Նայիր, այսքան տարի ես ծառայել եմ Ձեզ և երբեք Ձեր հրամանը չեմ դրժել։ Սակայն Դուք ինձ երբեք մի ուլ անգամ չեք տվել, որ ընկերներիս հետ ուրախանայի։Բայց երբ Ձեր այս որդին, որը Ձեր ունեցվածքը մարմնավաճառների հետ է վատնել, վերադարձել է, Դուք նրա համար պարարտ հորթ եք մորթել»։ Նա պարզապես չէր կարողանում հասկանալ կյանքի անարդարությունը։ Ինքը՝ ավագ եղբայրը, ամեն ինչ ճիշտ էր արել, իսկ կրտսերը վատնել էր ժառանգությունը։ «Ո՞ւր է արդարությունը», - պահանջում էր նա։ Ինչո՞ւ է վատ մարդը պարգևատրվում, մինչդեռ լավը շարունակում է տանջվել ու աշխատել։
Հայրը, գթասրտությամբ ու ըմբռնումով, բացատրում է ավագ որդուն. «Դու միշտ ինձ հետ ես, և այն ամենը, ինչ ես ունեմ, քոնն է։Բայց մենք պետք է ուրախանայինք ու տոնեինք, որովհետև քո այս եղբայրը մեռած էր և կենդանացավ, կորած էր և գտնվեց»։
Այսպես ավարտվում է Անառակ որդու պատմությունը, բայց այստեղ սկսվում է այս կարճ առակի բազմաթիվ կողմերի մասին խորհելու հրաշալի հնարավորությունը։
Մեծ պահքի ճանապարհի առաջիկա օրերին մենք առանձին-առանձին կդիտարկենք հոր և ավագ որդու կերպարները։ Այսօրվա մեր քննարկման կենտրոնում կլինի կրտսեր որդին։ Եկեք սկսենք երիտասարդի՝ ավելի լավ կյանք ունենալու և այն վայելելու ցանկությունից։ Սա օտար կամ անսովոր զգացում չէ։ Իրականում, մենք բոլորս էլ մտածել ենք ավելի լավ կյանքի մասին։ Ինչո՞ւ ոչ։ Ինչո՞ւ մենք չպետք է ունենանք կյանքի լավագույն բաները։ Չէ՞ որ այս տղայի դեպքում նա ուներ միջոցները, նրա հայրն ուներ ռեսուրսները, ուստի ինչո՞ւ չօգտվել իրավիճակից և չձգտել ամեն ինչի։ Ո՞րն է, ուրեմն, կրտսեր որդու «մեղքը»։ Նրան առաջնորդում են իր կրքերը և երիտասարդությանը հատուկ եռանդը, գուցե նաև մի փոքր անհամբերությունը։ Նա օգտվում է առիթից և վերցնում այն, ինչ կարող է։ Որտե՞ղ է մեղքը։
Ձեզ տրվածը վերցնելը մեղք չէ։ Դա ձեր շնորհն է։ Այն պատկանում է ձեզ։ Մեղքը շնորհը վատնելն է։ Մեղքը ձեր շնորհը վերցնելն ու այն չարաշահելն է։
Մեծ պահքի ճանապարհի այս 14-րդ օրը մեր առջև դրված մարտահրավերներից մեկն այն է, որ դուք թվարկեք և գույքագրեք ձեզ տրված պարգևները։ Օգտագործո՞ւմ եք արդյոք այդ պարգևը, թե՞ չարաշահում եք այն։ Հարգո՞ւմ եք այդ պարգևը, թե՞ վատնում եք այն։
Աստված մեզանից յուրաքանչյուրին տաղանդներ է տվել։ Նա մեզ տվել է հենց կյանքը։ Իրոք, մեր շնչած օդը շնորհ է, ինչպես նաև մեր դեմքի ժպիտը, գրկելու մեր կարողությունը և ուրիշներին ձեռք մեկնելու մեր կիրքը։ Ցավոք, Անառակ որդու նման, մենք հաճախ անխոհեմ և երբեմն չարաշահող կերպով ենք վատնում մեզ տրվածը։ Մենք մեր կյանքը սպառում ենք մանրուքներով և այդպիսով հրաժարվում ենք որակից։ Աստված մեզ տվել է մի ժպիտ, որը կարող է լուսավորել սենյակը, իսկ մենք թաքցնում ենք այն, ամաչում ենք ցույց տալ այդ ժպիտը։ Նա մեզ տվել է խոսելու կարողություն, իսկ մենք փոխարենը փակ ենք պահում մեր բերանը, կամ եթե բացում ենք, լցնում ենք այն դատարկախոսությամբ ու բամբասանքով։ Նա մեզ տվել է ուրիշներին գրկելու, բարձրացնելու և օգնելու կարողություն, իսկ մենք փոխարենը կապում ենք մեր ձեռքերը և հրաժարվում օգնել կարիքավորներին։ Նա մեզ տվել է ոտքեր՝ արդարության ուղիներով քայլելու համար, իսկ մենք մեր մարմինները տանում ենք մռայլ վայրեր։
Մենք յուրաքանչյուրս անառակ որդի ենք։ Մենք վերցրել ենք Աստծո պարգևները և դրանք օգտագործելու ու վայելելու փոխարեն՝ վատնել, չարաշահել և կորցրել ենք բարությունը անառակ կյանքում։ Մենք շեղվել ենք նպատակից և դրանով իսկ չենք կարողանում գիտակցել ու առավելագույնի հասցնել մեր ներուժը։
Մինչ մենք գույքագրում ենք Աստծուց ստացած մեր տաղանդներն ու պարգևները, եկեք նաև մեզ հարցնենք, թե ինչպե՞ս ենք օգտագործում դրանք։ Մի՞թե մենք վատնում ենք կյանքի թանկարժեք տարրերը, թե՞ օգտագործում ենք այդ տաղանդները բոլորի բարօրության համար։
Վաղը մենք կշարունակենք Անառակ որդու առակը՝ դիտարկելով հոր կերպարը։ Իսկ առայժմ եկեք աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով։
Երկնավոր Հայր, ճշմարիտ Աստված, Ով ուղարկեցիր Քո սիրելի Որդուն՝ մոլորված ոչխարին փնտրելու։ Ես մեղանչեցի երկնքի և Քո առաջ։ Ընդունիր ինձ որպես Անառակ որդու և հագցրու ինձ անմեղության պատմուճանը, որից զրկվեցի մեղքով։ Ողորմիր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ Ամեն (3/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/woman-1245817_1280.jpg8701280Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-25 00:01:372024-02-24 11:16:00Անառակ որդին – Մեծ պահքի 14-րդ օր
Դուք հասել եք Մեծ պահքի 12-րդ օրվան։ Այսօր հնարավորություն է հետ նայելու և ասելու՝ այո՛, ես արել եմ դա, և առաջ նայելու ու ասելու՝ այո՛, հնարավոր է ավարտին հասցնել։ Այսօր նաև այն օրն է, որ չպետք է տարվել ձեռքբերումների հիմար հպարտությամբ, այլ հասկանալ, որ այս ճամփորդությունը նպատակ ունի։ Մեծ պահքը ինքնակատարելագործման համար է։ Ինքներս մեզ բարելավելով՝ մենք ավելի պատրաստ և կարող կլինենք ազդելու ուրիշների, հասարակության, մեր համայնքի և, ի վերջո, մեր աշխարհի վրա։
Այսօր մենք կանդրադառնանք մեղքի խնդրին։ Թերևս քրիստոնեական հավատքի մեջ ամենասխալ ընկալված հասկացություններից կամ թեմաներից մեկը մեղքն է։ Մեղքի մեր ըմբռնումը կամ թյուրըմբռնումը բխում է այն մոդելներից, որոնք սահմանվել են մեզ համար և պայմանավորել են մեր վարքը մանկուց։ Մենք մեղքը կապում ենք մեր կյանքում առկա վատի կամ չարի հետ, քանի որ չարը պատժվում է, կամ գոնե անբարենպաստ հետևանքներ է առաջացնում։ Ավելին, կրոնում, հատկապես ավանդական հուդայա-քրիստոնեական մտածողության համակարգում, չարիքի համար պատիժը խորանում է դատապարտման և կորստյան հասկացություններով։ Այս մոդելները ներթափանցում են Ձեր հասուն կյանք և աղավաղում կյանքի Ձեր ընկալումը։ Դրանք աղավաղում են Ձեր տեսակետը այն մասին, թե ինչ է կյանքը և ինչ կարող է այն լինել։
Ճշմարտությունն այն է, որ մեր բոլոր գործողությունները՝ ոչ միայն չարը, այլև ամեն ինչ, ինչ մենք անում ենք, հետևանքներ ունի։ Գործողությունները կազմված են հուզական մտքերից և իրականացվում են ֆիզիկական միջոցներով։ Նյուտոնի շարժման օրենքները մեզ հուշում են, որ յուրաքանչյուր գործողությանը հաջորդում է հակառակ և հավասար հակազդեցություն։ Սա վերաբերում է ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ հոգևոր աշխարհին։
Ուստի սկսենք նրանից, որ ամեն չարիք մեղք է, բայց ոչ ամեն մեղք է չարիք։
Մեղք նշանակում է նշանակետից վրիպել։ Պատկերացրեք մի մեծ թիրախ, որի կենտրոնում շրջան կա։ Այդ մեծ սև շրջանը կոչվում է «ցլի աչք»։ Այժմ պատկերացրեք աղեղ և նետ Ձեր ձեռքերում։ Դուք ձգում եք աղեղը և բաց թողնում նետը։ Նետը ճանապարհորդում է տարածության և ժամանակի միջով և վերջապես հասնում իր նպատակակետին։ Դուք նշանառել եք «ցլի աչքը», Դուք նշանառել եք կատարելությունը, բայց ինչ-որ կերպ այն չի հասել նպատակին։ Դուք վրիպել եք նշանակետից։ Դուք կարող եք նշանակետից բավական հեռու հարվածել, կարող եք նաև մոտ լինել։ Իրականում, Դուք կարող եք ընդհանրապես չդիպչել թիրախին։ Անկախ ամեն ինչից՝ մոտ թե հեռու «ցլի աչքից»՝ Դուք վրիպել եք նշանակետից։ Դա մեղք է։ Մոտ թե հեռու թիրախային տարածքից՝ դա մեղք է։ Մեղքը մեղք է։ Դուք նշանառել եք կատարելությունը, բայց չեք հասել դրան։ Դուք վրիպել եք նշանակետից։
Մեզանից յուրաքանչյուրը ձգտում է կատարելության։ Մենք բոլորս ցանկանում ենք դիպչել այդ նշանակետին, մենք լավագույնն ենք ցանկանում մեզ, մեր ընտանիքների, մեր երեխաների համար, բայց մենք ճանապարհորդում ենք տարածության և ժամանակի միջով՝ նետի պես, և ազդվում ենք բազմաթիվ գործոններից, ներառյալ քամին, անսպասելի դեպքերը, կենտրոնացման պակասը կամ աննկատ մնացած խոչընդոտները, և մենք չենք դիպչում նշանակետին։
Երբ մենք վրիպում ենք, ո՞րն է մեր արձագանքը։ Մենք վերադառնում և նորից ենք փորձում։ Մենք հանում ենք նետը, կրկին դնում աղեղի վրա և կրակում։ Մեր կյանքում մենք հնարավորություն ունենք վերագտնելու ինքներս մեզ և ձգտելու կատարելության՝ անկախ նրանից, թե քանի անգամ ենք վրիպել նպատակակետից։ Երբ մենք ձախողվում ենք, դա ոչինչ չի նշանակում, բացի այն, որ մենք մարդ ենք։
Եկեք պատկերացնենք նույն աղեղն ու նետը, որտեղ Աստված Նետաձիգն է։ Կարո՞ղ եք պատկերացնել, թե ինչ կտեսնեինք։ Ամեն անգամ, երբ Աստված ձգում և արձակում է նետը, այն դիպչում է նշանակետին։ Այն ամեն անգամ դիպչում է կենտրոնին։ Դա կատարելություն է։ Իսկ հիմա պատկերացրեք, որ Դուք կամ ես կանգնում ենք նույն տեղում, որտեղ կանգնած էր Աստված։ Մենք փորձում ենք, բայց վրիպում ենք նշանակետից։ Արդյո՞ք դա նշանակում է, որ մենք չար ենք։ Ոչ։ Դա պարզապես նշանակում է, որ մենք վատ նետաձիգներ ենք։ Դա նշանակում է, որ մենք դիպչել ենք սխալ տեղի, ուստի վերադառնում և նորից ենք փորձում։
Մեղքի այս հիմնարար ըմբռնմամբ մենք կարող ենք հասկանալ ինքներս մեզ և մարդկությանը ոչ թե որպես չար, անպիտան կամ դատապարտության արժանի էակների։ Ընդհակառակը, մենք ձգտում ենք կատարելության և թերանում ենք։ Մենք մեղքի մեջ ենք։
Կյանքը մեզ հնարավորություն է տալիս նորից փորձելու։ Անշուշտ, Մեծ պահքի այս ուղին հնարավորություն է՝ նայելու այն նշանակետերին, որոնցից վրիպել ենք։ Մենք նախ պետք է հանենք նետերը և նորից փորձենք՝ շտկելու փչացած հարաբերությունները, ուղղելու ընկալումներն ու նախապաշարմունքները, նորից փորձելու ձախողված գործարար նախաձեռնությունները, բարելավելու մեր հայացքն ու վերաբերմունքը, նորից փորձելու սիրել։ Մեղքի բնույթն այս կերպ հասկանալով՝ մենք գիտակցում ենք, որ մեր անձի բարելավումը հետևանքներ կունենա այն աշխարհի վրա, որտեղ ապրում ենք, և այն մարդկանց վրա, որոնց հպվում ենք։
Հաջորդ շաբաթ մենք ավելի մանրամասն կանդրադառնանք այսպես կոչված «7 մահացու մեղքերին», բայց որպես նախաբան՝ ցանկանում եմ Ձեզ ներկայացնել մի փոքրիկ հատված չերոկիի օրագրից։ Հետաքրքիր է, որ այնտեղ Դուք կգտնեք այսօրվա համար արդիական մի դաս։
Մի երեկո ծեր չերոկին իր թոռանը պատմեց մարդկանց ներսում ընթացող պայքարի մասին։ Նա ասաց. «Որդիս, պայքարը մեր ներսում գտնվող երկու գայլերի միջև է։ Մեկը չար է։ Այն զայրույթ է, նախանձ, վիշտ, ափսոսանք, ագահություն, ամբարտավանություն, ինքնախղճահարություն, մեղքի զգացում, դառնություն, ստորադասություն, սուտ, խաբեություն, կեղծ հպարտություն, գերազանցություն և էգո։ Մյուս գայլը բարի է։ Այն ուրախություն է, խաղաղություն, սեր, հույս, անդորր, խոնարհություն, բարություն, գթասրտություն, կարեկցանք, առատաձեռնություն, ճշմարտություն, արդարություն, գթություն և հավատք»։
Թոռը մի պահ մտածեց և հարցրեց. «Բայց պապի՛կ, ո՞րն է հաղթում»։
Ծեր չերոկին պարզապես պատասխանեց. «Այն մեկը, որին Դուք կերակրում եք»։
Եկեք աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքը՝
Գաղտնիքներ քննող, մեղանչեցի Քեզ կամավոր և ակամա, գիտությամբ և անգիտությամբ, շնորհիր ինձ՝ մեծ մեղավորիս, թողություն, քանզի սուրբ ավազանից ծնված օրվանից մինչև այսօր մեղանչել եմ Քո առաջ՝ իմ զգայարաններով և մարմնիս բոլոր անդամներով։ Ողորմիր Քո արարածներին և ինձ՝ մեծ մեղավորիս։ Ամեն (Հավատով խոստովանիմ 8/24)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/02/eye-7787024_1280.jpg8531280Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-02-23 00:01:192024-02-22 16:46:46Նշանակետից շեղվելով. Մեծ պահքի 12-րդ օր
Հիսուսի էական ուսմունքների մեր ուսումնասիրությունը շարունակվում է դատաստանի վերաբերյալ Նրա հորդորով (Մատթեոս 7:1-5)։
«Մի՛ դատեք, որպեսզի չդատվեք», – ասում է Հիսուսը։ – «Որովհետև ինչ դատաստանով որ դատում եք, նույնով դատվելու եք, և ինչ չափով որ չափում եք, նույնով էլ ձեզ է չափվելու»։
Ինչպես տեսանք Լեռան քարոզի ընթացքում, Հիսուսը մեզ մղում է անձնական պատասխանատվության։ Այլ կերպ ասած՝ մեր այսօրվա գործողությունները՝ այստեղ և հիմա, այն չափանիշն են, որով սահմանվում է մեր հավատքը։ Դատաստանն արդար է, եթե Դուք պատրաստ եք դատվել նույն չափանիշով։ Այս կերպ ներկայացնելով՝ Հիսուսը մեզ հնարավորություն է տալիս գնահատելու մեր կյանքը, մեր աշխատանքը և մեր գործերը։
Ինքնագնահատման գործընթացում Դուք հրավիրված եք անկեղծորեն նայելու Ձեր դրդապատճառներին և մտադրություններին։ Եթե դա անեք անկեղծորեն, կհասկանաք, որ մարդկային էության մի մասն եք կազմում, այսինքն՝ ունեք թերություններ, կատարյալ չեք և, հետևաբար, մեղանչում եք։
«Մեղք» բառը թե՛ եբրայերենում, թե՛ հունարենում նետաձգության տերմին է, որը նշանակում է «թիրախից վրիպել»։ Դուք նշան եք բռնում դեպի կենտրոնը՝ թիրախը, որը կատարելությունն է։ Ամեն անգամ, երբ վրիպում եք թիրախից, Դուք մեղանչում եք։ Մեղքն ինքնին մարդկային էության պարզապես մի մասն է։ Միայն Հիսուսն է անմեղ, և հետևաբար, միայն Նա ունի ուրիշներին դատելու իրավունքը, քանի որ եթե Նա դատվի այն նույն չափանիշով, որով դատում է, ապա Նա կատարյալ է։
Եվ ուստի Հիսուսը շարունակում է. «Ինչո՞ւ ես նայում եղբորդ աչքի շյուղին, իսկ քո աչքի գերանը չես նկատում։ Կամ ինչպե՞ս կարող ես ասել եղբորդ. Թո՛ւյլ տուր, որ հանեմ աչքիդ շյուղը, մինչդեռ ահա քո աչքի մեջ գերան կա։ Կեղծավոր, նախ հանի՛ր գերանը քո աչքից, և այն ժամանակ պարզ կտեսնես, որպեսզի հանես եղբորդ աչքի շյուղը»։
Ուրիշներին չդատելը Հիսուսի ուսմունքի հիմնաքարերից է։ Նա այս չափազանցված օրինակը բերում է՝ միտքը հստակեցնելու համար։ Երբ Ձեր աչքում գերան կա, անհնար է տեսնել ուրիշի աչքի շյուղը։ Այս օրինակով Նա մարտահրավեր է նետում մեզ՝ փնտրելու, գտնելու և հանելու գերանները՝ թերությունները, մեր իսկ կյանքից, նախքան ուրիշի կյանքին նայելը կամ այն մեկնաբանելը։
Այսօր մենք աղոթում ենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու «Հավատով խոստովանիմ» աղոթքի 22-րդ ժամից. «Արդար Դատավոր, երբ գաս Հոր փառքով՝ դատելու կենդանիներին և մեռյալներին, մի՛ մտիր դատաստանի մեջ Քո ծառայի հետ, այլ փրկի՛ր ինձ հավիտենական կրակից և արժանացրո՛ւ լսելու արդարների երանավետ կոչը դեպի Քո երկնային Արքայությունը։ Ամեն»։
Շապիկ՝ Envato Elements
https://epostle.net/wp-content/uploads/2023/12/Day-38.jpg8491282Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2023-12-26 00:01:372023-12-26 20:01:47Գալուստ 38-50. Գերան և շյուղ (Դատելը)
Գալուստի այս շաբաթավերջին Հայ Եկեղեցին մեզ ուղղորդում է դեպի Սուրբ Ղուկասի ավետարանի 13-րդ գլուխը, որտեղ Հիսուսը բացատրում է, որ աղետը կամ չարիքը տեղի չեն ունենում մեր մեղանչելու պատճառով։ Հիսուսը հիշատակում է երկու դեպք, որոնք իրեն ունկնդրողների ընդհանուր պատմության մասն էին կազմում, ինչպես մեզ համար կլիներ «9/11»-ի ահաբեկչական հարձակումը և երկվորյակ աշտարակների փլուզումը։ 9/11-ը մեր վերջին պատմության մի մասն է։ Այլ կերպ ասած՝ այդ ողբերգությունների մանրամասները կարևոր չեն. Հիսուսն օգտագործում է դրանք որպես օրինակ՝ մատնանշելու անմեղ մարդկանց պատուհասող չարիքը, քանի որ բոլոր նրանք, ում հետ նա խոսում էր, գիտեին այդ լուրերի մասին։ Առաջինը գալիլեացիների պատմությունն էր, որոնք Տիրոջը սրբազան ընծա էին մատուցել, որն անարգվել էր հռոմեական կուսակալ Պիղատոսի կողմից։ Երկրորդ դեպքը աշտարակի աղետն էր, որը փլվել և սպանել էր 18 մարդու։ Այս ողբերգությունների զոհերի վերաբերյալ Հիսուսն ասում է. «Կարծո՞ւմ եք, որ նրանք ավելի մեղավոր էին, քան Երուսաղեմում բնակվող մյուս բոլոր մարդիկ։ Ասում եմ ձեզ՝ ոչ։ Բայց եթե չապաշխարեք, դուք էլ բոլորդ նույնպես կկորչեք»։
Ուսումնասիրելով Հիսուսի էական ուսմունքները, որոնք ամփոփված են Լեռան քարոզում, մենք հիշեցնում ենք ինքներս մեզ, որ մեր գործողությունները չեն, որ աղետ կամ անեծք են բերում։ Ինչպես շատերն են հավատում այսօր, այնպես էլ Հիսուսի ժամանակներում, երբ չարիքը պատուհասում էր մարդկանց, հատկապես՝ թվացյալ անմեղներին, շատերը կարծում էին, թե դա Աստծո բարկությունն է՝ ուղղված նրանց մեղքերին։ Ինչպես ուսումնասիրել ենք անցած մի քանի շաբաթների ընթացքում և շարունակելու ենք ուսումնասիրել Աստվածահայտնության մեր ուղու վրա, մեղքից ոչ ոք զերծ չէ։ Լեռան քարոզի այսօրվա ընդմիջումը Հիսուսի կողմից կարևոր հիշեցում է այն մասին, որ Աստված ողբերգություն չի բերում մարդկանց վրա, և առավել ևս՝ ոչ ի պատասխան մեր մեղքերի։
«Կարծո՞ւմ եք, որ նրանք ավելի մեղավոր էին, քան Երուսաղեմում բնակվող մյուս բոլոր մարդիկ։ Ասում եմ ձեզ՝ ոչ։ Բայց եթե չապաշխարեք, դուք էլ բոլորդ նույնպես կկորչեք», - ասում է մեր Տերը։
Աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքի 15-րդ ժամից. «Քրիստոս, ամենքի պահապան, Քո աջը թող պահպանի և հովանի լինի ինձ օր ու գիշեր, տանը և ճանապարհին, քնած և արթուն ժամանակ, որպեսզի չսայթաքեմ։ Ողորմիր ինձ, Քո բոլոր արարածներին և ինձ՝ մեղավորիս։ Ամեն»։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2023/12/Advent-13.14-cover-e1701649208513.jpg8381111Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2023-12-03 16:20:462023-12-03 16:20:46Գալուստ 13/14. Մեղքին արձագանք չկա