Հայկական ուղղափառությունն այսօր. Ամառային արևադարձ

Հյուսիսային կիսագնդում սա տարվա ամենաերկար ցերեկային ժամեր ունեցող օրն է։ Ցերեկվա տևողությունը աճել է դեկտեմբերյան ձմեռային արևադարձից ի վեր, երբ արևի լույսը նվազագույնն էր։

Հայ եկեղեցում շատ բան է գրվել և ասվել ձմեռային արևադարձի մասին, քանի որ Արևմուտքում Սուրբ Ծննդյան ամսաթիվը հունվարի 6-ից տեղափոխվել է դեկտեմբերի 25-ը՝ արևադարձի տոների հետ համընկնելու և այդպիսով քրիստոնեության տարածումը հեշտացնելու նպատակով։

Քանի որ այս օրը զերծ է տոնական կամ օրացուցային հակասություններից, ամառային արևադարձը մեզ հնարավորություն է տալիս կենտրոնանալ հենց լույսի վրա։

Մի քանի տարի առաջ ես Ռուանդայի մի գյուղում էի՝ աշխատելով ցեղասպանությունը վերապրածների հետ։ Մենք ոչ պաշտոնական հարցազրույցներ էինք անցկացնում, ծանոթանում նրանց առօրյա գործերին, և ահա, երբ արևը մայր մտավ, մարդիկ դադարեցրին իրենց աշխատանքը, և շուտով ժամը 19:00-ն էր։ Դրսում մութ էր։ Մարդիկ իրենց տներում էին՝ պատրաստվելով գիշերային հանգստի։ Գյուղում ոչ մի ձայն չէր լսվում։ Ինձ տարօրինակ թվաց, որ մարդիկ այդքան վաղ են պատրաստվում քնել։ Եվ հետո հասկացա, որ առանց էլեկտրականության, առանց այն արհեստական լույսի, որն ապահովում է էլեկտրականությունը, օրն իրականում ավարտվում էր արևի մայր մտնելուն պես։

Էլեկտրականությունից զուրկ աշխարհում կարող եք միայն պատկերացնել, թե որքան ողջունելի էին երկար օրերը։ Դրանք նշանակում էին ավելի շատ ժամանակ ընտանիքի և համայնքի համախմբման, արդյունավետ ապրելակերպի, հավաքույթների, հետևաբար՝ նաև սեր կիսելու և տոնելու համար։

Լույսը կյանքի խթանիչն է։ Լույսը առավելագույնի է հասցնում կյանքի ներուժը։ Այս ըմբռնումով լսեք Քրիստոսի խոսքերը՝

«Մի՞թե ցերեկը տասներկու ժամ չէ. եթե մեկը ցերեկով է քայլում, չի գայթակղվում, որովհետև տեսնում է այս աշխարհի լույսը։ Իսկ եթե մեկը գիշերով է քայլում, գայթակղվում է, որովհետև լույսը նրա մեջ չէ... Դեռ մի քիչ ժամանակ էլ լույսը ձեզ հետ է։ Քայլե՛ք, քանի դեռ լույսն ունեք, որպեսզի խավարը ձեզ չպատի. ով խավարի մեջ է քայլում, չգիտի, թե ուր է գնում։ Մինչ լույսն ունեք, հավատացե՛ք լույսին, որպեսզի լույսի որդիներ դառնաք։» (Հովհաննես 11 և 12)

Մեր հավատքի մեծագույն գանձերից մի քանիսը բնության ամենապարզ երևույթների մեջ են թաքնված։

Մեր խոսքը եզրափակում ենք 13-րդ դարի սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով. Հավատով խոստովանում և երկրպագում եմ Քեզ, ո՛վ Անբաժանելի Լույս, միասնական Սուրբ Երրորդություն և մեկ Աստվածություն. լույսի Արարիչ և խավարը ցրող, իմ հոգուց ցրի՛ր մեղքի և տգիտության խավարը և այս պահին լուսավորի՛ր մտքերս, որպեսզի կարողանամ աղոթել Քեզ Քո կամքի համաձայն և Քեզնից ստանալ իմ խնդրվածքների կատարումը։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ։ Ամեն։