The first Wednesday of Lent in the Eastern Tradition is known as Sad or Sorrowful Wednesday. In the Western Tradition it is known as Ash Wednesday. There is no special designation to the first Wednesday of Lent in the Armenian Church tradition.
Each community of believers have unique sets of traditions and activities that help them focus on the essentials of their Faith. When entering an Armenian church, it is hard not to notice the candles that are lit by the faithful in different niches provided throughout the building. The candle, in itself, is a pointer to something greater. We call these symbols. They point to something that is unexplainable.
God said, “Let there be Light” on the first day of Creation according to the Genesis story. How do you understand light when according to the same story, the Sun and stars were not created until a few days later? Jesus says, “I am the Light of the World. Whoever follows me will never walk in darkness but will have the light of life.” (John 8:12) In lighting a candle at church, we are invited to meditate and contemplate these ideas. The candle reminds us that as long as there is light at its tip, there is no darkness. So too, Christ brings Light – the eternal Light – to the darkest places in life.
Ashes are there as a pointer to one of the basic theme of Lent, namely, that this life is much more than the physical. As God tells Adam, “for dust you are and to dust you shall return,” the ashes remind us that our origin as humanity is from the earth and the inevitability of death.
Symbols are used by various traditions to help us focus on thoughts and concepts that are bigger than us.
Our prayer today is a simple one from Psalms, Let my prayer be counted as incense before you, and the lifting up of my hands as an evening sacrifice. (141:2)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2026/02/Weather-vane-that-points.jpg405375Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-02-19 00:01:562026-02-18 14:05:39Խորհրդանիշներ, որոնք ուղղորդում են
In the post-Resurrection encounter between Jesus and his apostle Thomas, tactile affirmation is presented as the necessary proof for after-death existence. Thomas refuses to believe Jesus has resurrected, unless he can touch and feel his wounds. Following their encounter Jesus says, “Thomas, because you have seen Me, you have believed. Blessed are those who have not seen and yet have believed.” This, then, becomes the challenge for all Christians from time zero to today: believing without seeing. A difficult task for anyone, especially us in a world that is defined by our interaction with it, through our senses.
For this reason alone, symbols are important. Symbols help us understand things and concepts that are difficult to explain. For instance, a flag symbolizes a country and can stir deep rooted feelings of patriotism. The main symbol of Christianity is the cross. Two planks, placed perpendicular to one another, joined together and the horizontal plank dissected in its center constituting a left and right arm. Two planks of wood can be cut, whittled, and used as kindling in a fire, or to build a staircase, but create them in the shape of a cross, they now have a deeper meaning.
The many stories about the Holy Cross of Jesus involve people interacting – tactile interaction – with either the Cross or pieces of it – finding them, gathering them, decorating them, and, even, fighting for them. People take on great personal challenges and difficulties to find and preserve those fragments. In return, they discover a Power that goes beyond understanding. They find protection and a haven in the shadow of the Cross,
The stories we tell are meant to serve as the witness to the Power that emanates from the saving Cross. Challenge yourself to tap into that power.
Walk into an Armenian Church and you’re sure to be overwhelmed all the symbols. God is a mystery. Jesus Christ gives us a glimpse into that mystery with his life and teaching. We can all agree that if God could be explained with words, He no longer is God, that is, by virtue of definition, God is greater than and beyond our thoughts and words.
The greatest symbol within the Armenian Church is that of the Cross. It is an instrument of torture and death, yet we exalt it. We bless people and objects by the “sign of the Cross.” We wear crosses ornamentally, on necklaces, rings, earrings, tattoos, and embossed on clothing. If you were to imagine someone wearing today’s devise of torture and murder, such as a hypodermic needle for the lethal injections, or an electric chair, we would then understand St. Paul’s words, “For the message of the cross is foolishness to those who are perishing…´(I Corinthians 1:18) Yes, it would truly be humorous, it would be foolishness to praise a gas chamber.
And here is where the switch comes. Through the salvific act of Crucifixion and Resurrection, Jesus transformed the instrument of torture and death, the Cross, into a symbol of victory.
“In the world you will have tribulation;” says Jesus. Yes, you will have difficulties, suffering and yes, crosses to overcome. “But be of good cheer,” Jesus continues, “I have overcome the world.” (John 16:33) Indeed, the victory over the Cross transformed the symbol into one of triumph.
We pray today, a prayer from 8th century by Sahak Tzoroportsi, “May your Cross be our refuge with its blazing brilliance. That which is named the tree of life destroyed the enemy and dissolved our death sentence, for the salvation of the universe. Amen.”
Որպես մարդիկ՝ մենք իմաստ ենք փնտրում։ Գոյատևման և վերարտադրման կողքին մարդն ունի կյանքում իմաստ գտնելու կարիք։ Կրոնն օգնում է հեշտացնել այդ որոնումը։ Այդ որոնումների ընթացքում վաղ թե ուշ մենք հասնում ենք մի կետի, երբ մեր կարողությունները չեն բավականացնում ընկալելու կյանքի անծայրածիրությունը՝ իր բոլոր բարդություններով հանդերձ։
Սիրաքի իմաստության գրքում հեղինակը սկսում է իր որոնումների նախաբանով (1:1-8).
Ամեն իմաստություն Տիրոջից է և նրա հետ է հավիտյան։ Ծովի ավազը, անձրևի կաթիլները և հավիտենության օրերը՝ ո՞վ կարող է հաշվել դրանք։ Երկնքի բարձրությունը, երկրի լայնությունը, անդունդը և իմաստությունը՝ ո՞վ կարող է քննել դրանք։ Իմաստությունը ստեղծվեց ամեն ինչից առաջ, և խոհեմ հանճարը՝ հավիտենությունից։ Իմաստության արմատը՝ ու՞մ է այն հայտնվել։ Նրա խորհուրդները՝ ո՞վ գիտի դրանք։ Միայն մեկն է իմաստուն, որին պետք է մեծապես երկյուղել, նստած իր գահին՝ Տերը։
Տիրոջ, երկնքի և երկրի հրաշքների 43 գլուխ տևող հագեցած նկարագրություններից հետո նա հանգում է շատ պարզ եզրակացության.
Կարող էինք ավելին ասել, բայց երբեք բավարար չէր լինի. թող վերջին խոսքը լինի. «Նա է ամեն ինչ»։ Որտեղի՞ց գտնենք ուժ՝ նրան գովերգելու, քանզի նա մեծ է իր բոլոր գործերից։ (43:27-28)
Խորհրդանիշներն օգնում են մեզ հասկանալ այն, ինչը հնարավոր չէ արտահայտել բառերով։ Խորհրդանիշները կարող են ներկայացվել մեզ տարբեր ձևերով։ Դրանց իմաստը վերագրվում է այն մարդու կողմից, ով առնչվում է դրանց։
Կարմիր, սպիտակ և կապույտ թելերը պարզապես ներկված մանրաթելեր են։ Շերտերով և աստղերով իրար կարվելով՝ դրանք նոր իմաստ են ստանում։ Դրանք երկրի և այն ամենի խորհրդանիշն են, ինչ այն ներկայացնում է։ Մինչ թելերը կարելը դրանք կարող են կտրվել, պատռվել, ոչնչացվել կամ նետվել աղբամանը։ Բայց երբ դրանք միավորվում են դրոշ կազմելու համար, այդ ներկված մանրաթելերը ներկայացնում են մի հսկայական և մեծ բան։ Դրոշը ոչնչացնելը կամ պղծելը անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում է։ Խորհրդանիշի իմաստը նույնպես փոխվում է ժամանակի և մարդկանց հանգամանքների հետ։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ից հետո ընկած օրերին Երկվորյակ աշտարակների փլատակների վրա ծածանվող դրոշը սկսեց խորհրդանշել ազգի միասնությունն ու վճռականությունը չարիքի դեմ։ Աշտարակների ֆոնը և քաղաքացիների հավաքական փորձառությունը դրոշին հաղորդեցին լրացուցիչ իմաստ։
Քրիստոնեության գլխավոր խորհրդանիշը խաչն է։ Երկու տախտակ, որոնք դրված են ուղղահայաց միմյանց նկատմամբ, միացված են իրար՝ կարճ գլխամասով, ավելի երկար ստորին մասով և հորիզոնական տախտակով, որը կենտրոնում հատվելով՝ կազմում է ձախ և աջ թևեր։ Փայտի երկու կտոր կարելի է կտրել, տաշել և օգտագործել որպես վառելափայտ, բայց երբ դրանք ստանում են խաչի ձև, դրանք այժմ ավելի խորը իմաստ են ձեռք բերում։
Այս կիրակի Հայ Եկեղեցին նշում է տարվա հինգերորդ և վերջին տաղավար տոնը՝ Սուրբ Խաչի Տոնը։ Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի խաչելությունից և հարությունից հետո խաչը դարձավ երկրպագության առարկա։
Խաչվերացի պատմությունը կարելի է գտնել բոլոր հիմնական քրիստոնեական ավանդույթներում։ Հայ Եկեղեցին նշում է Սուրբ Խաչի հետ կապված չորս տարբեր տոներ, որոնցից գլխավորը այս կիրակի նշվող Խաչվերացն է։ Մյուսները Գյուտ Խաչի, Երևման Խաչի և Վարագա Սուրբ Խաչի տոներն են։ Վերջինս՝ Վարագա Խաչը, յուրահատուկ է Հայ Եկեղեցուն և նշվում է Խաչվերացից երկու շաբաթ անց։
Խաչը խորհրդանիշ է։ Այն ավելին է նշանակում, քան փայտի այն երկու կտորները, որոնցից այն կազմված է։ Այն հաղթանակի խորհրդանիշն է պարտության նկատմամբ, կյանքի՝ մահվան նկատմամբ և սիրո զորության՝ ատելությունը հաղթահարելու համար։ Այն քրիստոնեության խորհրդանիշն է, քանի որ Հիսուս Քրիստոսի մեջ մենք տեսնում և հասկանում ենք նույնը՝ հաղթանակ պարտության նկատմամբ, կյանք՝ մահվան նկատմամբ և սիրո զորություն՝ ատելությունը հաղթահարելու համար։
Աղոթենք. Ո՛վ Քրիստոս, ժողովրդի պաշտպան, պաշտպանիր և պատսպարիր ինձ Քո սուրբ և պատվական Խաչի հովանու ներքո խաղաղությամբ։ Ազատիր ինձ անտեսանելի և տեսանելի թշնամիներից, որպեսզի միշտ փառավորեմ Քեզ՝ Հոր և Սուրբ Հոգու հետ։ Ամեն։
