Հրեշտակների հանգրվանը

Արմոդոքսիան այսօր. Որտեղ հանգչում են հրեշտակները

Երևանի մատույցներում՝ դեպի Սուրբ Էջմիածին տանող ճանապարհին, գտնվում են հայկական եկեղեցու ավերակներ, որոնք կոչվում են Զվարթնոց։ Տասնամյակներ շարունակ խոսակցություններ են եղել հավատքի այս հուշարձանը հնագույն փաստաթղթերի և ավերակների դիրքի հիման վրա կատարված հնագիտական վերլուծությունների միջոցով վերականգնելու հնարավորության մասին։ Ճարտարապետներն ուսումնասիրել են պատերի և գմբեթների հսկայական քարե բեկորները, սակայն չեն համարձակվել ձեռնարկել այդ նախագիծը։ Նրանք գծագրել են այն, ստեղծել մոդելներ, բայց չեն վերստեղծել այն։

Ես հավատում եմ, որ այն հնարավոր չէ վերստեղծել: Տեսեք, «Զվարթնոց» բառը նկարագրում է «հրեշտակների հանգրվանը»: Ես չեմ հավատում, որ այն մարդկային ձեռքերով է կառուցվել: Եվ ես հավատում եմ, որ այն կատարյալ վայր է, հետևաբար՝ չի կարող վերստեղծվել այս երկրի վրա, քանի դեռ հրեշտակների համար հանգիստ չկա:

Անմեղները, որոնք մահվան դատավճիռ են ստացել՝ լինի դա պատերազմից տուժած տարածքներում գնդակներից ու ռումբերից խուսափելու, թե ցեղասպանության մասշտաբի զանգվածային ատելության ու սպանությունների զոհ դառնալու, կամ անբուժելի հիվանդություններից տառապող երեխաների պատճառով, հանգչում են կատարելության այս օթևանում, որը կոչվում է Զվարթնոց՝ ստեղծված Աստվածային ձեռքերով: Հայ ժողովրդի պատմությունը վկայում է, որ Հայոց եկեղեցին մշակել է մահվան իր ընկալումը, մասնավորապես՝ հոգեհանգստյան կարգը, հալածված և ատելության զոհ դարձած ժողովրդի համար: Հայոց եկեղեցին կենդանի վկան է մի ժողովրդի, որին մահվան դատավճիռ էր կայացվել միայն հայ լինելու համար: «Արմոդոքսին» մեզ սովորեցնում է, որ այսօր մենք պետք է արձագանքենք և մխիթարենք նրանց, ովքեր պայքարում են պատերազմի, անհանդուրժողականության, ատելության և աղետների մեջ: Սա քրիստոնեական կոչ է՝ քայլելու ուրիշների կոշիկների մեջ:

Մենք աղոթում ենք. Հանգուցյալների հոգիների համար մենք խնդրում ենք մեր Տեր Աստծուն, որ ընդունի նրանց և մեզ պարգևի ուրախությունը՝ ապրելու ներդաշնակության մեջ՝ հանուն աշխարհում խաղաղության և հանդարտության: Ամեն:

Շապիկ՝ 2019թ., Տեր Վազգեն