July 7 is a very special day for us at Epostle.net. It was on July 7, 2007 that we organized the first-ever forgiveness day international conference, under the In His Shoes banner, featuring speakers from Rwanda, Armenia and Mexico, events, discussions with scholars and produced a human chain of sevens. The day was numerically written as 7/7/7 which corresponded to Jesus’ answer to Peter’s question, Lord, how oft shall my brother sin against me, and I forgive him? till seven times?”
“I say to you, not seven times,” answered Jesus, “But, until seventy-seven times seven.” (Matthew 18:21-22)
Certainly, the numbers are irrelevant. That is, 7×77 is not to be worked out at 539, but as a code for countless. Jesus puts it out as the Christian imperative: Forgive, without limits. Further, he assures us that our Father in Heaven forgives us our trespasses, by the same scale that we forgive those who trespass against us.
Forgiveness is the hallmark and calling card of Christianity. It is central to understanding the power of Jesus’ message for peace and harmony in the world. The date is merely a pointer, a way of remembering that our only hope – whether for individual relationships, or to achieve global harmony – our only hope is through this ultimate weapon of love.
Today’s one-minute for Summertime.
If you’d like to learn more about the international conference on forgiveness? Visit the links below.
Հայաստան կատարած այցելությանս վերջին երեկոյան նստած էի ու պատուհանից նայում էի մայրամուտին։ Սենյակս բավական բարձր էր, ինչը թույլ էր տալիս հիանալ Երևանի համայնապատկերով՝ Արարատ լեռան վեհաշուք ստվերի ներքո։ Ուղևորությանս ընթացքում հանդիպել էի մարդկանց, որոնք աշխատում էին տեխնոլոգիաների առաջնագծում։ Ժամանակ էի անցկացրել նրանց հետ, ովքեր մարտահրավեր էին նետում կարծրատիպերին և ձգտում էին լավագույնին՝ հանուն իրենց, իրենց ընտանիքների և իրենց երկրի բարօրության։ Օդում իրական հույս կար։
Հիշում եմ՝ պատուհանից դուրս էի նայում և աղոթում խաղաղության համար։ Դա պարզ ցանկություն էր. եթե այս փոքր, բայց հզոր երկիրը կարողանար խաղաղություն ունենալ, հրաշքներ տեղի կունենային։ Այն հրաշքները, որ մենք կտեսնեինք, չէին լինի արտաքին աղբյուրից, այլ կգային ներսից, եթե միայն խաղաղություն լիներ։ Դա հնարավոր էր. արդեն գրեթե 30 տարի էր, ինչ այս երկիրը, որը ճաշակել էր դարերի ճնշումներ, ջարդեր և նույնիսկ ցեղասպանություն, ապրում էր խաղաղության մեջ։ Ես նայում էի Երևանի երկնակամարին և գիտեի, որ մենք կտեսնենք լավագույն հրաշքները, եթե միայն խաղաղություն լիներ։
Այսօր առավոտյան Հայաստանից մի ընկեր զանգահարեց ինձ։ Մեր զրույցի ավարտին նա ասաց. «Եթե միայն խաղաղություն ունենանք, մենք ամեն ինչի ընդունակ կլինենք, կարող ենք ձգտել լավագույնին և լինել լավագույնը։ Եթե միայն խաղաղություն ունենանք»։ Կարծես իմ մի քանի տարվա վաղեմության աղոթքը ձայնագրված լիներ և հնչեր իմ ընկերոջ ձայնով։ Սակայն նրա աղոթքն ավելի արդիական էր և ավելի հրատապ հնչերանգ ուներ։
Հեռվից դժվար է հասկանալ ուրիշների ցավն ու տառապանքը։ Հայագիտության հիմնասյուներից մեկը ուրիշի տեղում հայտնվելու կոչն է։ Սա կարեկցանքի դրսևորում է, այսինքն՝ ուրիշների ցավն ու տառապանքը լիովին հասկանալու համար մենք պետք է նրանց տեղում լինենք։ Իսկ փոքր վարժությունները կարող են օգնել մեզ ճիշտ դիրքավորվելու հարցում։
Միացյալ Նահանգներում ապրողներս գուցե լիովին չհասկանանք Հայաստանում խաղաղության համար աղոթքի իմաստը, բայց կարող ենք պատկերացնել մի աշխարհ, որտեղ մշտապես ենթարկվում ենք Մեքսիկայի և Կանադայի հարձակումներին՝ այն աստիճան, որ օրեցօր ապրում ենք մեր անկախությունը պահպանելու անորոշությամբ։ Միգուցե այս օրինակն այնքան էլ արդար չէ՝ հաշվի առնելով ԱՄՆ-ի չափերը, հզորությունն ու աշխարհագրությունը։ Դուք՝ Եվրոպայում, Աֆրիկայում կամ Մերձավոր Արևելքում ապրողներդ, որտեղ երկրներն իրար շատ ավելի մոտ են և փոխկապակցված, կարող եք պատկերացնել Շվեյցարիայի նման մի երկիր, եթե նրա շրջապատող հարևանները՝ Ֆրանսիան, Իտալիան, Ավստրիան և Գերմանիան, ունենային միայն մեկ նպատակ՝ ոչնչացնել այդ համեմատաբար փոքր երկիրը։
Եվ եթե դեռ դժվար է պատկերացնել, նստեք ձեր սեփական տանը՝ բնակարանում, և պատկերացրեք ձեր բոլոր հարևաններին՝ յուրաքանչյուրին, կողքի դռան և փողոցի մյուս կողմում, որոնք ցանկանում են միայն մեկ բան՝ ճնշել, հաղթել և ազատվել ձեզանից ձեր իսկ թաղամասում։
Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը կարեկցանքի կոչ է։ Սա նշանակում է հասկանալ, որ միակ իրական և ճշմարիտ հրաշքը, որի համար պետք է աղոթենք և աշխատենք, խաղաղությունն է։ Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը մեզ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, իսկ երբ արդեն այդ կոշիկների մեջ ենք, պետք է քայլենք դեպի լուծում։
Տեղին է, որ այսօր մենք աղոթում ենք Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու աղոթքը. Տե՛ր, դարձրո՛ւ ինձ Քո խաղաղության գործիքը։ Որտեղ ատելություն է, թող սեր ցանեմ, որտեղ վիրավորանք՝ թող ներում շնորհեմ, որտեղ կասկած՝ թող հավատ ներշնչեմ, որտեղ հուսահատություն՝ թող հույս տամ, որտեղ խավար՝ թող լույս բերեմ, և որտեղ տխրություն՝ թող ուրախություն պարգևեմ։ Ո՛վ Աստվածային Վարպետ, շնորհի՛ր ինձ, որ ոչ թե մխիթարություն փնտրեմ, այլ մխիթարեմ, ոչ թե հասկացված լինել ձգտեմ, այլ հասկանամ, ոչ թե սիրված լինելու, այլ սիրելու ձգտեմ։ Քանզի տալով ենք ստանում, ներելով ենք ներվում, և մեռնելով ենք ծնվում հավերժական կյանքի համար։ Ամեն։
Շապիկի լուսանկարը՝ Լունաբել Բեյլերյան, 2023 թ.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/05/P0139.jpg6381000Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-05-11 00:10:262026-05-10 23:08:48Փորձեք այս կոշիկը ձեր չափսով
Armodoxy for Today: Forgotten, part 10 – Self Image
Over the last ten days I’ve shared with you thoughts on the forgotten: both individuals and groups of people, who are on the margins or invisible to us. Jesus extended himself to these people, setting an example for all of us to do the same. He makes a point of saying that his actions are to be copied, as a requirement for discipleship.
At the Last Supper, he washed the feet of the Disciples and afterwards told them, “Do you know what I have done to you? You call Me Teacher and Lord… If I then, your Lord and Teacher, have washed your feet, you also ought to wash one another’s feet. For I have given you an example, that you should do as I have done to you.
Through the years, working with Armenian parishioners, especially young people, I have been concerned about cultivating a positive self-image as Armenians, in the great “melting pot” of the United States. Most all Armenians that I’ve worked with are descendants of the Armenian Genocide (1915-1923). It is difficult to develop, cultivate and maintain a positive self-image when you have grown up with stories of loss and death. One and a half million Armenians were murdered, and the forced exile from their historic homeland created the large Armenian diaspora. The post-Genocide narrative has been one of self-pity and large-scale demonstrations of anger, against a tide that drowns out the voices.
Several years ago, I brought together a group of teenagers of Armenian ancestry to discuss their ethnic identity in a positive manner. Over a two days of candid discussion, they came up with a formula called, “In His Shoes.” Basically, as Armenian Christians, we are called to help others through compassion and love. But even more, since there was a time that collectively Armenians were homeless, hungry and oppressed, Armenians have the unique perspective of knowing the pain and suffering of the homeless, the hungry and the oppressed today. “We have walked in their shoes,” the young people pronounced, “therefore, we know and are empathetic toward the struggle of others.
Once a month, the In His Shoes mission gathers and feeds the homeless, with the only explanation for their actions being that they feel the pain of the homeless. Reaching out to victims of natural disasters, the sick and suffering, and especially other victims of genocide, are only a partial list of the philanthropic grass-roots work done by the In His Shoes ministry. No longer are they victims, but are they are victorious, so much so that their cup overflows with goodness. Walking in the shoes of others is the forgotten motive and response to the forgotten.
We pray today, Lord, you descended from Heaven to walk in our shoes, to feel the pain and suffering of humanity. May I be inspired to do the same, to walk in the shoes of the hurting and oppressed. Grant me the strength and courage to follow your example. Amen.
Another beautiful outreach on the books. Back in April, first-time participant John Tatiossian was so moved by our outreach that he committed to sponsor in the coming months. This month, John sponsored our August outreach meal treating our Ascencia brothers and sisters to a delicious meal of kebab, pilav, salad, cheese boregs and yummy Bulgarian pastries for dessert. Joined by his sister Sossie Missirlian the brother/sister team along with our crew worked hard to prepare and serve. The smiles were many!!
We had a fun time with Ascencia staff too — who came by to do a little filming of our team in action.
Thank you John and Sossie and to all our donors and prayer partners!!
War and peace, as the world bunkers up for more aggressive rhetoric. Is it Pandora’s box? Or is there a way of go back to the message of overcoming violence with love? Compassion as measured through shoe sizes. The torture a prisoner in our midst. Fr. Vazken reflects about the 17th anniversary of the Next Step the purpose of this podcast today.
Music: “Hrashk” by Gor Mkhitarian
Produced by Suzie Shatarevyan for http://Epostle.net Subscribe and listen on demand on your favorite pod-catcher!
We’re on Pandora, Spotify and Apple Podcasts
Artist Rendering: Suzie & Fr. Vazken recording the Next Step in the early days of Epostle at the Glendale studio
On the last evening of a pilgrimage to Armenia, I sat in my room staring out the window at the sunset. The room was high enough to give me a panoramic view of Yerevan, under the majestic shadow of Mt. Ararat. During my trip, I had met with people doing work on the cutting edge of technology. I spent time with people who were challenging the norms and excelling for the betterment of themselves, their families and their country. There was real hope in the air.
I remember looking out the window and praying for peace. It was a simple wish: If this small but potent country could only have peace, miracles could and would happen. At the time, it was going on three decades that this country, which had known centuries of oppression, massacres, communism, information suppression, and even genocide, was now living in peace. I looked out at the Yerevan skyscape and knew we would see the best of miracles, if only there was peace.
A few years later, one morning a friend called me from Armenia. At the end of our conversation he said, “If only we have peace, we can do anything, we can aspire to the best and be the best. If only we have peace.” His call reminded me of my prayer that night. It was as if my prayer from a few years ago was recorded and being played back to me. His prayer was more current, though, and had a more urgent tone to it.
It is difficult to understand the pain and suffering of others from a distance. One of the core tenants of Armodoxy is a call to walk in the shoes of others. It is the expression of empathy, that is, to fully understand the pain and suffering of others, we must walk in their shoes.
Here is a small exercise that can help us fit our feet into those shoes. Those of us living in the United States might not fully understand the prayer for peace in Armenia, but we might begin by imagining a world where we were constantly being attacked by our neighbors in Mexico and Canada, to the point that we live with the uncertainty of maintaining our independence, day-in and day-out. Perhaps the example is not fair considering the size, power and geography of the US. Those of you in Europe, in Africa, or in the Middle East, where countries are so much closer and intertwined with one another, can consider a country such as Switzerland, if its landlocking neighbors, France, Italy, Austria and Germany had only one intention, to annihilate and destroy that relatively small country. Unfortunately, you don’t have to imagine, just look at tensions that exist, whether between Ukraine and Russian, Isreal and the Palestinians, India and Pakistan, the constant threats in Congo, Sudan or Darfur, and of course between Armenia and Azerbaijan.
And if it is still difficult to imagine, sit in your own home, in your house or apartment and picture all of your neighbors – every one of them, next door and across the street – wanting only one thing: to overpower, overcome and rid you from the neighborhood.
Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը կարեկցանքի կոչ է։ Սա նշանակում է հասկանալ, որ միակ իրական և ճշմարիտ հրաշքը, որի համար պետք է աղոթենք և աշխատենք, խաղաղությունն է։ Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը մեզ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, իսկ երբ արդեն այդ կոշիկների մեջ ենք, պետք է քայլենք դեպի լուծում։
Let’s walk toward that resolution, with a prayer today, appropriately from St. Francis of Assisi, Lord, make me an instrument of your peace. Where there is hatred, let me sow love; where there is injury, pardon; where there is doubt, faith; where there is despair, hope; where there is darkness, light; and where there is sadness, joy. O Divine Master, grant that I may not so much seek to be consoled as to console; to be understood as to understand; to be loved as to love. For it is in giving that we receive; it is in pardoning that we are pardoned; and it is in dying that we are born to eternal life. Amen.
Cover Photo: Lunabelle Beylerian, 2023
A young girl sleeps as her mother works to make rugs
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/05/P0139.jpg6381000Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-05-13 00:01:412025-05-13 20:14:40Խաղաղության ձգտումներ՝ կարեկցանքի միջոցով
Արմոդոքսի՝ այսօրվա համար. Գալստյան շարքը՝ Նրա կոշիկների մեջ/Կարեկցանք
Այս օրվա համար նախատեսված սուրբգրային ընթերցումը Եբրայեցիներին ուղղված թղթի 13-րդ գլխից է. «Եղբայրսիրությունը թող մնա ձեր մեջ։ Մի՛ մոռացեք հյուրասիրությունը, որովհետև դրանով ոմանք անգիտակցաբար հրեշտակներ են հյուրընկալել։ Հիշե՛ք կապյալներին, իբր թե նրանց հետ կապված լինեք, և չարչարվողներին, քանի որ դուք էլ մարմնի մեջ եք։ Ամուսնությունը պատվական է ամենքի մոտ, և անկողինը՝ անպիղծ, իսկ պոռնիկներին ու շնացողներին Աստված պիտի դատի։ Ձեր վարքը թող առանց արծաթասիրության լինի. բավարարվե՛ք եղածներով, որովհետև Ինքն ասաց. «Քեզ չեմ լքի և քեզ չեմ թողնի»։ Այնպես որ, մենք համարձակությամբ ասում ենք. «Տերն է իմ օգնականը, և ես չեմ վախենա. ի՞նչ կարող է անել ինձ մարդը»»։
Մենք գտնվում ենք Ծննդյան պահքի ավարտին և Աստվածահայտնության տոնին ընդառաջ ընկած վերջին օրերում։ Եկեղեցին այս խոսքերով մեզ ուղղորդում է դեպի կարեկցանքի վրա հիմնված հավատքի հանձնառություն։ «Անգիտակցաբար հյուրընկալեցին հրեշտակներ» արտահայտությունը վերաբերում է օտարականի, պանդուխտի, գաղթականի և փախստականի կարիքների հանդեպ բաց լինելուն։ «Հիշեք կապյալներին, իբր թե նրանց հետ կապված լինեք» պատգամը կոչ է՝ օգնության ձեռք մեկնելու և կարեկից լինելու բանտարկյալների տառապանքներին։ Այլ կերպ ասած՝ սա կոչ է բարիք գործելու՝ ուրիշների տեղում լինելով, հասկանալով նրանց ցավն ու տառապանքը։ Սա է մեր հավատքի գործնական կիրառումը և, անշուշտ, կարևոր հիշեցում՝ Նոր տարվա շեմին։
Նոր տարին սկսելու համար ներկայացնում ենք Հայ Առաքելական Եկեղեցու Առավոտյան ժամերգության աղոթքներից մեկը. «Գոհանում ենք Քեզնից, Տե՛ր մեր Աստված, որ Քո լույսով ուրախացնում ես Քո բոլոր արարածներին, և Քո պատվիրանների լույսով լուսավորեցիր բոլոր նրանց, ովքեր հավատում են Քեզ։ Ամրացրո՛ւ մեզ, Տե՛ր, այս օրվա ընթացքում և ամեն ժամ, որպեսզի լուսավոր մտքով միշտ կատարենք այն, ինչ հաճելի է Քեզ, և հասնենք Քո սրբերի հետ գալիք բարիքներին՝ մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի շնորհով և ողորմությամբ, որին վայել է փառք, իշխանություն և պատիվ, այժմ և հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն»։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/01/cover-586-In-His-Shoes.jpg11251125Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-01-02 00:01:542025-01-01 20:12:32Նրա կոշիկների մեջ. Կարեկցանք
Հայաստան կատարած այցելությանս վերջին երեկոյան նստած էի ու պատուհանից նայում էի մայրամուտին։ Սենյակս բավական բարձր էր, ինչը թույլ էր տալիս հիանալ Երևանի համայնապատկերով՝ Արարատ լեռան վեհաշուք ստվերի ներքո։ Ուղևորությանս ընթացքում հանդիպել էի մարդկանց, որոնք աշխատում էին տեխնոլոգիաների առաջնագծում։ Ժամանակ էի անցկացրել նրանց հետ, ովքեր մարտահրավեր էին նետում կարծրատիպերին և ձգտում էին լավագույնին՝ հանուն իրենց, իրենց ընտանիքների և իրենց երկրի բարօրության։ Օդում իրական հույս կար։
Հիշում եմ՝ պատուհանից դուրս էի նայում և աղոթում խաղաղության համար։ Դա պարզ ցանկություն էր. եթե այս փոքր, բայց հզոր երկիրը կարողանար խաղաղություն ունենալ, հրաշքներ տեղի կունենային։ Այն հրաշքները, որ մենք կտեսնեինք, չէին լինի արտաքին աղբյուրից, այլ կգային ներսից, եթե միայն խաղաղություն լիներ։ Դա հնարավոր էր. արդեն գրեթե 30 տարի էր, ինչ այս երկիրը, որը ճաշակել էր դարերի ճնշումներ, ջարդեր և նույնիսկ ցեղասպանություն, ապրում էր խաղաղության մեջ։ Ես նայում էի Երևանի երկնակամարին և գիտեի, որ մենք կտեսնենք լավագույն հրաշքները, եթե միայն խաղաղություն լիներ։
Այսօր առավոտյան Հայաստանից մի ընկեր զանգահարեց ինձ։ Մեր զրույցի ավարտին նա ասաց. «Եթե միայն խաղաղություն ունենանք, մենք ամեն ինչի ընդունակ կլինենք, կարող ենք ձգտել լավագույնին և լինել լավագույնը։ Եթե միայն խաղաղություն ունենանք»։ Կարծես իմ մի քանի տարվա վաղեմության աղոթքը ձայնագրված լիներ և հնչեր իմ ընկերոջ ձայնով։ Սակայն նրա աղոթքն ավելի արդիական էր և ավելի հրատապ հնչերանգ ուներ։
Հեռվից դժվար է հասկանալ ուրիշների ցավն ու տառապանքը։ Հայագիտության հիմնասյուներից մեկը ուրիշի տեղում հայտնվելու կոչն է։ Սա կարեկցանքի դրսևորում է, այսինքն՝ ուրիշների ցավն ու տառապանքը լիովին հասկանալու համար մենք պետք է նրանց տեղում լինենք։ Իսկ փոքր վարժությունները կարող են օգնել մեզ ճիշտ դիրքավորվելու հարցում։
Միացյալ Նահանգներում ապրողներս գուցե լիովին չհասկանանք Հայաստանում խաղաղության համար աղոթքի իմաստը, բայց կարող ենք պատկերացնել մի աշխարհ, որտեղ մշտապես ենթարկվում ենք Մեքսիկայի և Կանադայի հարձակումներին՝ այն աստիճան, որ օրեցօր ապրում ենք մեր անկախությունը պահպանելու անորոշությամբ։ Միգուցե այս օրինակն այնքան էլ արդար չէ՝ հաշվի առնելով ԱՄՆ-ի չափերը, հզորությունն ու աշխարհագրությունը։ Դուք՝ Եվրոպայում, Աֆրիկայում կամ Մերձավոր Արևելքում ապրողներդ, որտեղ երկրներն իրար շատ ավելի մոտ են և փոխկապակցված, կարող եք պատկերացնել Շվեյցարիայի նման մի երկիր, եթե նրա շրջապատող հարևանները՝ Ֆրանսիան, Իտալիան, Ավստրիան և Գերմանիան, ունենային միայն մեկ նպատակ՝ ոչնչացնել այդ համեմատաբար փոքր երկիրը։
Եվ եթե դեռ դժվար է պատկերացնել, նստեք ձեր սեփական տանը՝ բնակարանում, և պատկերացրեք ձեր բոլոր հարևաններին՝ յուրաքանչյուրին, կողքի դռան և փողոցի մյուս կողմում, որոնք ցանկանում են միայն մեկ բան՝ ճնշել, հաղթել և ազատվել ձեզանից ձեր իսկ թաղամասում։
Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը կարեկցանքի կոչ է։ Սա նշանակում է հասկանալ, որ միակ իրական և ճշմարիտ հրաշքը, որի համար պետք է աղոթենք և աշխատենք, խաղաղությունն է։ Ուրիշի կոշիկների մեջ մտնելը մեզ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, իսկ երբ արդեն այդ կոշիկների մեջ ենք, պետք է քայլենք դեպի լուծում։
Տեղին է, որ այսօր մենք աղոթում ենք Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու աղոթքը. Տե՛ր, դարձրո՛ւ ինձ Քո խաղաղության գործիքը։ Որտեղ ատելություն է, թող սեր ցանեմ, որտեղ վիրավորանք՝ թող ներում շնորհեմ, որտեղ կասկած՝ թող հավատ ներշնչեմ, որտեղ հուսահատություն՝ թող հույս տամ, որտեղ խավար՝ թող լույս բերեմ, և որտեղ տխրություն՝ թող ուրախություն պարգևեմ։ Ո՛վ Աստվածային Վարպետ, շնորհի՛ր ինձ, որ ոչ թե մխիթարություն փնտրեմ, այլ մխիթարեմ, ոչ թե հասկացված լինել ձգտեմ, այլ հասկանամ, ոչ թե սիրված լինելու, այլ սիրելու ձգտեմ։ Քանզի տալով ենք ստանում, ներելով ենք ներվում, և մեռնելով ենք ծնվում հավերժական կյանքի համար։ Ամեն։
Այս օրվա համար նախատեսված սուրբգրային ընթերցումը Եբրայեցիներին ուղղված թղթի 13-րդ գլխից է. «Եղբայրսիրությունը թող մնա ձեր մեջ։ Մի՛ մոռացեք հյուրասիրությունը, որովհետև դրանով ոմանք անգիտակցաբար հրեշտակներ են հյուրընկալել։ Հիշե՛ք կապյալներին, իբր թե նրանց հետ կապված լինեք, և չարչարվողներին, քանի որ դուք էլ մարմնի մեջ եք։ Ամուսնությունը պատվական է ամենքի մոտ, և անկողինը՝ անպիղծ, իսկ պոռնիկներին ու շնացողներին Աստված պիտի դատի։ Ձեր վարքը թող առանց արծաթասիրության լինի. բավարարվե՛ք եղածներով, որովհետև Ինքն ասաց. «Քեզ չեմ լքի և քեզ չեմ թողնի»։ Այնպես որ, մենք համարձակությամբ ասում ենք. «Տերն է իմ օգնականը, և ես չեմ վախենա. ի՞նչ կարող է անել ինձ մարդը»»։
Մենք գտնվում ենք Ծննդյան պահքի ավարտին և Աստվածահայտնության տոնին ընդառաջ ընկած վերջին օրերում։ Եկեղեցին այս խոսքերով մեզ ուղղորդում է դեպի կարեկցանքի վրա հիմնված հավատքի հանձնառություն։ «Անգիտակցաբար հյուրընկալեցին հրեշտակներ» արտահայտությունը վերաբերում է օտարականի, պանդուխտի, գաղթականի և փախստականի կարիքների հանդեպ բաց լինելուն։ «Հիշեք կապյալներին, իբր թե նրանց հետ կապված լինեք» պատգամը կոչ է՝ օգնության ձեռք մեկնելու և կարեկից լինելու բանտարկյալների տառապանքներին։ Այլ կերպ ասած՝ սա կոչ է բարիք գործելու՝ ուրիշների տեղում լինելով, հասկանալով նրանց ցավն ու տառապանքը։ Սա է մեր հավատքի գործնական կիրառումը և, անշուշտ, կարևոր հիշեցում՝ Նոր տարվա շեմին։
Նոր տարին սկսելու համար ներկայացնում ենք Հայ Առաքելական Եկեղեցու Առավոտյան ժամերգության աղոթքներից մեկը. «Գոհանում ենք Քեզնից, Տե՛ր մեր Աստված, որ Քո լույսով ուրախացնում ես Քո բոլոր արարածներին, և Քո պատվիրանների լույսով լուսավորեցիր բոլոր նրանց, ովքեր հավատում են Քեզ։ Ամրացրո՛ւ մեզ, Տե՛ր, այս օրվա ընթացքում և ամեն ժամ, որպեսզի լուսավոր մտքով միշտ կատարենք այն, ինչ հաճելի է Քեզ, և հասնենք Քո սրբերի հետ գալիք բարիքներին՝ մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի շնորհով և ողորմությամբ, որին վայել է փառք, իշխանություն և պատիվ, այժմ և հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն»։
Հիսուսը կոնկրետ հրահանգ է տալիս, թե ինչպես աղոթել։ Նա ասում է՝ լինել հակիրճ, քանի որ Աստված արդեն գիտի մեր կարիքները, և հետևաբար աղոթել այսպես. «Հայր մեր, որ երկնքում ես, սուրբ լինի քո անունը։ Թող գա քո թագավորությունը, և քո կամքը կատարվի երկրի վրա, ինչպես երկնքում։ Մեր այսօրվա հացը տուր մեզ և ներիր մեր պարտքերը, ինչպես մենք ենք ներում մեր պարտապաններին։ Եվ մեզ մի՛ տար փորձության, այլ փրկիր մեզ չարից»։ (Մատթեոս 6:9-13)
Այն կարճ աղոթքի մեջ մեր բոլոր խնդրանքներից Հիսուսը շեշտը դնում է ներողամտության վրա՝ աղոթքին հավելելով. «Որովհետև եթե դուք մարդկանց ներեք նրանց հանցանքները, ձեր երկնավոր Հայրն էլ կների ձեզ։ Իսկ եթե մարդկանց չներեք նրանց հանցանքները, ձեր Հայրն էլ չի ների ձեր հանցանքները»։
Մի պահ Պետրոսը հարցնում է նրան. «Քանի՞ անգամ իմ եղբայրը մեղանչի իմ դեմ, և ես ներեմ նրան։ Մինչև յո՞թ անգամ»։ Եվ Հիսուսը պատասխանում է. «Չեմ ասում քեզ՝ մինչև յոթ անգամ, այլ մինչև յոթանասուն անգամ յոթ»։ (Մատթեոս 18:21-22)
Նա պատմում է մի առակ մի հարուստ մարդու՝ այս դեպքում թագավորի մասին, որը ցանկանում է հաշվարկել իր հաշիվները։ Նրա ծառաներից մեկը նրան 10,000 դոլար էր պարտք և ի վիճակի չէր մարել պարտքը։ Թագավորը հրամայեց մարման մի պլան, որը ծանր վիճակի մեջ կդներ նրան, նրա կնոջը և երեխաներին։ Մարդն ընկավ թագավորի ոտքերի առաջ և աղաչեց համբերատար լինել, որպեսզի ինքը կարողանա հոգալ պարտքը։ Թագավորն այնքան լցվեց կարեկցանքով, որ ներեց ծառայի պարտքը։
Իր հերթին, մարդը դուրս եկավ և գտավ մի ծառայակցի, որը նրան շատ ավելի փոքր գումար էր պարտք՝ մոտ 100 դոլար, և պահանջեց՝ նույնիսկ բռնանալով նրան. «Վճարի՛ր ինձ, ինչ որ պարտք ես»։ Այդ անձն ընկավ ծնկի և աղաչեց մարդուն համբերատար լինել՝ խոստանալով շուտով մարել պարտքը։ Փոխանակ գոնե մի փոքր կարեկցանք ցուցաբերելու, նա հրամայեց մարդուն նետել բանտ, մինչև որ նա վճարի պարտքը։
Երբ ուրիշները տեսան, թե ինչ է տեղի ունեցել, պատմեցին թագավորին։ Թագավորը կանչեց նրան և ասաց. «Չար ծառա, ես քեզ ներեցի այդ ամբողջ պարտքը, որովհետև դու աղաչեցիր ինձ։ Մի՞թե դու էլ չպետք է կարեկցեիր քո ծառայակցին, ինչպես ես կարեկցեցի քեզ»։ Իր զայրույթի մեջ թագավորը ծառային հանձնեց դահիճներին, մինչև որ նա վճարի ամբողջ պարտքը։
Հիսուսն ամփոփում է առակը՝ ասելով. «Այդպես էլ իմ երկնավոր Հայրը կանի ձեզ, եթե յուրաքանչյուրդ ձեր սրտից չներեք ձեր եղբորը նրա հանցանքները»։ (Մատթեոս 18:23-35)
Ներողամտությունը Արմոդոքսիայի անկյունաքարն է։ Ըմբռնումը, կարեկցանքը և սերը կառուցված են ներողամտության հիմքի վրա։ Այն այնքան էական է քրիստոնեությունը հասկանալու համար, որ Հիսուսը կրկնում է այն «Հայր մեր» աղոթքի վերջում և պատմում է այս առակը՝ խնդրելով մեզ դնել մեզ ուրիշների տեղում։ Թույլ մի տվեք, որ թագավորների և ծառաների նման կերպարների օգտագործումը այս պատմությունը դասի անտեղինների շարքին. հասկացեք, որ մենք բոլորս ընկնում ենք ծառայի ծուղակը։ Աստված ներել է մեր հանցանքները։ Նա ներել է մեր ամենամեծ պարտքը։ Մենք սկսում ենք մաքուր էջից մկրտության ժամանակ և Քրիստոսի հետ հաղորդության յուրաքանչյուր հնարավորության դեպքում։ Հետևաբար, մենք իրավունք չունենք չներելու ուրիշներին։
Մինչ աշխարհը հաշտվում է պատերազմների և լքված դիվանագիտության հետ, մենք կառուցում ենք աղոթքի կյանք, որը սկսվում է ներողամտությամբ՝ թե՛ մեր, թե՛ նրանց հանդեպ, ովքեր ցավ են պատճառել մեզ։
Աղոթենք. Տե՛ր մեր Աստված, խնդրում ենք, որ բուժես այս աշխարհի վերքերն ու հիվանդությունները։ Դու դուրս եկար Երկնքի հարմարավետությունից՝ Քո ոտքերը դնելու մարդկության կոշիկների մեջ։ Դու ներեցիր առանց վերապահումների։ Այդ ոգով օգնիր ինձ հասկանալու իմ մերձավորի ցավն ու պայքարը, ներելու նրանց, ովքեր ցավ են պատճառել ինձ։ Քո օրինակը միշտ պահիր իմ աչքերի առջև։ Ամեն։