Մոռացված ինքնապատկեր

Արմոդոքսիան այսօրվա համար. Մոռացվածները, մաս 10 – Ինքնապատկեր

Վերջին տասը օրվա ընթացքում ես Ձեզ հետ կիսվել եմ մոռացվածների մասին մտորումներով՝ այն անհատների և մարդկանց խմբերի, որոնք գտնվում են լուսանցքում կամ անտեսանելի են մեզ համար։ Հիսուսը մոտեցավ այս մարդկանց՝ օրինակ ծառայելով մեզ բոլորիս, որպեսզի մենք էլ նույնն անենք։ Նա շեշտում է, որ իր գործողությունները պետք է կրկնօրինակվեն որպես աշակերտության պահանջ։

Վերջին ընթրիքի ժամանակ Նա լվաց աշակերտների ոտքերը և հետո ասաց նրանց. «Հասկացա՞ք, թե ի՞նչ արեցի ձեզ։ Դուք ինձ Վարդապետ և Տեր եք կոչում... Եթե ես, Տերս և Վարդապետս, լվացի ձեր ոտքերը, դուք էլ պարտավոր եք լվանալ միմյանց ոտքերը։ Քանզի ես ձեզ օրինակ տվեցի, որպեսզի դուք էլ անեք այնպես, ինչպես ես արեցի ձեզ»։

Տարիների ընթացքում հայ ծխականների, հատկապես երիտասարդների հետ աշխատելիս, ես մտահոգված եմ եղել Միացյալ Նահանգների մեծ «հալման կաթսայում» որպես հայեր դրական ինքնապատկեր ձևավորելու հարցով։ Իմ աշխատած գրեթե բոլոր հայերը Հայոց ցեղասպանության (1915-1923 թթ.) ժառանգներն են։ Դժվար է զարգացնել, մշակել և պահպանել դրական ինքնապատկեր, երբ մեծացել եք կորստի և մահվան պատմություններով։ Մեկուկես միլիոն հայեր սպանվեցին, և իրենց պատմական հայրենիքից բռնի տեղահանությունը ստեղծեց հայկական մեծ սփյուռքը։ Ցեղասպանությունից հետո ընկած ժամանակաշրջանի պատումը եղել է ինքնախղճահարության և զայրույթի լայնածավալ դրսևորումների պատում՝ ընդդեմ մի հոսանքի, որը խեղդում է ձայները։

Մի քանի տարի առաջ ես հայկական ծագում ունեցող դեռահասների մի խումբ հավաքեցի՝ նրանց էթնիկ ինքնության մասին դրական հարթության մեջ քննարկում ծավալելու համար։ Երկօրյա անկեղծ զրույցների ընթացքում նրանք հանգեցին «Նրա կոշիկների մեջ» կոչվող բանաձևին։ Ըստ էության, որպես հայ քրիստոնյաներ, մենք կոչված ենք օգնելու ուրիշներին կարեկցանքի և սիրո միջոցով։ Ավելին, քանի որ եղել է ժամանակ, երբ հայերը հավաքականորեն եղել են անօթևան, սոված և հալածված, հայերն ունեն յուրահատուկ տեսանկյուն՝ հասկանալու այսօրվա անօթևանների, սովածների և հալածվածների ցավն ու տառապանքը։ «Մենք քայլել ենք նրանց կոշիկների մեջ,- հայտարարեցին երիտասարդները,- հետևաբար, մենք գիտենք և կարեկցում ենք ուրիշների պայքարին»։

Ամիսը մեկ անգամ «Նրա կոշիկների մեջ» առաքելությունը հավաքում և կերակրում է անօթևաններին՝ իրենց գործողությունների միակ բացատրությունը համարելով այն, որ նրանք զգում են անօթևանների ցավը։ Բնական աղետներից տուժածներին, հիվանդներին ու տառապյալներին, և հատկապես ցեղասպանության այլ զոհերին օգնության ձեռք մեկնելը «Նրա կոշիկների մեջ» նախարարության կողմից իրականացվող բարեգործական աշխատանքների միայն մի մասն է։ Նրանք այլևս զոհեր չեն, այլ հաղթողներ, այնքան, որ նրանց բաժակը լիքն է բարությամբ։ Ուրիշների կոշիկների մեջ քայլելը մոռացվածների հանդեպ մոռացված դրդապատճառն ու արձագանքն է։

Այսօր աղոթում ենք, Տե՛ր, Դու իջար Երկնքից՝ մեր կոշիկների մեջ քայլելու, մարդկության ցավն ու տառապանքը զգալու համար։ Թող ես էլ ոգեշնչվեմ նույնն անելու, քայլելու ցավողների և հալածվածների կոշիկների մեջ։ Շնորհի՛ր ինձ ուժ և քաջություն՝ հետևելու Քո օրինակին։ Ամեն։