Մեծ պահքի ուղին՝ օր 13. Հիմք
Օր 13. Հիմք
Պահքի բաղադրատոմս
Բաղադրատոմս 13. Թավայում տապակած ծնեբեկ
Մեծ պահքի 13-րդ օրը. Հիմք
Մեծ պահքի շաբաթ օրերը մեզ հնարավորություն են տալիս խորհելու գործնական հավատքի մասին՝ նշելով սրբերի կյանքը։ Ինչպես անցյալ շաբաթ իմացանք, ուղղափառ ավանդույթը, և հետևաբար՝ Հայ եկեղեցին, սրբերին դիտարկում է որպես նպատակասլաց և Քրիստոսի ուղիով ընթացող կյանքի օրինակներ։ Սրբերին երբեք չեն երկրպագում։ Նրանցից յուրաքանչյուրը մեզ պես մարդ է։ Իրենց մարդկային բնույթով նրանք կարողացել են բարձրանալ իրավիճակի մակարդակին՝ սովորաբար անձնազոհության միջոցով, և իրենց սերը դրսևորել են յուրօրինակ կերպով։
Սրբերի մի խումբ հիշատակվում է այն ժամանակ, երբ Հայ եկեղեցին հիշում է Կոստանդնուպոլսի ժողովի եկեղեցու հայրերին։ Ժամանակակից Ստամբուլը ժամանակին անվանվել է մեծ կայսր Կոստանդինի անունով, ով հրավիրել էր Նիկիայի սկզբնական ժողովը, որը հայտնի է Հավատո հանգանակի ձևակերպմամբ, ինչը հիմք դրեց քրիստոնեական հավատքին։ Վաղ դարերում քրիստոնեության հստակ սահմանումը վիճարկելի էր։ Խմբերը հարցեր էին բարձրացնում Քրիստոսի բնության և Հիսուսի անձի վերաբերյալ։ 381 թվականին հրավիրվեց Կոստանդնուպոլսի ժողովը՝ այս հարցերը լուծելու համար։ Այս ժողովում ձևակերպվեց Սուրբ Հոգու սահմանումը՝ որպես Հորից բխող և Հորը հավասար։
Վաղ շրջանի եկեղեցական ժողովները կառուցվածք հաղորդեցին Եկեղեցուն և քրիստոնեական հավատքին։ Մենք գիտակցում ենք, որ այսօր գտնվում ենք Մեծ պահքի այս ուղու վրա։ Թեև այս ժողովների պատմությունն ու ուսմունքները բազմաթիվ հատորներ են լցնում և դիմում սերունդներին, այսօր մենք կդիտարկենք այդ ժողովները խորհրդածության միջոցով։ Ինչպե՞ս են դրանք խոսում մեզ հետ այսօր։ Ի՞նչ են դրանք մեզ ասում, որը լրացնում է մեր Մեծ պահքի ուղու հերթական քայլը։ Ժողովները հիշելը մեզ հիշեցնում է, որ կյանքը կառուցելու համար անհրաժեշտ է ամուր հիմք, և որ ինքը՝ կյանքը, ունի կառուցվածք։ Մեր կյանքը բաղկացած է մեր գործողություններից, իսկ այդ գործողությունները հրահրվում և դրդվում են մեր հավատքով։ Որքան ամուր է հիմքը, այնքան ավելի կառուցվածքային է դառնում մեր կյանքը։
Հակոբոս առաքյալը գրում է, որ հավատքն առանց գործերի մեռյալ է։ Մեզ հաճախ են մարտահրավեր նետում՝ իսկապես գործի դնելու մեր հավատքը։ Այդ պահերին մենք գիտակցում ենք, որ միայն մեր գործերի շնորհիվ է, որ մեր հավատքը իմաստ է ստանում։ Այսինքն՝ մեր հավատքը արժեք և կառուցվածք ունի մեր գործերի շնորհիվ։ Հակառակը՝ առանց հավատքի գործերը հանգեցնում են կյանքի ամբողջական շրջանակում մեր նպատակի մշուշոտ ըմբռնմանը։
Հավատքի և գործերի միջև այս հավասարակշռությունը սովորաբար սահմանվում է տրամաբանական տերմիններով։ Այժմ հասկանանք նույնը՝ ընկալելով այն մեր սրտով։ Սուրբ Ներսես Շնորհալին իր «Հավատով խոստովանիմ» աղոթքի 9-րդ ժամում մեր մտքի կենտրոնը դնում է սրտի մեջ և ոչ մի այլ տեղ։ Երբ մենք մտածում և գործում ենք մեր ուղեղում դրված սկզբունքներին համապատասխան, մենք գործում ենք բանականությամբ՝ հիմնվելով կյանքի ընթացքում ձեռք բերած իմաստության վրա։ Թեև սա շատ կարևոր է գործնական կյանքում, քրիստոնյան պետք է գերազանցի երազելու ոլորտում՝ երազել անհնարին երազանքներ։
Երբ Դուք մտածում և գործում եք ըստ Ձեր սրտի, հենց այդ պահին էլ հասկանում եք, որ Ձեր շարժումներն ու գործողությունները հիմնված են Ձեր ներսում եղած կրքերի վրա։ Սա այն հավատքն է, որը կարող է լեռներ տեղաշարժել։ Մտածե՛ք սրտով և ոչ թե ուղեղով, երբ խոսքը անհնարինը կատարելու մասին է։
Գողգոթայում Հիսուսը կատարեց անհնարինը։ Նա ներեց այն մարդկանց, ովքեր դավաճանել և Նրան հանձնել էին մահվան։ Նա ներեց այն մարդկանց, ովքեր Նրան գամում էին ծառին։ Նա ներեց մարդկանց այն սերունդներին, որոնք անտեսել էին խաղաղության աղաչանքները, արհամարհել սիրո արտահայտությունները և սերը հատուցել ատելությամբ։ Հիսուսը կատարեց անհնարինը։ Նա ներեց Իր Սրտով։ Նմանապես, երբ մտածում ենք բոլոր այն գործողությունների մասին, որոնք պահանջվում են մեզանից՝ որպես քրիստոնյաներ, բարձրացե՛ք ավելի վեհ մակարդակի։ Ստիպե՛ք Ձեզ, հատկապես Մեծ պահքի այս շրջանում, փնտրել այն հնարավորությունները, որոնք կօգնեն գտնել բանականությունից վեր ճշմարտությունը։ Հատուցե՛ք բոլորին սիրով։ Բարություն ցուցաբերել նրանց, ովքեր բարի են Ձեր հանդեպ, պարզապես մարդկային է։ Չարիքին և ատելությանը բարությամբ ու սիրով պատասխանելը, անշուշտ, աստվածային է։ Այս վիճակում մենք հասկանում ենք, որ մեր գործողությունները կառուցված են ամուր և հաստատուն հիմքի վրա։
Մեր հավատքը կառուցված է նույն հիմքի վրա, որի վրա կառուցվել է վաղ շրջանի Եկեղեցին։ Հիմքը Հիսուս Քրիստոսն է՝ մարմնացյալ Սերը։ Երբ հավատքը հիմնված է սիրո վրա, մենք կարողանում ենք մեր սիրտը բացել անհնարին հնարավորությունների առաջ։ Դրանք մեր շուրջն են։
Աստված կանչում է Ձեզ Մեծ պահքի այս շրջանում՝ կատարելու անհնարինը և Ձեր գործողությունները կառուցելու Քրիստոսի վրա։ Ատելությանը պատասխանե՛ք բարությամբ, իսկ չարիքին՝ սիրով։ Եթե մտածեք այդ մասին, ապա ինչպիսին էլ լինեն Ձեր նպատակները, Դուք կարող եք հասնել դրանց՝ կարող եք անհնարին նպատակները դարձնել հնարավոր, երբ սերը դնեք Ձեր սրտի, Ձեր կյանքի և Ձեր կատարած բոլոր գործողությունների կենտրոնում։
Այժմ աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու աղոթքով. (Նվիրված Սուրբ Հոգուն)
Հոգի Աստծո, ճշմարիտ Աստված, որ իջար Հորդանան և վերնատուն, և որ լուսավորեցիր ինձ սուրբ ավազանի մկրտությամբ, մեղանչեցի երկնքի և Քո առաջ։ Մաքրի՛ր ինձ Քո աստվածային կրակով, ինչպես մաքրեցիր սուրբ առաքյալներին հրեղեն լեզուներով։ Ողորմի՛ր ինձ և մեծ մեղավորիս։ Ամեն։.
