Բարդը պարզեցնելով

Արմոդոքսիան այսօր. Պարզեցում

Այս հանգստյան օրերին Հայոց Եկեղեցին նշում է «Սուրբ Թարգմանչաց» տոնը՝ մի խումբ մարդկանց, ովքեր թարգմանեցին Հավատքը։ Մի՛ սխալվեք՝ կարծելով, թե նրանք թարգմանել են մի լեզվից մյուսը, օրինակ՝ հունարենից հայերեն։ Նրանց առաքելությունն ավելի մեծ էր։ Այս մարդիկ նույնիսկ ժամանակակիցներ չէին, այսինքն՝ նրանք ապրել են տարբեր ժամանակաշրջաններում՝ բաժանված մոտ 700 տարվա ընդմիջումով, սակայն նրանք հայտնի են որպես մեկ խումբ՝ Սուրբ Թարգմանիչներ։

Հաղորդակցությունը՝ միմյանց հետ շփվելը, համարվում է ժամանակակից հասարակության բնորոշ գծերից մեկը։ Իրոնիան այն է, որ պատմության ընթացքում առաջ շարժվելով՝ մենք ավելի ու ավելի քիչ ենք հաղորդակցվում։ Միմյանց հասկանալը (կամ չհասկանալը) թվում է մեր օրերի ամենամեծ մարտահրավերը։ Մեր հաղորդակցվելու կարողությունը (կամ անկարողությունը) որոշում է կյանքի (և մահվան) վիճակն ու որակը։

Աստվածաշնչում Բաբելոնի աշտարակի պատմությունը հաճախ է հիշատակվում ժողովուրդների միջև թյուրիմացությունների մասին խոսելիս։ Ցավոք, ինչպես Հին Կտակարանի շատ պատմությունների դեպքում, ոմանք հակված են դրանք ընկալել որպես պատմական փաստեր, այլ ոչ թե իրականությունը բացատրող փոխաբերական միջոցներ։ Բառացի ընթերցելիս Բաբելոնի աշտարակը պատմում է մարդու՝ Աստծուն հասնելու ցանկության մասին, և նա աշտարակ է կառուցում Աստծուն հասնելու համար։ Նրա ջանքերը խափանելու նպատակով Աստված խառնում է մարդկանց լեզուները։ Իրականում այս պատմությունը պարզ բացատրություն է այն բանի, թե ինչու աշխարհում կան այդքան շատ տարբեր լեզուներ։ Հիշեք, որ այս պատմությունները բացատրում էին բազմալեզու աշխարհի իրականությունը շատ առաջ, նախքան մարդաբանությունը կվերլուծեր մարդկանց միգրացիոն սովորությունները մայրցամաքներով մեկ։ Այդ ժամանակների հետաքրքրասեր մտքի համար այս պատմությունը լիովին բավարար էր։

Ավելին, Բաբելոնի աշտարակի պատմությունը բառացիորեն ընկալելը քրիստոնեական տեսանկյունից անտրամաբանական է։ Հիսուսը եկավ, որպեսզի մենք ճանաչենք Աստծուն, որպեսզի մենք ավելի մոտ լինենք Նրան։ Ինչո՞ւ պետք է Աստված խափաներ այս ջանքը լեզուների «անեծքով»։ Տվեք այս հարցը, և դուք կբախվեք Հին և Նոր Կտակարանների, ինչպես նաև Աստվածաշունչը կարդալու մոտեցումների միջև եղած հիմնարար տարբերություններից մեկին։ Ցավալի է, բայց կան հազարավոր մարդիկ, որոնք ձևավորում են բազմաթիվ դավանանքներ և իրենց այսպես կոչված «աստվածաբանությունը» կառուցում են Աստվածաշնչի այս դաժան ընթերցումների վրա՝ պնդելով, որ մեր աշխարհի ողբալի վիճակը Աստծո ծրագրի մասն է։ Լսե՛ք ուշադիր. մենք բոլորս նույն Աստծո զավակներն ենք։

Եկեղեցին Սուրբ Թարգմանիչներին կոչել է անուն առ անուն՝ սկսած հայոց այբուբենի ստեղծող Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցից, որը մարդկային երևակայության այս հրաշքը ստեղծեց Սուրբ Գիրքը հայերեն թարգմանելու բացառիկ նպատակով։ Խմբի վերջին գործիչը Սուրբ Ներսես Շնորհալին է, որը աստվածաբան էր, քահանա, եկեղեցական գործիչ և հասել էր Կաթողիկոսի՝ Հայոց Եկեղեցու գլխավոր եպիսկոպոսի պաշտոնին։ Նրա վախճանից հետո նա դասվեց Սրբերի շարքին, ով շարունակում է առաջնորդել և ոգեշնչել մեզ իր գրվածքներով, աղոթքներով և շարականներով։ Սրբեր Մեսրոպի և Ներսեսի միջև կան այլք, ինչպիսին է Դավիթ Անհաղթը, որը կարող էր բանավիճել լավագույն փիլիսոփաների հետ։ Հույները նրան տվել էին «անհաղթ» մականունը։

Թարգմանիչների խմբի յուրաքանչյուր անդամ միավորված է մյուսների հետ իրենց կոչման շնորհիվ։ Թարգմանել նշանակում է վերցնել բարդը և դարձնել այն հեշտ հասկանալի ու ընկալելի։ Ահա թե ինչն է միավորում Սուրբ Թարգմանիչներին։ Գաղափարներին հասկանալիություն հաղորդելով՝ նրանք Հավատքը հասանելի դարձրին մարդկանց։

Հիսուսը Աստծուն հասանելի դարձրեց բոլորի համար։ Կարևոր չէր, թե ով եք դուք սոցիալական սանդղակում, որքան գումար ունեք կամ վաստակում, որ ընտանիքում եք ծնվել, ինչ գույնի է ձեր մաշկը, ինչ ազգության եք, ինչ էթնիկ պատկանելություն ունեք, խոսում եք, թե ոչ, քայլում եք, թե ոչ, տեսնում եք, թե ոչ. Աստված հասանելի էր ձեզ։ Սուրբ Թարգմանիչները շարունակեցին այդ ավանդույթը՝ բարդը դարձնելով հեշտ հասկանալի և մատչելի։

Բայց թարգմանիչները պարզապես պատմական կերպարներ չեն. նրանք այսօր գալիս են ցավող աշխարհի համար հույսի պատգամով։ Ահա թե ինչ մենք կուսումնասիրենք վաղը՝ Սուրբ Թարգմանչաց տոնին ընդառաջ, որը նշվելու է այս շաբաթ օրը։ Միացե՛ք ինձ վաղը «Արմոդոքսիան այսօր» հաղորդմանը։

Աղոթենք Հայոց Եկեղեցու «Ժամագրքից». «Ընդունի՛ր, ո՛վ Մեծ և Ամենակարող Աստված, այս աղոթքները։ Թող Քո արդարության և իմաստության լույսը ծագի մեր վրա և դարձրու մեզ լույսի և ցերեկվա որդիներ, որպեսզի աստվածապաշտությամբ անցկացնենք մեր կյանքը և ավարտենք այն առանց գայթակղության, քանզի Դու ես մեր օգնականը և Փրկիչը, և Քեզ է վայել փառք և պատիվ։ Ամեն»։