Gala Danilova, a refugee from Artsakh (Nagorna-Karabakh) discusses the process of exile from their home, and how to balance the feelings of hatred and sorrow with the power of love. Interviewed March 31, 2025, Yerevan, Armenia by Fr. Vazken Movsesian The protest in Yerevan took place right after this interview. Camera, Edited and Produced by Gregory Beylerian
Արմոդոքսիան այսօր. Սրբեր
Հայ Առաքելական եկեղեցում Սրբոց տոնը նշվում է նոյեմբեր ամսվա շաբաթ օրերից մեկին։ Սրբերը, թերևս, մեր եկեղեցու ամենաթյուրիմացաբար ընկալվող երևույթներից են։ Բողոքականները քննադատում են սրբերի բարեխոսությունը մի քանի հիմքով, որոնցից մեկն այն է, թե սրբերը մահացած մարդիկ են։ Մենք՝ Հայ եկեղեցում, չենք հավատում, որ կյանքը ավարտվում է գերեզմանով, ընդհակառակը՝ հավատում ենք, որ հոգին հավերժ է։ Ինչպես որ խնդրում ենք ընկերոջը կամ ընտանիքի անդամին աղոթել մեր համար, այնպես էլ կարող ենք դիմել սրբերին՝ աղոթելու մեզ համար՝ այն վստահությամբ, որ նրանք ապրում են մեզ հետ։ Ահա թե ինչու Պատարագի ընթացքում հիշատակում ենք բազմաթիվ սրբերի՝ Առաքյալների, Վկաների, ուսուցիչների և որոշ սրբերի, որոնց հիշում ենք անուն առ անուն, օրինակ՝ Աբգար, Կոստանդին, Տրդատ թագավորներին կամ Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալներին, և, իհարկե, Աստվածամորը՝ Աստվածածնին։ Մենք խնդրում ենք, որ նրանք աղոթեն մեզ հետ և մեր համար։
Մերժելով սրբերին՝ մենք կորցնում ենք Աստվածայինի հետ կապվելու շատ իրական հնարավորություն։ Որպես քրիստոնյա՝ ես իմ բարձրագույն իդեալը համարում եմ Հիսուս Քրիստոսին։ Երբ Լեռան քարոզում Հիսուսն ասում է. «Կատարյալ եղեք, ինչպես ձեր երկնավոր Հայրն է կատարյալ» (Մատթ. 5:48), դա մի չափանիշ է, որին հասնելը շատ դժվար է, գուցե նույնիսկ անհնար։ Մենք Հիսուսին ընդունում ենք որպես այդ կատարելության հիմնական օրինակ, սակայն պետք է հիշենք, որ Նա Աստված է։ Իսկ սրբերը ձեզ ու ինձ նման մարդիկ են։ Նրանցից յուրաքանչյուրն ունեցել է կամք, ցանկություններ, պայքարել է նախանձի, հպարտության և այն ամենի դեմ, ինչը բնորոշ է մեզ՝ մարդկանց։ Նրանցից յուրաքանչյուրը բախվել է առօրյա կյանքի մարտահրավերներին և ինչ-որ կերպ կարողացել է վեր կանգնել իրավիճակից։ Նրանք հասել են բարության այնպիսի մակարդակի, որը ոգեշնչում է մեզ։ Սա էլ հենց մեր կյանքում սրբերի զորությունն է։ Նրանք հենց մեզ նման մարդիկ են։ Ոչ թե աստվածներ, այլ մարդիկ։ Նրանք ունեցել են թերություններ։ Եվ իրենց թերություններով հանդերձ՝ նրանք հաղթահարել են կյանքի դժվարությունները։ Այլ կերպ ասած՝ նրանք մեզ համար իրատեսական օրինակներ են։ Նայելով նրանց կյանքին՝ մենք գիտենք, որ մենք նույնպես կարող ենք վեր կանգնել մեր մարդկային բնույթից և մեր իրավիճակից։ Ինչպե՞ս նրանք դա արեցին։ Իրենց մեջ ունենալով Քրիստոսին՝ Քրիստոսի զորությունը, և հաղորդակցվելով այդ զորությանը։
Ես կցանկանայի ձեզ հետ խոսել այդ զորության մասին հատկապես այսօր, երբ գիտակցում ենք այն, ինչ բոլորս գիտեինք և այժմ վերագտել ենք. մենք՝ հայերս, մենակ ենք։ Արցախի վրա հարձակումը սահմանային ընդհարում չէ, դա մեր թշնամու կողմից հետին դռնով ներխուժում է՝ ավարտին հասցնելու այն, ինչ նրանք փորձեցին անել 1915 թվականին։ Նրանք պատրաստ են վերջ տալ մեզ։ Սա գոյաբանական սպառնալիք է՝ Հայաստանը և հայերի գոյությունը վերացնելու սպառնալիք։ Եվ երբ նայում ենք մեր շուրջը, տեսնում ենք, որ համաշխարհային հարթակում մենակ ենք։
Մենք լսել ենք Խրիմյան Հայրիկի պատմությունը Բեռլինում։ 1800-ականների կեսերին նա մեկնել էր այնտեղ՝ այլ ազգերի հետ համաժողովի մասնակցելու։ Նա հուզիչ նամակ է գրում հայ ժողովրդին՝ հանդիպումը նկարագրելով որպես ազգեր, որոնք հավաքվել էին հերիսայի կաթսայի շուրջ (միս և ձավար պարունակող ճաշատեսակ, որի հիմնական հատկանիշը դրա թանձրությունն է)։ Խրիմյանը գրում է, որ մյուս բոլոր ազգերը սեղանի շուրջ էին եկել սրերով և «երկաթե շերեփներով» խորը մտել հերիսայի մեջ՝ իրենց բաժինը հանելով։ Սակայն, երբ հերթը հասավ Խրիմյանին՝ հայերի համար բաժին հանելու, նա ոչ սուր ուներ, ոչ էլ հրացան, այլ միայն թղթե նամակ իր ձեռքին։ Նա սա անվանեց թղթե շերեփ, որը հերիսայի ծանրությունից հեշտությամբ ծալվում էր։ Նա հայ ժողովրդին ասում է՝ երբ վերադառնաք Հայաստան, զինվեք զենքով, զենքով և դարձյալ զենքով։ «Ժողովուրդ, ամենից առաջ հասկացեք, որ ձեր ազատության հույսը պետք է դնեք ձեզ վրա, ձեր ուղեղի, ձեր բռունցքի ուժի վրա… Մարդը ինքը պետք է աշխատի իր փրկության համար»։
Այդ բեռլինյան պատմությունն ավելի քան 150 տարվա հնություն ունի։ Եվ ահա մենք՝ կրկին 2020 թվականին, կանգնած ենք համաշխարհային բեմում՝ պարզած ձեռքերով օգնություն խնդրելով ուրիշներից։ Ինչո՞ւ ենք մոռացել Խրիմյան Հայրիկի խոսքերը։ Ավելին, ինչո՞ւ ենք մոռացել, թե որտեղից էր գալիս նրա ուժը։ Եվ մեր առաջնորդը՝ Գերաշնորհ Տեր Հովնան արքեպիսկոպոսը, օրերս այնքան հակիրճ արտահայտվեց. «Հայաստանը չի կարող կանգուն մնալ օտարների տված փշրանքներով»։
Խրիմյանը Հայ եկեղեցու հոգևորական էր։ Նա դարձավ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս։ Նրան այնքան էին սիրում, որ անվանում էին «Հայրիկ», սակայն բոլոր տիտղոսների ու շերտերի ներքո նա մնում էր հոգևորական՝ Հիսուս Քրիստոսի Ավետարանի սպասավոր։ Ճիշտ այնպես, ինչպես երբ խոսում ենք կոմպոզիտոր և երաժիշտ Կոմիտասի մասին, մենք հիշում ենք նրա երաժշտական վարպետությունը կամ հանճարը, բայց մոռանում ենք, որ նա առաջին հերթին Հայ եկեղեցու հոգևորական էր՝ Կոմիտաս վարդապետը, Հիսուս Քրիստոսի Ավետարանի սպասավորը։
Եվ այսօր, մեր նյութապաշտության և եսակենտրոն մշակույթի աշխարհում՝ այն ամենի հետ, ինչ գնում և վաճառում ենք, և որին «արժեք» ենք վերագրում, մենք մոռացել ենք, մի կողմ ենք դրել մեր ներքին ուժը։ Մենք մոռացել ենք, որ ծնվել ենք մկրտության ավազանից և խմում ենք անմահության աղբյուրից, որը մեզ կապում է Հիսուս Քրիստոսի հետ։ Ինչպես ասում է Առաքյալը՝ եթե Աստված մեզ հետ է, ո՞վ կարող է լինել մեր դեմ (Հռոմ. 8)։ Երբ մտածում ենք Արցախի և Հայաստանի ու մեր գոյության սպառնալիքի մասին, մենք ուժ ենք փնտրում, օգնություն և, ի վերջո, փրկություն։ Ինչո՞ւ ենք մենք փնտրում մեզանից դուրս։ Ինչո՞ւ չենք փնտրում մեր ներսում։ Խրիմյան Հայրիկը, Կոմիտաս Վարդապետը հոգևորականների՝ եկեղեցու առաջնորդների մի երկար շարքի սկիզբն էին՝ Մուրադբեկյանից, Գևորգ Կաթողիկոսից, Չորեքչյանից մինչև մեր օրերի մեծերը, ինչպիսիք են Վազգեն Վեհափառը, և նրա ստվերում այն եպիսկոպոսները, որոնք այսօր ունենք՝ մեր Կաթողիկոսից մինչև մեր Առաջնորդը, որոնք նրա աշակերտներն էին։ Չնայած բոլոր դժվարություններին և հսկայական խոչընդոտներին, նրանք մեզ 1915 թվականի Եղեռնից տարան դեպի Սարդարապատ, կոմունիստական դարաշրջանի միջով, դեպի Ղարաբաղյան շարժում, դեպի Հայաստանի անկախություն՝ Ավետարանի պատգամով. «Եթե ցորենի հատիկը հողի մեջ ընկնելով չմեռնի, ապա մենակ կմնա, իսկ եթե մեռնի, բազում արդյունք կտա» (Հովհ. 12)։ Նրանք միշտ մեզ կապել են Հիսուս Քրիստոսի զորությանը։
Հիսուս Քրիստոսը առաջին ոչ բռնի հեղափոխականն էր։ Ես համոզված եմ, որ Տրդատ թագավորը, որը 4-րդ դարում Հայաստանի թագավորն էր, որն ուներ բանակներ (բազմակի թվով!), որը հասկանում էր ուժն ու դիվանագիտությունը, որը հասկանում էր ռազմական ռազմավարությունը... ես համոզված եմ, որ Տրդատը ընդունեց քրիստոնեությունը, որովհետև այն տեսնում էր որպես հաղթանակի և ոչ թե հանձնվելու ուժ։ Նա տեսնում էր, որ Հավատքի զորությունը, հիմնված Հիսուս Քրիստոսի պատգամի վրա, չարիքը սիրո ուժով հաղթահարելու մասին էր։ Նա հասկանում էր մահվան հանդեպ հարության զորությունը։
Սա այն հիմնարար հավատքն է, որ մենք ունեցել ենք դարերի ընթացքում, որը մեր Եկեղեցին քարոզել է իր քահանաների միջոցով նախքան Ամերիկա գալը և նյութական հարստության հետ կապված կրոնի խեղաթյուրված ըմբռնումներով լցվելը։ Սա այն հավատքն է, որը քարոզել է Եկեղեցին՝ լինի Խրիմյան, թե Կոմիտաս, Շնորհալի, թե Տաթևացի, կամ այսօր Արցախի խրամատներում, որտեղ մեր զինվորները խաչակնքվում են, մկրտվում և մտնում մարտի՝ պաշտպանելու իրենց սիրելիների կյանքը։
Սա է Սրբերի զորությունը և պատգամը։ Սա կապն է Կյանքի Աղբյուրի հետ, որը կապվում է ոչ թե Բեթղեհեմի մսուրի, այլ ամբողջ հավերժության հետ. «Սկզբից էր Բանը, և Բանը Աստծու մոտ էր, և Բանը Աստված էր։ … Նա եկավ իր իսկական տունը, և իրենք նրան չընդունեցին, բայց նրանց, ովքեր հավատում են, նա իշխանություն տվեց լինելու Աստծու որդիներ» (Հովհաննես 1)։
Այո՛, ՄԵՆՔ Աստծո զավակներն ենք։ Մենք Աստծո ժողովուրդն ենք։ ՍՐԲԵՐԸ հասկանում էին սա։ Ահա թե ինչու և ինչպես նրանք գործեցին իրենց հրաշքները։ Այսպես ենք մենք ոտքի կանգնել և հաղթել յուրաքանչյուր թշնամու։ «…Նրանց, ովքեր հավատում են, Նա իշխանություն տվեց Աստծո զավակներ լինելու»։
Իսրայելը Մերձավոր Արևելքում գտնվող հողակտոր չէ, ոչ էլ էթնիկապես միատարր մարդկանցով երկիր. այն բառացիորեն նշանակում է «Աստծով հաղթող»՝ Աստծու ժողովուրդ։ Բավարար չէ, որ Եդեմի պարտեզը Հայաստանում է (Ծննդ. 2:10) և Նոյյան տապանը հանգրվանում է Հայաստանում (Ծննդ. 8:4), բավարար չէ, որ մենք եղել ենք առաջին քրիստոնյա ազգը, այլ մեզանից յուրաքանչյուրը, ով մկրտված է Հայ Եկեղեցու Սուրբ Ավազանից, մեզանից յուրաքանչյուրը, ով վերստին ծնված է մեր Սուրբ Մորից, երբ դուրս ենք գալիս Մկրտության ջրից և ստանում Սուրբ Մյուռոնի դրոշմը, քահանան երգում է. «Նոր Իսրայէլ կոչեցաք ի Քրիստոս, եղաք բաժին Տեառն և ժառանքակից Քրիստոսի»։
Ի՜նչ զորություն։ Մենք կապված ենք այն Հեղափոխությանը, որը սկսեց Քրիստոսը։ Հասկանո՞ւմ եք հիմա։ Յուրաքանչյուր պատմություն, որտեղ Հիսուսը տեսողություն է տալիս կույրերին, լսողություն՝ խուլերին և կյանք՝ մեռելներին, նա եզրափակում է «Մի՛ վախեցեք» խոսքերով։
Սրբերը կապն են Աստվածայինի հետ։ Նրանք անցել են այս ուղիով։ Նրանք դուրս են եկել իրենց մարդկային սահմաններից և կարողացել են հաղորդակցվել Աստվածայինին, քանի որ Հիսուս Քրիստոսը եղել է նրանց էության կենտրոնում և նրանց էության արտահայտությունը։ Հարգելով մեր այն եղբայրներին ու քույրերին, որոնք եկել և ստեղծել են նոր դավանանքներ, որոնք մերժում են սրբերին և նրանց մեջ քիչ կամ ընդհանրապես արժեք չեն տեսնում, նրանք ձեզ հեռու են պահել կյանքի աղբյուրից։ Նրանք ձեզ հեռու են պահել ՍՈՒՐԲ ՄՅՈՒՌՈՆԻՑ։ Այն կենսաէներգիայից, որը ձեզ կապում է բոլոր ՍՐԲԵՐԻ հետ։ Որը ձեզ կապում է Քրիստոսի հետ, ով սկզբից ի վեր այնտեղ է և ապրում է սրբերի մեջ՝ Աստվածածնի, Թադեոսի և Բարդուղիմեոսի, Հռիփսիմեի և Գայանեի, Լուսավորչի և Տրդատի, Սեբաստիայի 40 մանուկների, Շուշանի և Սանթուխտի, Տաթևացու, Նարեկացու, Շնորհալու, Ցեղասպանության սուրբ նահատակների մեջ, և Արցախի առաջնագծում, և մեզ բոլորիս մեջ։ Նոր Իսրայելը։
Մի՛ փնտրեք այլուր։ Վերադարձե՛ք այն Եկեղեցուն, որը մեզ կապում է Քրիստոսի զորությանը։ Այն Եկեղեցուն, որն ունի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի ժամանակներից եկող Մյուռոնը, որով օծվել են Արցախի առաջնագծում կանգնած զինվորների ճակատները։ Մենք կոչված ենք քայլելու սրբերի հետ։ Մենք կոչված ենք պաշտպանելու Հայաստանը այն զենքերով, որոնք միշտ ունեցել ենք։ Դուք Աստծո մեջ նոր ՀԱՂԹՈՂՆԵՐ եք։ Ձեզ հետ վերցրե՛ք մտքի, խոսքի, գրի, օգնության, գործի և կարողության զենքերը։ Հիսուս Քրիստոսը սկիզբ դրեց Հեղափոխությանը, և մենք կապված ենք դրան։ Այսօր այն օրն է, երբ պետք է գիտակցեք, որ հրավերը ձեզ է ուղղված՝ պատասխանելու համար։ Քրիստոսը մեզանից յուրաքանչյուրի մեջ է։ Եթե գրում եք՝ գրե՛ք, եթե եփում եք՝ եփե՛ք, եթե կարում եք՝ կարե՛ք, եթե աղոթում եք՝ աղոթե՛ք, եթե բժիշկ եք՝ բուժե՛ք, եթե մարդ եք՝ կարեկցե՛ք, կիսվե՛ք այդ կարեկցանքով և տեսե՛ք, թե ինչպես կարող եք հաղորդակից դառնալ Աստվածայինին։ Սրբերը դա արեցին։ Մենք նույնպես կարող ենք։
Աստված օրհնի ձեզ, հայ ժողովրդին, հայ ազգին և Հայաստանին։ Ամեն։
Արմոդոքսիան այսօր. Աղոթքի խոսքեր (Արցախի համար)
Այն պահից, երբ Լեռնային Ղարաբաղը՝ Արցախը, բռնությամբ անցավ ադրբեջանցիների վերահսկողության տակ, աշխարհասփյուռ հայությունը փնտրում է խոսքեր ու արտահայտություններ՝ Աստծո և միմյանց հետ կիսելու իր վրդովմունքը, հիասթափությունը, զայրույթը և ցեղասպանության ճանապարհին կատարված այս սարսափելի հանցագործության ընդունումը։
Հայ իրավաբանների ուսանողական միությունը Լոս Անջելեսի Լոյոլա իրավաբանական դպրոցում հսկում կազմակերպեց՝ ի հիշատակ Արցախյան ցեղասպանության զոհերի։ Բաց հրավեր էր ուղարկվել ինչպես ուսանողներին, այնպես էլ ողջ համայնքին։ Նրանք հավաքվեցին և մոմերով աղոթեցին։ Ես ցանկանում եմ այստեղ կիսվել նրանց աղոթքով՝ նրանց համար, ովքեր խոսքեր են փնտրում, հատկապես մի աշխարհում, որը շարունակում է նորանոր պատերազմներ ու տառապանքներ ավելացնել մարդկանց կյանքում։ Այս աղոթքը նրանք հարմարեցրել են Արևելյան թեմի կողմից Հայաստանի և Արցախի համար գրված աղոթքից (13 նոյեմբերի, 2020 թ.)։
Օրհնյալ ես Դու, Տե՛ր, մենք գալիս ենք Քեզ մոտ հայ ժողովրդի համար այս ծայրահեղ դժվարին ժամանակաշրջանում։ Կոտրված սրտերով և արցունքոտ աչքերով մենք միավորված ենք Արցախի մեր նախնյաց սուրբ հողերի կորստի վշտի մեջ։ Հայ ժողովուրդը ստիպված է լքել իր սրբազան տաճարները և լռեցնել իր փառահեղ եկեղեցիների ուրախ աղոթքները։ Անտանելի ցավի այս վիճակում մենք աղաչում ենք Քեզ, Տե՛ր, շտապել օգնության՝ Քո աստվածային ողորմությամբ ու սիրով։
Ցրե՛ք նրանց խոր վիշտը, բուժե՛ք նրանց վիրավոր հոգիները, հետ պահե՛ք նրանց հուսահատության ու հուսալքության մոլորությունից։ Օգնե՛ք նրանց ուժ և ապաստան գտնել Քո սիրառատ գրկում և միավորե՛ք հայ ազգը Քո Սուրբ Եկեղեցու ջերմ ու հոգատար թևերի ներքո։ Շնորհե՛ք մեզ խոնարհություն և իմաստություն՝ ընդունելու այն, ինչ այլևս չենք կարող փոխել, և տվե՛ք մեզ քաջություն՝ անհրաժեշտ փոփոխություններ կատարելու այնտեղ, որտեղ դեռ կարող ենք։
Հայաստանում անհանգստության և խռովության այս ժամանակներում ժողովրդին տվե՛ք այն խաղաղությունը, որը շնորհել եք Ձեր բոլոր հետևորդներին. ներշնչե՛ք նրանց նույնպես Ձեր կենարար Սուրբ Հոգին, որպեսզի նրանք ևս աշխարհիկ հուզումներից, անհանգստությունից ու վախից խաղաղություն գտնեն։ Օգնե՛ք նրանց սիրով աշխատել միասին՝ ուղղելով իրենց անկեղծ ջանքերը մեր հասարակության վերականգնմանը։ Առաջնորդե՛ք նրանց վերակառուցելու իրենց ավերված տները և բուժե՛ք պատերազմի այս դառը օրերին սիրելիներ կորցրած վիրավոր ընտանիքներին։
Հիշե՛ք սիրով, Տե՛ր, որպես մեր Արարիչ, Ձեր անվան համար իրենց կյանքը զոհաբերած հերոս զինվորների և քաջարի քաղաքացիների հոգիները։ Հիշե՛ք նրանց, ովքեր այժմ կորցրել են իրենց հարազատ օջախները և ստիպված են փախչել անվտանգության համար։ Հիշե՛ք նրանց, օրհնե՛ք և ընդունե՛ք Ձեր Արքայության մեջ։ Մխիթարե՛ք նրանց հարազատներին Ձեր Սուրբ Հոգու շնորհով։
Տե՛ր, այսօր մենք ճնշված ենք հայ ժողովրդին պատուհասած կորստի և ողբերգության զգացումից։ Բայց մենք գիտենք, որ Դուք միշտ մոտ եք սրտով կոտրվածներին և փրկում եք նրանց, ովքեր հոգով ճնշված են [հմմտ. Սաղմ. 34:18]։ Մենք հավատում ենք, որ Ձեզնով ամեն ինչ հնարավոր է [հմմտ. Փիլիպ. 4:13]։ Օգնե՛ք մեզ հասկանալ, որ նույնիսկ երբ իրավիճակը մեր ըմբռնումից վեր է, Դուք գիտեք Ձեր ծրագրերը մեզ համար՝ ծրագրեր, որոնք օգնում են մեզ բարգավաճել և ոչ թե վնասվել, ծրագրեր՝ ապագայի հույս տալու համար [հմմտ. Երեմ. 29:11]։ Մենք մեր անհանգստությունը հանձնում ենք Ձեզ, չենք ապավինում մեր մահկանացու ըմբռնմանը և ողջ սրտով վստահում ենք Ձեզ [հմմտ. Առակ. 3:5]։ Քանզի մենք հավատում ենք, որ ամեն ինչում Դուք գործում եք ի բարօրություն նրանց, ովքեր սիրում և հարգում են Ձեզ [հմմտ. Հռոմ. 8:28]։
Մենք խոնարհ ենք, Տե՛ր, իսկ Դուք մեր փառքն եք. Ձեր անունը հրաշալի է, հաղթական և սուրբ։ Ձեր նոր նահատակ վկաների մեծ ամպով շրջապատված՝ մենք փառաբանում ենք Ձեզ Հոր և Սուրբ Հոգու հետ միասին, այժմ և միշտ, և հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն։
Շապիկ՝ Envato Elements
Արմոդոքսիան այսօր. Կենդանի
Կիրակին հռչակվեց Արցախի և հայոց Արցախի համար աղոթքի համազգային օր։ Ամբողջ աշխարհում հայերը, մասնավորապես, ծնկի եկան աղոթելու։ Աղոթքը ուղղված չէր պետական գործչի, դիվանագետի, քաղաքական գործչի, սոցիալական ցանցերի հայտնի անձի, երաժշտի կամ հանրահայտ մարդու։
Արևմտյան թեմում մենք Սուրբ Ղևոնդյանց հայկական տաճարում տոնեցինք Սուրբ Պատարագ։ Առաջնորդ Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանը համայնքին կոչ արեց միավորվել աղոթքի մեջ՝ «այդ աղոթքը վերածելով նոր կյանքի հողի։ Այդ աղոթքից,- ասաց նա,- կծնվի հավատքից բխող ներքին ուժը՝ բարի գործեր դրսևորելու համար»։
Մի ժամանակաշրջանում, երբ հայ ժողովրդի կորուստներն այնքան մեծ են, աղոթքի կյանքի կոչը փոխել է պատասխանները դրսում փնտրելու փոխարեն դրանք ներսում գտնելու շեշտադրումը։
Երբ արքեպիսկոպոսը պատրաստվում էր ավարտել իր քարոզը, կիրակնօրյա դպրոցի մի խումբ աշակերտներ մտան լեփ-լեցուն տաճար և տեղավորվեցին խորանի ստորոտում՝ հսկայական տաճարի դասի հատվածում։ Նրանք ձեռքներին պահել էին թղթեր, որոնց վրա խաչեր էին նկարված։ Յուրաքանչյուր երեխա այս առավոտ եկեղեցի բերելու համար նկարել և զարդարել էր խաչ։ Հովնան արքեպիսկոպոսը հայտարարեց, որ օրը նվիրված է Վարագա Սուրբ Խաչին (Հայաստանի Վանի շրջանի մի փոքրիկ քաղաք, որտեղ հալածանքների ժամանակ պահվում էր Քրիստոսի Խաչը)։ Փոքրիկ երեխաներն այժմ այդ խաչերի նոր տերերն էին։
Արքեպիսկոպոսը խնդրեց երեխաներին բարձր պահել իրենց խաչերի նկարները, որպեսզի հավատացյալները տեսնեն դրանք, մինչ մենք բոլորս միասին երգում էինք Տերունական աղոթքը։ Երեխաները սկսեցին ոգևորությունից աղմկել։ Նրանք վերցրին իրենց զարդարուն խաչերով թղթերը և սկսեցին թափահարել դրանք, մինչ մենք երգում էինք Տերունական աղոթքը։ Այդ ալիքի մեջ մենք ականատես եղանք էներգիայի և կենսունակության։ Նրանց խանդավառությունը տարածվեց և փոխանցվեց մեզ բոլորիս։ Մենք ժպտացինք նրանց հավատքի միամիտ ընկալմանը և հասկացանք, որ Աստծուց ազդանշան ենք ստանում։ Հաջորդ սերունդը կիսում էր մի խանդավառություն, որը բխում էր յուրաքանչյուր երեխայի խորքից։ Մենք երգում էինք «Եկեսցե արքայութիւն քո, եղիցին կամք քո որպէս յերկինս եւ յերկրի» և մենք ականատես էինք լինում Աստծո կամքի դրսևորմանը՝ այս երեխաների կողմից արտահայտված սիրուն և կյանքին՝ մեր սուրբ տաճարում։
Հրաշքները միշտ մեր շուրջն են։ Եթե մենք պատրաստ ենք մեր սրտերը բացել Աստծո սիրո առաջ, մենք կարող ենք դառնալ այդ հրաշքների վկաները։ Այսօր մենք արձանագրում ենք մի հրաշք՝ որպես հաղթանակի առաջին քայլ։ Երեխաներ, որոնք ապրում են, աղմկում և թափահարում են խաչը՝ հարության և հաղթանակի խորհրդանիշը, հայկական եկեղեցու կենտրոնում։ Մենք այն հրաշք ենք համարում, քանի որ այն տեղի ունեցավ մի համայնքի առաջ, որը ծնկի եկավ և աղոթեց։ Եվ եթե երբևէ կասկածեք, որ նման փոքր ժեստը իսկական հրաշք է, մտածեք այն փաստի մասին, որ ընդամենը 100 տարի առաջ նույն թշնամին հայտարարել էր, որ մնալու է միայն մեկ հայ, և այդ հայը գտնվելու է թանգարանում։ Ամեն աղմուկ, ամեն աղոթք, ամեն բարձրացված խաչ հաղթանակի մատնանշող հրաշք է։ Ավելացրեք սրան այն, որ այս ամենը տեղի է ունենում հայկական եկեղեցու ներսում՝ այն վայրից 12 ժամային գոտի հեռու, որտեղ սկսվել է Հայ եկեղեցին՝ մոլորակի մյուս կողմում՝ Սուրբ Էջմիածնում։ Միայն Աստծո շնորհով է, որ այս հրաշքը տեղի է ունենում։
Մենք աղոթում ենք Հայ եկեղեցու Երեկոյան ժամերգության աղոթքը. Տէր Աստուած մեր, աճեցո՛ զհաւատս, զյոյս եւ զսէր ի մեզ։ Ամէն։
Արմոդոքսիան այսօր. Յուղից մինչև աղոթք
Հայոց Եկեղեցու սուրբ ավանդույթներից է Սուրբ Մյուռոնի պատրաստումն ու օրհնությունը։ Այն կատարվում է մեծ շուքով և հանդիսավորությամբ՝ յոթ տարին մեկ անգամ։ Սուրբ Մյուռոնը նախատեսված էր օրհնել այս տարի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։
Օրհնության գործընթացը սկսվում է քառասուն օր առաջ։ Այդ հատուկ արարողությունը տեղի ունեցավ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ։ Մյուռոնի հիմքը ձիթայուղն է և 40 տարբեր անուշահոտ ծաղիկների էությունը։ Մինչ այս խառնուրդը ներծծում էր աղոթքները, շարականները, խունկը և Հայոց Եկեղեցու հոգևոր կենտրոն՝ Սուրբ Էջմիածնի էներգիան, ադրբեջանցիները կրակ բացեցին Արցախի անմեղ խաղաղ բնակիչների վրա, ինչն էլ հանգեցրեց Մյուռոնօրհնեքի հետաձգմանը։
Սուրբ Մյուռոնի օրհնության ժամանակ սրբերի մասունքները վանքերի իրենց սրբազան վայրերից բերվում են Սուրբ Էջմիածնի խորան՝ սրբազան Գեղարդի հետ միասին, այն Սուրբ Նիզակի, որը խաչի վրա ծակեց մեր Տեր Հիսուսի կողը (Հովհաննես 19)։ Սուրբ Մյուռոնը խորհրդավոր է և զորավոր։ Այն մեզ միավորում է Քրիստոսին և Սուրբ Եկեղեցու պատմությանը։ Այն օգտագործվում է անհատներին Եկեղեցու գիրկը մկրտելու, հոգևորականներին և շինությունները Սուրբ Եկեղեցու սրբազան ծառայության մեջ օծելու համար։ Այն Եկեղեցու կենսատու արյունն է։
Այս տարի Հայոց Եկեղեցու մարմինը մեծ հարված ստացավ։ Այդ մարմնի մի մեծ հատվածը՝ Արցախը, կտրվեց մարմնից։ Հասկանալի է, որ կենսատու արյունը՝ Սուրբ Մյուռոնը, պետք է զորացնի։ Այս տարվա օրհնության հետաձգմամբ՝ Նորին Սրբություն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հրամայել է այս ամենադժվարին ժամանակաշրջանում սրբերի մասունքները և Սուրբ Գեղարդը բերել Էջմիածնի Սուրբ Խորան՝ հատուկ օրհնությամբ մխիթարելու ժողովրդին։
Այս կիրակի՝ հոկտեմբերի 1-ը, հռչակվել է Արցախի և արցախահայության համար աղոթքի միջազգային օր, ովքեր այժմ ապաստան են փնտրում, քանի որ իրենց հողը օկուպացված է, և նրանք վտարված են իրենց տներից։ Աղոթքի օրը կոչ է Եկեղեցու զավակներին՝ կենտրոնանալու Աստծո վրա՝ որպես իրենց միակ հույսի։ Սա մեր արմատներին վերադառնալու և Աստծո՝ յուրաքանչյուրիս միջոցով հրաշքներ գործելու իրական զորությունը հասկանալու մեր հնարավորությունն է։
Մենք՝ Epostle.net-ում, հեռարձակելու ենք հայկական հնագույն Սուրբ Պատարագը Սուրբ Լևոն Ղևոնդյանց հայկական տաճարից՝ անգլերեն մեկնաբանությամբ։ Խնդրում ենք միանալ մեզ ուղիղ հեռարձակմանը հոկտեմբերի 1-ին, Խաղաղօվկիանոսյան ամառային ժամանակով ժամը 10:30-ին, որը համապատասխանում է Համաշխարհային համակարգված ժամանակին (UTC) -7, Epostle.net կայքում։
Այսօր մենք եզրափակում ենք Սաղմոս 23-ով. Տերն իմ հովիվն է, և ես ոչնչի պակաս չեմ ունենա։ Նա ինձ հանգստացնում է կանաչ արոտներում, առաջնորդում է ինձ հանդարտ ջրերի մոտ։ Նա վերականգնում է իմ հոգին, առաջնորդում է ինձ արդարության շավիղներով՝ Իր անվան համար։ Եթե նույնիսկ քայլեմ մահվան ստվերի ձորում, չարից չեմ վախենա, որովհետև Դու ինձ հետ ես։ Քո գավազանն ու ցուպը ինձ մխիթարում են։ Դու իմ առջև սեղան ես պատրաստում իմ թշնամիների աչքի առաջ։ Իմ գլուխը յուղով օծեցիր, իմ բաժակը հորդում է։ Արդարև, բարությունն ու ողորմությունը պիտի հետևեն ինձ իմ կյանքի բոլոր օրերին, և ես պիտի բնակվեմ Տիրոջ տանը հավիտյան։ Ամեն։
Արմոդոքսիան այսօր. հաջորդ օրը
Եթե 33 թվականի վաղ գարնանը Դուք Երուսաղեմում լինեիք և պատահաբար ականատես դառնայիք Նազովրեցի Հիսուսի հալածանքներին, կեղծ դատավարությանը, տանջանքներին և վերջնական մահապատժին, ապա անշուշտ շփոթված կլինեիք, ինչպես և այն ժամանակվա մարդիկ։
Տարին 33-ն է։ Հիսուսն իր քարոզչությունը սկսել էր ընդամենը երեք տարի առաջ։ Նա սիրո մասին էր խոսում։ Նա բժշկում էր հիվանդներին և հրաշքով ազատում մարդկանց բազմաթիվ սոցիալական ու ֆիզիկական հիվանդություններից։ Նա դուրս եկավ հաստատված կարգերի դեմ, ինչն էլ նրան խնդիրների առաջ կանգնեցրեց կրոնական իշխանությունների հետ։ Նրանք հալածեցին Նրան և վերջապես կազմակերպեցին Նրա խաչելությունը։ Ուրբաթ օր էր՝ կեսօրից հետո։ Լուրեր էին տարածվել, որ Նա, իրականում, Աստծո Որդին է, և նրանք ծաղրում էին Նրան՝ ասելով. «Ուրիշներին փրկեց, իսկ Իրեն չի կարող փրկել։ Եթե Իսրայելի Թագավորն է, թող հիմա խաչից իջնի, և մենք կհավատանք Նրան։ Նա ապավինեց Աստծուն. թող Աստված ազատի Նրան, եթե Նրան է ուզում, քանի որ ասաց՝ «Ես Աստծո Որդի եմ»։ (Մատթեոս 27:42-43)
Եթե այդ ուրբաթ երեկոյան Դուք լքեիք քաղաքը՝ ականատես լինելով Նրա կյանքի դաժան ընդհատմանը, ապա Հիսուսի պատմության միայն կեսին կծանոթանայիք։ Եթե ականատես լինեիք խաչելությանը և հեռանայիք, ապա, հասկանալիորեն, կհավատայիք, որ Հիսուսի պատմությունն այնտեղ ավարտվեց։ Դուք կհավատայիք, որ չարը հաղթել է, իսկ Աստծո խոստումը լոկ անիրականանալի խոսքեր էին։
Բարեբախտաբար, մենք գիտենք, որ պատմությունը ուրբաթ օրը՝ խաչելությամբ չավարտվեց։ Ահա թե ինչու մենք ունենք համարձակություն և քաջություն այդ օրն անվանելու «Ավագ» ուրբաթ։ Մենք գիտենք, որ կիրակի օրը Հիսուսը հարություն առավ մեռելներից։
Քրիստոնյան ունի կյանքը Հարության հայելու միջով դիտելու յուրահատուկ տեսլականը։ Այլ կերպ ասած՝ մենք տեսել ենք Խաչելությունը, բայց մենք գիտենք, որ Հարությունը սպասում է մեզ։ Զատկի կիրակի օրվանից՝ Հարության դիտակետից նայելով, մենք կարող ենք Սուրբ Պողոսի հետ միասին հռչակել. «Ո՞ւր է, մահ, քո հաղթությունը։ Ո՞ւր է, մահ, քո խայթոցը»։ (Ա Կորնթացիս 15:55)
Այսօր մենք Արցախի Խաչելության վկաներն ենք։ Որպես Հայ Եկեղեցի՝ մենք Հարության վկաներն ենք։ Մենք այնտեղ էինք 33 թվականի այդ կիրակի առավոտյան՝ Դատարկ գերեզմանի մոտ։ Մենք այնտեղ էինք 4-րդ դարում՝ Խոր Վիրապում Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի բանտարկության ավարտին։ Մենք այնտեղ էինք 5-րդ դարում՝ Ավարայրում՝ Սուրբ Վարդանի հետ։ Մենք այնտեղ էինք դարերի ընթացքում բարբարոսների հալածանքների ժամանակ։ Մենք այնտեղ էինք 1915 և 1918 թվականներին։ Մենք սգացինք մեր նահատակների կորուստը, բայց նաև հնչեցրինք Սարդարապատի զանգերը։ Մենք այնտեղ էինք կոմունիզմի տարիներին և այնտեղ էինք, երբ կոմունիզմը փլուզվեց։ Մենք այնտեղ ենք նաև այսօր՝ հռչակելով նույն Ճշմարտությունը, որը հռչակել ենք դարեր շարունակ։ Խաչելությունը վերջը չէ, որովհետև կա Հարություն։ Բարին հաղթում է չարին, կյանքն ավելի տևական է, քան մահը։ Խավարը երբեք չի կարող հաղթել Լույսին։ Եվ Սերը միշտ ավելի հզոր է, քան չարը։
Եթե երբևէ հուսալքություն զգաք, ապա միայն բացեք Ձեր սրտերը Սուրբ Եկեղեցու Հարության պատգամի առջև։
Այսօրվա խորհրդածությունը Սուրբ Ղուկասի Հարության վկայությունից է.
Շաբաթվա առաջին օրը, վաղ առավոտյան, նրանք և իրենց հետ եղող այլ կանայք եկան գերեզման՝ իրենց պատրաստած անուշաբույր յուղերով։ Բայց նրանք գերեզմանի մոտի քարը գլորված գտան։ Ներս մտան և Տեր Հիսուսի մարմինը չգտան։ Եվ մինչ նրանք այս մասին տարակուսում էին, ահա փայլուն հանդերձներով երկու մարդ կանգնեց նրանց մոտ։ Եվ երբ նրանք վախեցան ու երեսները դեպի գետին խոնարհեցին, նրանք ասացին. «Ինչո՞ւ եք կենդանուն մեռելների մեջ փնտրում։ Այստեղ չէ, այլ հարություն է առել։ Հիշե՛ք, թե ինչպես էր Նա խոսում ձեզ հետ, երբ դեռ Գալիլեայում էր, ասելով. «Մարդու Որդին պետք է մատնվի մեղավոր մարդկանց ձեռքը, խաչվի և երրորդ օրը հարություն առնի»։
Հաջորդ քայլը #781 – 21 սեպտեմբերի, 2023թ. – Արցախում հրադադարից ժամեր անց մարդիկ առերեսվում են նոր իրականությանը։ Տեր Վազգենը կիսվում է իր մտորումներով՝ 1988-ի բողոքի ակցիաներից մինչ օրս։
CBS News-ի անդրադարձը
CivilNet-ի անդրադարձը
«Ամերիկացին» ֆիլմը
Ուղղափառությունն այսօր։ Այսօր
AP-ի աղբյուրը
Սիրո կիրառումը
CNSY. Ապրելով պատերազմի մեջ
Պատրաստեց Սյուզի Շատարևյանը http://Epostle.net-ի համար
Բաժանորդագրվեք և լսեք ըստ պահանջի ձեր նախընտրած փոդքասթ հարթակում։
Մենք հասանելի ենք Pandora, Spotify և Apple Podcasts հարթակներում
Արմոդոքսիան այսօր. Պահք
Մատթեոսի Ավետարանում (17:13-21) մենք կարդում ենք.
Մի մարդ մոտեցավ Հիսուսին, ծնկի իջավ Նրա առաջ և ասաց. «Տե՛ր, ողորմի՛ր որդուս, որովհետև նա լուսնոտ է և չարչարվում է. հաճախ ընկնում է կրակի մեջ և հաճախ՝ ջրի մեջ։ Ես նրան բերեցի Քո աշակերտների մոտ, բայց նրանք չկարողացան բժշկել նրան»։
Հիսուսն ասաց. «Բերե՛ք նրան Ինձ մոտ»։ Եվ Հիսուս սաստեց դևին, և այն դուրս ելավ նրանից, ու երեխան բժշկվեց հենց այդ ժամից։
Այն ժամանակ աշակերտները առանձին մոտեցան Հիսուսին և հարցրին. «Ինչո՞ւ մենք չկարողացանք հանել այն»։
Հիսուսն ասաց նրանց. «...Այս տեսակը ոչնչով դուրս չի գալիս, եթե ոչ աղոթքով և պահքով»։
Մեր Տիրոջ կյանքից վերցված այս կարճ պատմության մեջ Նա հիշատակում է պահքը, թերևս միայն որպես աղոթքի հավելում, սակայն մենք հասկանում ենք, որ այն հզոր գործիք է քրիստոնյայի համար։
Երեկ Նորին Գերաշնորհ Տեր Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանը՝ Արևմտյան թեմի առաջնորդը, հայտարարեց 24-ժամյա պահք՝ ի զորակցություն Արցախի մեր եղբայրների և քույրերի։ Վերջին մեկ տարվա ընթացքում Ադրբեջանի կառավարությունը և ժողովուրդը արգելափակել են սննդի և բժշկական պարագաների մուտքը Արցախի հայ բնակչության համար։ Նրանք թիրախավորել են հայերին՝ ոչնչացման նպատակով, այլ կերպ ասած՝ նրանք իրականացնում են Հայոց երկրորդ ցեղասպանությունը։
Աղոթքի նման, պահքը ևս քրիստոնյայի կյանքում անհրաժեշտ տարր է։ Մատթեոսի 6-րդ գլխում՝ Լեռան քարոզի ժամանակ, Հիսուսը խոսում է պահքի անհրաժեշտության մասին։ Նա ոչ միայն ուսուցանեց այն, այլև ինքը պահեց պահք, հատկապես իր մկրտությունից հետո և քարոզչությունը սկսելուց առաջ անապատում անցկացրած 40-օրյա մեկուսացման ընթացքում։
Պահքն ամրապնդում է անհատի կամքն ու վճռականությունը։ Պահքի ընթացքում մարդը քաղց է զգում, երբեմն՝ նաև ցավ։ Հենց ֆիզիկական այդ կարոտի պահերին ենք մենք հասկանում Հիսուսի խոսքերը՝ 40-օրյա պահքի ժամանակ ասված. «Մարդ միայն հացով չպիտի ապրի, այլ Աստծու բերանից ելնող ամեն խոսքով»։
Պահքի և աղոթքի կոչը Ձեր ուժեղ և թույլ կողմերը ճանաչելու կոչ է։ Անհրաժեշտ է պատրաստել և ամրապնդել Ձեր ներքին էությունը հոգևոր պատերազմի համար։ Ֆիզիկական բոլոր պատերազմների հետևում կան ավելի մեծ հոգևոր պատերազմներ, որոնցից հնարավոր չէ խուսափել։ Հաճախ մարդիկ իրենց վախերի և խնդիրների լուծումները փնտրում են իրենցից դուրս։ Մի՛ մոռացեք, որ քրիստոնյան կոչված է անձնական պատասխանատվության։ Մենք կարող ենք նայել ներկա իրավիճակին՝ լինի դա Հայաստանում, Ուկրաինայում, թե Սուդանում, և պատասխաններ ակնկալել ուրիշներից, հատկապես մեծ պետություններից, բայց դա մեզ դուրս է թողնում լուծումից։ Յուրաքանչյուրս մեր մեջ ունենք ընդվզելու և լուծման մասը դառնալու կարողությունը։ Պահքը մեզ դնում է ճիշտ հունի մեջ, իսկ համազգային պահքի դեպքում, ինչպիսին արքեպիսկոպոսի կոչն է, մենք միավորվում ենք նույն նպատակներն ունեցողների հետ։ Մենք սկսում ենք միասնական ճակատ կազմել այն հոգևոր պատերազմում, որ մղում ենք։
Այսօրվա խորհրդածությունը Հիսուսի՝ 40 օր և 40 գիշեր պահք պահելիս փորձվելու ընթերցումն է,
Եվ երբ Նա քառասուն օր և քառասուն գիշեր ծոմ պահեց, վերջում քաղցեց։ Փորձիչը մոտեցավ Նրան և ասաց. «Եթե Աստծու Որդի ես, ասա՛, որ այս քարերը հաց դառնան»։ Իսկ Նա պատասխանեց և ասաց. «Գրված է. «Մարդ միայն հացով չպիտի ապրի, այլ Աստծու բերանից ելնող ամեն խոսքով»։ Ապա սատանան Նրան տարավ սուրբ քաղաք, կանգնեցրեց տաճարի աշտարակի վրա և ասաց Նրան. «Եթե Աստծու Որդի ես, ցա՛ծ նետվիր, որովհետև գրված է. «Իր հրեշտակներին կպատվիրի Քեզ համար, և նրանք իրենց ձեռքերի վրա կվերցնեն Քեզ, որպեսզի ոտքդ քարին չխփես»։ Հիսուսն ասաց նրան. «Դարձյալ գրված է. «Տիրոջը՝ քո Աստծուն, չպիտի փորձես»։ Դարձյալ սատանան Նրան տարավ չափազանց բարձր մի լեռ և ցույց տվեց աշխարհի բոլոր թագավորությունները և դրանց փառքը։ Եվ ասաց Նրան. «Այս ամենը Քեզ կտամ, եթե ընկնես և երկրպագես ինձ»։ Այն ժամանակ Հիսուսն ասաց նրան. «Հեռացի՛ր, սատանա՛, որովհետև գրված է. «Տիրոջը՝ քո Աստծո՛ւն, պիտի երկրպագես և միայն Նրան պիտի պաշտես»։ Ապա սատանան հեռացավ Նրանից, և ահա հրեշտակներ եկան ու ծառայում էին Նրան։
Արմոդոքսիան այսօր. Նպատակներ
Ձեռներեցության ոգին երեկ սահմանվեց ռիսկով: Հիսուսի կողմից ներկայացված տաղանդների մասին առակը (Մատթեոս 25) ցույց տվեց այն տաղանդներն ու ռեսուրսները վտանգելու կարևորությունը, որոնք Աստված վստահել է Ձեզ: Մենք երեկ ավարտեցինք՝ մատնանշելով մրցանակը, որը Երկնքի Արքայությունն էր: Բավարար չէ աշխատելը, եթե նպատակը արժանի չէ այդ տքնանքին ու ջանքին: Մեր ջանքերի նպատակը միշտ պետք է լինի մեր ուշադրության կենտրոնում:
Նպատակները կարող են խաբուսիկ լինել: Տաղանդների մասին առակում հեշտ է ենթադրել, որ դրամական հարստությունը նրանց կառավարման հմտությունների նպատակն է, սակայն ավելի ուշադիր զննելիս ակնհայտ է դառնում, որ դրամական գումարը պարգևն է, այլ ոչ թե բուն նպատակը:
Երբ աշխարհը խռովության մեջ է, իսկ կռիվը մոտ է մեր տանը, հրամայական է, որ մենք կենտրոնանանք մեր առջև դրված նպատակի վրա: Հիսուս այն սահմանում է որպես «Երկնքի Արքայություն»: Սա ոչ թե գալիք վայր կամ ժամանակ է, այլ ուղղափառ ըմբռնմամբ՝ այն հաստատվել է Հիսուսով: Այն մտքի վիճակ է: Այն մեր մեջ է և մեր շուրջը: Այն է, ինչպես Հիսուսն է ասում. «...ինչպես մի վաճառական, որ փնտրում էր գեղեցիկ մարգարիտներ: Երբ գտավ մեկը մեծ արժեք ունեցող, գնաց, վաճառեց այն ամենը, ինչ ուներ, և գնեց այն» (Մատթեոս 13:45-46):
Երբ մեր ջանքերն ու գործողությունները ժամանակավորից վեր նպատակ են ունենում, մեր կյանքը իմաստ է ստանում:
Այսօր Արցախի հայ բնակչության համար սննդի և բժշկական պարագաների շրջափակում է: Ադրբեջանի կառավարությունը հայերին ոչնչացման է թիրախավորել, այլ կերպ ասած՝ նրանք իրականացնում են Հայոց երկրորդ ցեղասպանությունը: Ինչպես արտահայտիչ կապիկները՝ չտեսնել չարը, չլսել չարը, չխոսել չարի մասին, աշխարհը փակել է իր աչքերը, ականջներն ու բերանը հայերի տառապանքի առաջ:
Ուրեմն, ի՞նչ անել:
Այսօր Արևմտյան թեմի առաջնորդ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Հովնան արքեպիսկոպոս Տերտերյանը կհայտարարի 24-ժամյա պահք՝ ի զորակցություն Արցախի մեր եղբայրների և քույրերի: Սա պարզ ջանք է, որով մի փոքր խումբ մարդիկ կարող են հասնել հսկայական նպատակի: Սա մի ջանք է, որին յուրաքանչյուրը կարող է մասնակցել: Ամենակարևորը՝ այդ ջանքի նպատակը օգուտ է բերում ուրիշներին: Հիսուսն ասում է. «Ոչ ոք ավելի մեծ սեր չունի, քան այն, երբ մեկը իր կյանքը դնի իր ընկերների համար» (Հովհաննես 15:13): Զոհաբերության մեջ է սերը բացահայտվում, և Խաչը՝ որպես տառապանքի խորհրդանիշ, վերածվում է Սիրո խորհրդանիշի: Կապ հաստատեք Տաղանդների մասին առակի հետ, և այժմ մենք հասկանում ենք, որ եթե վերջնական նպատակը Երկնքի Արքայությունն է, ապա այն արտահայտվում է այն սիրով, որ մենք ունենք միմյանց հանդեպ:
Վաղը մենք կդիտարկենք պահքի զորությունը՝ ամենավատ չարիքը հաղթահարելու համար: Իսկ այսօր ընդունե՛ք պահք պահելու մարտահրավերը: (*Պահքը կհայտարարվի երեկոյան ժամը 5-ին՝ Արևմտյան Լոս Անջելեսում գտնվող Ադրբեջանի հյուպատոսարանի մոտ): 24 ժամ հրաժարվե՛ք սննդից: Հուսադրող է ակնկալել, որ ադրբեջանցիները սրտի փոփոխություն կունենան Ձեր պահքի պատճառով, բայց մի՛ անհանգստացեք, քանի որ Ձեր պահքի արդյունքում ինչ-որ ուշագրավ բան տեղի կունենա: Դուք սրտի փոփոխություն կունենաք: Դուք կհասկանաք այն ուժը, որ Ձեր մեջ է՝ փոփոխություն բերելու համար: Դուք կարիք չեք ունենա այլ տեղ փնտրելու այն լուծումները, որոնք Ձեր մեջ են: Արքայությունը հաստատված է:
Մենք աղոթում ենք այն աղոթքը, որը Տեր Հիսուսը սովորեցրեց մեզ,
Հայր մեր, որ երկնքում ես, սուրբ թող լինի անունդ, թող գա արքայությունդ, թող լինի կամքդ՝ ինչպես երկնքում, այնպես էլ երկրի վրա: Մեր հանապազօրյա հացը տուր մեզ այսօր: Եվ ներիր մեզ մեր պարտքերը, ինչպես որ մենք ենք ներում մեր պարտապաններին: Եվ մի՛ տար մեզ փորձության, այլ փրկիր մեզ չարից: Քանզի քոնն է արքայությունը, զորությունը և փառքը: Ամեն:
Գերազանց լուծումներ, որոնք բնական են
Հաջորդ քայլը #780 – 18 օգոստոսի, 2023 թ. – Փնտրելով լուծումներ Արցախի շրջափակումից մինչև Հավայան կղզիների հրդեհները տարածվող ճգնաժամերի համար, Տեր Վազգենը մատնանշում է բնական լուծումները՝ գերբնական հետևանքներով։ Կարեկցանքը կենդանանում է, դատարկ խոսքերը վերջանում են, երեխաները սովորում են, և մենք նույնպես։ Ուրիշներին՝ Ամերիկային, Ռուսաստանին կամ Ֆրանսիային աղաչելը վերջանում է։ Այն զենքն ու ռեսուրսները, որոնք մենք միշտ ունեցել ենք, հնչեցրել է ինքը՝ Խրիմյան Հայրիկը։ Կոչ՝ նվիրատվություն կատարելու Հավայան կղզիների հրդեհից տուժածներին։ Արդյունավետ բողոք՝ հստակ և նպատակային, որոնք պատասխաններ են տալիս՝ փորձված և ապացուցված։ Կրոնական նախապաշարմունքներ և Կառլոս Սանտանայի «Գերբնականը»։ Հիսուսի բնական գերբնական կարողությունները։
Այսօրվա փոդքաստի հղումները՝
Շրջափակումն Արցախում
Բաց վերքեր, որոնց մասին երբեք չեք իմանա
Լոս Անջելեսի մայրուղիները փակված են
Կառլոս Սանտանան խուսափում է պատասխանատվությունից «Գերբնական»-ի մասին խոսակցություններում
Հավայան կղզիների անտառային հրդեհների ողբերգությունը
Նրա կոշիկների մեջ՝ Հավայան կղզիների հրդեհից տուժածների օգնություն
Իսրայել Կամակավիվոոլե
Շապիկի լուսանկար՝ Մատն ու արձանը Cascade 2014-ում
Պատրաստեց Սյուզի Շատարևյանը http://Epostle.net-ի համար
Բաժանորդագրվեք և լսեք ձեր նախընտրած փոդքաստ հարթակում։
Մենք հասանելի ենք Pandora, Spotify և Apple Podcasts հարթակներում
