Լեռան քարոզում Հիսուսն ասում է. «Խնդրեցե՛ք, և կտրվի ձեզ. փնտրեցե՛ք, և կգտնեք. թակեցե՛ք, և կբացվի ձեզ»։ (Մատթեոս 7:7)
Քրիստոնեությունը գործողության կրոն է, և մենք գիտենք, որ այդ գործողության ուղղությունը մեզ տալիս է հենց ինքը՝ Քրիստոսը։ «Խնդրեցեք», «փնտրեցեք» և «թակեցեք» բառերը բայեր են՝ գործողություն արտահայտող բառեր։
Իսահակ Նյուտոնը ձևակերպեց շարժման երրորդ օրենքը՝ յուրաքանչյուր գործողության հակազդումը հավասար է և հակառակ ուղղված։ Նյուտոնի համար սա էներգիայի և ջերմության հոսքի մասին օրենք էր, թեև այն հեշտությամբ նկարագրում է նաև Հիսուսի խոսքերում առկա դինամիկան։ Եվ թեև Նյուտոնն այդ կապը չհաստատեց, մեզ համար ակնհայտ է, որ սըր Իսահակը մաթեմատիկոս էր, ֆիզիկոս, աստղագետ, ալքիմիկոս, հեղինակ և աստվածաբան։
Գրաուչո Մարքսը հայտնի է դարձել իր այս խոսքերով. «Ես չեմ ցանկանում անդամակցել որևէ ակումբի, որն ինձ կընդունի որպես անդամ»։ Մի պահ է հարկավոր՝ այս արտահայտության մեջ թաքնված իրական հումորը հասկանալու համար։ Սա բնորոշ էր Մարքսին (1890-1977)՝ կատակերգուին, դերասանին և գրողին, որը հայտնի էր իր սրամտությամբ։
Մտածեք, թե ինչպիսի ակումբ կընդուներ Ձեզ որպես անդամ։ Արդյո՞ք Հիսուսը ցանկալի կլիներ այդ կազմակերպությունում։ Սա լավ վարժություն է եկեղեցիների՝ ծխերի համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հասկանալու համար, թե ով է Հիսուսը և ինչի մասին է Նրա ուսմունքը։ Ավելին՝ հասկանալու համար, թե ով եք Դուք և ինչի մասին է Ձեր կյանքը։
Պատկերացրե՛ք 33-ամյա մի տղամարդու անդամակցության դիմում Ձեր եկեղեցուն, և այժմ կարդանք ընդունող հանձնաժողովի անդամի գրառումները. դիմորդին նկարագրելիս նշված է. «Կոշտ է, զայրացած, իշխանության հետ կապված խնդիրներ ունի, ցուցաբերում է մտավոր անհասություն, ի վիճակի չէ աշխատել ուրիշների հետ։ Թվում է՝ չափից ավելի կրոնական է։ Չափազանց մտահոգված է արդարության և իրավունքի հարցերով, ինչը կարող է հակասել մեր հովանավորների շահերին։ Շփվում է կասկածելի բարոյական նկարագիր ունեցող մարդկանց հետ։ Կանոնադրության վերաբերյալ սահմանափակ գիտելիքներ ունի։ Ժողովների արձանագրությունների, խնջույքների և ակումբային միջոցառումների փորձ չունի։ Հագնվում է ոչ պատշաճ»։
Ինչպե՞ս Հիսուսը կընդունվեր Ձեր եկեղեցում, Ձեր աղոթող համայնքում։ Նրա դիմումի վրա կդրվե՞ր «ԸՆԴՈՒՆՎԱԾ Է» կնիքը, թե՞ Նրա ընդունելության համար պայմաններ կառաջադրվեին, կամ գուցե Նրան կմերժեի՞ն, քանի որ Նրա ուղիները համահունչ չէին ծխի կանոններին։ Հիսուսի ժամանակ Նրան մերժեցին հենց վերոնշյալ պատճառներով։ Այս փոքրիկ վարժությունը ժամանակ առ ժամանակ անհրաժեշտ է, և Հոգեգալստյան տոնը՝ Քրիստոնեական եկեղեցու ծննդյան օրը, հարմար առիթ է՝ Ձեր և Ձեր եկեղեցու նորմերն ու բարքերը Հիսուսի չափանիշներով ստուգելու համար։ Իսկ ի՞նչ կասեք հավատացյալների մասին։ Արդյո՞ք աղքատները, միայնակները կամ տարբերվող մարդիկ ցանկալի կլինեին Ձեր եկեղեցում։ Նրանք այն տուն կհամարեի՞ն։ Եթե ոչ, ապա ինչո՞ւ։ Անկեղծ գնահատման դեպքում Դուք ստիպված կլինեք հարցնել, թե ինչ է պետք փոխել մեր կողմից, քանի որ Հիսուսը նույնն է՝ երեկ, այսօր և հավիտյան։
Աղոթք Հայ Եկեղեցուց. Օրհնի՛ր, Տե՛ր, բոլոր նրանց, ովքեր աշխատում են Քո Եկեղեցու համար։ Շնորհի՛ր մեզ սիրով համաձայնության գալ, որպեսզի նախանձն ու երկպառակությունը երբեք չխաթարեն մեր աշխատանքը, և որ մեր անկեղծ ու խոնարհ ծառայությունը արժանի լինի Քո օրհնությանը։ Ամեն։
Այս շաբաթ ամփոփելով հավատքի հասունության թեման՝ մենք այն ամբողջացնում ենք ամենակարևոր բաղադրիչով՝ Պատգամով։ Այս շաբաթվա մեր բոլոր ուղերձներում Հիսուսը կենտրոնում է։ Հաճախ, Նրա հանդեպ մեր սերն ու նվիրումը արտահայտելու եռանդում, մենք մոռանում ենք այն պատգամը, որը Նա քարոզեց, և այդ պատգամի կոչը, որը պետք է մեզ մղի գործողության։
325 թվականին Եկեղեցու կողմից ընդունված և աշխարհի բոլոր եկեղեցիներում ամեն կիրակի արտասանվող Նիկիական հանգանակում մենք հռչակում ենք մեր հավատքը Հոր, Որդու և Սուրբ Հոգու, ինչպես նաև Սուրբ Եկեղեցու բացառիկության հանդեպ։ Հանգանակի ամենամեծ մասը նվիրված է Աստծո Որդուն՝ Հիսուսին։ Մենք ունենք հավատո հանգանակի ավելի կարճ ձևեր, որոնցից մեկը Հայ Եկեղեցում մկրտության ժամանակ կնքահոր կողմից դավանվում է։ Արևմտյան եկեղեցիներում, ինչպիսիք են Հռոմեական կաթոլիկ և անգլիկան եկեղեցիները, արտասանվում է Առաքելական հանգանակը։ Սուրբ Ներսես Շնորհալու 4-րդ ժամի աղոթքում մենք կարդում ենք Աստծո Որդու՝ Հիսուսի մասին ավելի հակիրճ ձևակերպում. «Որ իջար ի ծոցոյ Հօր, և մարմնացար ի Սրբոյ Կուսէն Մարիամայ վասն մերոյ փրկութեան, խաչեցար և թաղեցար, և յարեար ի մեռելոց և համբարձար առ Հայր»։
Բոլոր հանգանակներում և հավատո դավանանքներում սահմանվում է Աստծո Որդու՝ Հիսուսի անձը։ Բացակայում է Նրա պատգամի մասին հռչակագիրը կամ, ավելի պարզ ասած, Նրա պատգամի հիշատակումը կամ հղումը։ Ես օգտագործում եմ «բացակայում է» բառը, այլ ոչ թե «անտեսված է» կամ «մոռացված է», քանի որ հավատում եմ, որ այդ հանգանակների մշակումը ժամանակի և հասարակական կարիքների արդյունք էր։ Հայ Եկեղեցու պարագայում վաղ դարերում նրա հոտը համասեռ էր։ Մարդիկ հաճախում էին եկեղեցի և կիսում ընդհանուր արժեքներ, ուստի անհրաժեշտություն չկար հանգանակում հղում կատարել պատգամին։
Արմոդոքսիան նպատակ ունի այդ հնագույն հավատքը տեղափոխել այսօրվա աշխարհ և հասարակություն։ Գլոբալացված հասարակության մեջ, որտեղ բազմաթիվ տարբեր պատգամներ են պայքարում Ձեր ուշադրության համար, Հիսուսի պատգամը կարող է հեշտությամբ մերժվել, անտեսվել կամ նույնիսկ մոռացվել՝ Հիսուսին այլ ընտրություններից գերադասելու եռանդուն ջանքերի պատճառով։ Հասուն հավատքը հասկանում է, որ հենց Հիսուսի պատգամն է եզակի և գերազանցում է ամեն ինչին։ Նրա պատգամի մեջ մենք հասկանում ենք «Աստված սեր է» հայտարարության լրիվությունը։ Հիսուսի պատգամն է, որ մեզ կապում է ժամանակի սկզբին, և դրա մեջ մենք գտնում ենք Հիսուսի՝ որպես Աստծո Որդու աստվածությունը։ «Ես իմ անձով չեմ եկել, այլ ճշմարիտ է նա, ով ինձ ուղարկեց» (Հովհաննես 7:28)։
Աղոթենք Սուրբ Ներսես Շնորհալու 4-րդ ժամի աղոթքը՝ հավելումով. «Որդի Աստծո, ճշմարիտ Աստված, Որ իջար Հոր ծոցից և մարմնացար Սուրբ Կույս Մարիամից մեր փրկության համար, Որ Քո խոսքերով և կյանքով ուսուցանեցիր ճշմարիտ սիրո և կարեկցանքի պատգամը, Որ խաչվեցիր, թաղվեցիր, հարություն առար մեռելներից և համբարձվեցիր առ Հայր, մեղանչեցի երկնքի և Քո առաջ, հիշի՛ր ինձ ավազակի պես, երբ գաս Քո արքայության մեջ։ Ամեն»։
Ծննդյան տոնից ութ օր անց Հիսուսին անվանակոչում են։ Ավետարանական հատվածը, որն ընթերցվում է այսօր, տարվա ամենակարճ հատվածն է և բաղկացած է ընդամենը մեկ համարից՝ Ղուկաս 2:21։ Այստեղ Ավետարանը նկարագրում է, որ մանուկ Քրիստոսին անվանում են «Հիսուս», ինչը այն անունն էր, որը Տիրոջ հրեշտակը հայտնել էր Հովսեփին և Մարիամին՝ ասելով. «Նրա անունը Հիսուս կդնես, որովհետև Նա իր ժողովրդին կփրկի իրենց մեղքերից» (Մատթեոս 1)։
Հիսուս անունը նշանակում է հենց դա՝ «Աստված փրկություն է»։ Հիսուս անունը տիտղոս է, որն արտացոլում է Քրիստոսի աստվածային առաքելությունը՝ մարդկանց իրենց մեղքերից փրկելու գործը։ Մեղքն այն միակ, և թերևս միակ բանն է, որը խոչընդոտում է մարդկանց լիարժեք և իմաստալից կյանքով ապրելուն։
Եկեղեցու Աստվածահայտնության այս շրջանում Հիսուսի անունը մեզ հասնում է որպես պարզ հիշեցում, որ կյանքի լիությունը կարելի է վայելել Քրիստոսի ուսմունքների միջոցով։ 12-րդ դարի աստվածաբան Սուրբ Ներսես Շնորհալին փրկության գործը մեկ քայլ առաջ տարավ՝ հռչակելով. «Սիրո անունը Հիսուս է»՝ այդպիսով հնչեցնելով հայրաբանության բանաձևը. սիրո միջոցով մենք գտնում ենք կյանքի լիությունը և միավորվում մեր Արարչի ու ամբողջ Հավերժության հետ։
Այսօր աղոթում ենք. Ո՛վ Տեր Աստված, այսօր տոնում ենք Հիսուսի Սուրբ անունը։ Թող այս տոնակատարությունը իմ կյանքում դառնա մի շրջադարձային կետ, որտեղ ես կհասկանամ, որ միայն Սիրո՝ Հիսուսի անվան միջոցով կարող եմ գտնել փրկություն և հավերժություն։ Ամեն։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2026/01/Jesus-Prince-of-Peace.jpeg660757Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-01-13 00:01:402026-01-12 15:45:36Նրա անունը Հիսուս է
Մի պատմություն կա ռուսի և ամերիկացու մրցավազքի մասին։ Երկու տղամարդիկ սկսում են նույն կետից, վազում են մարզադաշտի շուրջ, և ամերիկացին մի քանի վայրկյան շուտ է հասնում ռուսից։ Ամերիկյան լրատվական ծառայությունը հաղորդում է. «Ամերիկացին հաղթեց մրցավազքում։ Ռուսը եկավ վերջին տեղում»։ Ռուսական լրատվական ծառայությունը հաղորդում է. «Ռուսը եկավ երկրորդ տեղում։ Ամերիկացին նախավերջինն էր»։
Ոչ մի լրատվական գործակալություն կեղծ փաստեր չի հաղորդել։ Ոչ մեկը չի ստել։ Երկուսն էլ ասել են ճշմարտությունը այնպես, ինչպես լավագույնս համապատասխանում էր իրենց նպատակին։ Այդ նպատակն էլ հենց Դուք պետք է վերծանեք՝ դիտարկելով մտադրությունները։ Սա շատ կարևոր է այսօր, երբ ավելի ու ավելի շատ անհատներ ու խմբեր են պայքարում Ձեր ուշադրության համար։
Ի հակադրություն սրա՝ որպես քրիստոնյաներ, մեր ճշմարտությունը մի անձնավորություն է։ «Ես եմ ճանապարհը, ճշմարտությունը և կյանքը», - ասում է Հիսուսը։ Փորձե՛ք այս ճշմարտությունը նպատակի և մտադրության համար։ Դուք կհամոզվեք, որ այս Ճշմարտությունն ունի բուն նպատակ, որը հենց ինքը՝ Կյանքն է։
Այսօրվա մեկ րոպեն՝ ամառային ժամանակաշրջանի համար:
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/07/two-runners-736.jpg11251125Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-07-10 00:01:372025-07-09 22:40:17Ճշմարտությունը՝ կրկնակի
Արմոդոքսի՝ այսօրվա համար. Ավագ երկուշաբթի. Լսելով սրտով
Սոցիալական ցանցերում մի գրառում հարցնում է. «Հիսուսը նրա հետ խաչեց 1,5 միլիոն հայերի։ Նա երբեք ոչ ոքի չփրկեց։ Ինչո՞ւ փառաբանել նրան»։ Մեծ թիվը վերաբերում է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության նահատակներին։ Սոցիալական ցանցերը պարզապես նոր միջոց են հինավուրց մի հարցի համար։ Այս հարցը տրվում է, քանի որ այս շաբաթվան վերաբերող ավելի մեծ հարցն էլ ավելի շփոթեցնող է։ Իրոք, մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի չարչարանքները մարդկային տեսանկյունից անհասկանալի են շատ ավելի պատճառներով։ Ինչպե՞ս բացատրել մի անձի, որը սեր է տալիս, որը զոհաբերվող է իր տալու ամեն ասպեկտում, որը բժշկում է հիվանդներին, հարություն է տալիս մեռելներին, և ի պատասխան՝ ստանում է մահվան դատավճիռ։ Այս կետում շատերը կմերժեն քրիստոնեական փորձառությունը՝ այն անվանելով անհեթեթություն, այսինքն՝ այն, ինչը տրամաբանական չէ։
Իր վերջին հրաժեշտի խոսքում Հիսուսը մխիթարության խոսքեր է փոխանցում իր աշակերտներին՝ անհեթեթ թվացողը հասկանալի դարձնելու համար։ Նա խոսում է Աստծո սիրո մասին։
Աշակերտները երեք տարի Քրիստոսի ներկայության մեջ էին, երբ նա խոսեց նրանց սրտերի հետ։ Դուք անցել եք Մեծ պահքի ճանապարհը՝ այս շաբաթվան պատրաստվելու 40 օրերը։ Խնդրում եմ ձեզ՝ այսօր նստեք աշակերտների հետ։ Վերջին մի քանի շաբաթվա ուսմունքներով և վարժություններով լսե՛ք ձեր սրտերով ձեր ուսուցչից, ձեր եղբորից և ձեր բարեկամից եկող այս խոսքերը։ Եվ հավատացե՛ք։
Ընթերցվածք Հովհաննեսի ավետարանի 14-րդ գլխից՝
Հիսուսն ասում է. «Թող ձեր սրտերը չխռովվեն. հավատացեք Աստծուն և ինձ հավատացեք։ Իմ Հոր տանը շատ օթևաններ կան. եթե այդպես չլիներ, ձեզ կասեի. գնում եմ ձեզ համար տեղ պատրաստելու։ Եվ եթե գնամ ու ձեզ համար տեղ պատրաստեմ, դարձյալ կգամ և ձեզ ինձ մոտ կառնեմ, որպեսզի որտեղ ես լինեմ, դուք էլ լինեք։ Եվ ուր ես գնում եմ, գիտեք, և ճանապարհը գիտեք»։
Թովման [աշակերտներից մեկը] ասաց նրան. «Տե՛ր, չգիտենք, թե ո՛ւր ես գնում, և ինչպե՞ս կարող ենք ճանապարհը իմանալ»։
Հիսուսը նրան ասաց. «Ես եմ ճանապարհը, ճշմարտությունը և կյանքը։ Ոչ ոք Հոր մոտ չի գալիս, եթե ոչ ինձանով»։
«Եթե ինձ ճանաչեիք, իմ Հորն էլ կճանաչեիք, և այսուհետև ճանաչում եք նրան և տեսել եք նրան»։
Փիլիպպոսը [նրա մյուս աշակերտներից մեկը] ասաց նրան. «Տե՛ր, ցո՛ւյց տուր մեզ Հորը, և դա մեզ բավական է»։
Հիսուսը նրան ասաց. «Այսքան ժամանակ է, ինչ ձեզ հետ եմ, և դու ինձ չե՞ս ճանաչել, Փիլիպպոս. ով ինձ տեսավ, Հորը տեսավ. ինչպե՞ս ես ասում՝ ցո՛ւյց տուր մեզ Հորը։ Չե՞ս հավատում, որ ես Հոր մեջ եմ, և Հայրը՝ իմ մեջ։ Այն խոսքերը, որ ես ձեզ ասում եմ, ինքնագլուխ չեմ ասում, այլ Հայրը, որ բնակվում է իմ մեջ, նա է կատարում գործերը։ Հավատացե՛ք ինձ, որ ես Հոր մեջ եմ, և Հայրը՝ իմ մեջ, կամ թե հավատացե՛ք ինձ գործերի համար»։
«Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ. ով հավատում է ինձ, այն գործերը, որ ես եմ անում, նա էլ կանի, և դրանցից ավելի մեծերը կանի, որովհետև ես իմ Հոր մոտ եմ գնում։ Եվ ինչ որ իմ անունով խնդրեք, կանեմ, որպեսզի Հայրը փառավորվի Որդու մեջ։ Եթե իմ անունով մի բան խնդրեք, ես կանեմ»։
Արմոդոքսի այսօրվա համար. Ճեղքված նետ, Մեծ պահքի 11-րդ օր
Սրբերի մասին խոսելիս, և հաշվի առնելով երեկվա խորհրդածությունը Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու և նրա աղոթքի մասին, անխուսափելիորեն հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ են մեզ պետք սրբերը, երբ ունենք Հիսուսին՝ որպես կյանքի ապրելու վերջնական օրինակ։ Եվ միջնորդական աղոթքի առումով՝ ինչո՞ւ չաղոթել անմիջապես Հիսուսին։
Այս հարցերը, անշուշտ, տրամաբանական են, սակայն դրանք հիմնված են այն ենթադրության վրա, որ մեկը բացառում է մյուսին։ Իհարկե, Դուք կարող եք և պետք է Հիսուսին օգտագործեք որպես Ձեր ուղեցույց։ Իհարկե, Դուք պետք է աղոթեք անմիջապես Հիսուսին։
Երբ նայում ենք Հիսուսին, տեսնում ենք Հոր կատարելությունը։ Հիսուսի մեջ մենք տեսնում ենք առանց մեղքի, առանց խոչընդոտների ապրած կյանք։ Ռիչարդ Բախի 1977 թվականի «Պատրանքներ. ոչ կամավոր մեսիայի արկածները» վեպում գլխավոր հերոսը վարում է իր ինքնաթիռը, և նրա դիմապակին մնում է մաքուր։ Այսինքն՝ նա խուսափում է ապակուց միջատներ քերելու անհրաժեշտությունից։ Յուրաքանչյուր ոք, ով բավականաչափ ժամանակ է վարել մեքենա, գիտի, որ միջատներին բախվելն անխուսափելի է։ Մայրուղիների վրա գազալցակայաններում կան «միջատների դեմ արդյունավետ» դիմապակու մաքրող հեղուկներ։ Պատկերացրեք՝ լինել այնքան կատարյալ, որ ընդհանրապես խուսափեք միջատներից։ Կամ պատկերացրեք մի նետաձիգի, ով չէր կարող չդիպչել թիրախի կենտրոնին։ Նրա արձակած յուրաքանչյուր նետ կդիպչեր նախորդին և կճեղքեր այն հենց կենտրոնից։ Ահա սա է կատարելությունը։ Սա Աստվածայինի սահմանման մի մասն է։
Սրբերը մարդիկ են։ Նրանք Աստված չեն, և Եկեղեցին էլ չի պնդում, որ նրանք Աստված են։ Ձեր կյանքը կառուցեք Հիսուսի կյանքի օրինակով։ Դուք պետք է այդպես վարվեք։ Հենց դա են արել սրբերը։ Նրանք իրենց կյանքը կառուցել են Հիսուսի օրինակով և, իրենց բոլոր թուլություններով ու անկատարություններով հանդերձ, կարողացել են վեր բարձրանալ իրենց մարդկային էությունից։ Նրանք ներկայացնում են հասանելի նպատակ, և հոգևոր հավասարակշռություն փնտրող մարդկանց համար սրբերի պատմությունները հույս են տալիս։
Ճեղքեք նետերը, եթե կարող եք։ Մի՛ հանձնվեք, եթե չեք կարողանում։ Սրբերը չհանձնվեցին։
Ձեր բարեգործությունը պետք է լինի այն, որ այսօր մեր աշխարհում հասնեք գոնե մեկ հուսադրող իրադարձության կամ դեպքի։ Պահք պահեք հուսահատությունից։
Տապակած կարտոֆիլի սիրահարների համար մենք այսօրվա պահքի բաղադրատոմսում (ստորև) մի հաճելի անակնկալ ունենք։
Մեր աղոթքը Սուրբ Գրիգոր Նարեկացուց է. Եթե մաքուր ձեռքը խունկ է բարձրացնում Քեզ, թող իմ ձայնը միանա աղոթքների հնչյուններին ու հառաչանքներին և հասնի Քեզ։ Եթե ուրիշների խնդրանքները իմ խնդրանքների հետ միասին են ծնվում, թող իմը, այսպիսով բազմապատկված, նորից նվիրաբերվի Քեզ։ Եթե իմ հոգու խոսքերի այս ընծան հաճելի է, թող այն մատուցվի Քեզ նրանց հետ, ովքեր մեզանից առաջ են գնացել... Եթե հույսի թելը կտրվում է մեղքի սրով, թող այն վերականգնվի Քո ամենակարող կամքի բարությամբ։ Ամեն։ (Թարգմանությունը՝ Թոմաս Ջ. Սամուելյանի)
Ի՞նչ է խավարը։ Շատ պարզ՝ այն լույսի բացակայությունն է։ Խավարը հնարավոր է սահմանել միայն լույսի առկայության դեպքում։
Ի՞նչ է չարիքը։ Շատ պարզ՝ այն բարու բացակայությունն է։ Չարիքը սահմանվում է բարու հետ հարաբերակցությամբ։
Ոմանք այս միտքն ավելի հեռուն են տանում՝ դժոխքը սահմանելով որպես Աստծո բացակայության վայր։ Այս պարզ սահմանմամբ հնարավոր է դժոխքը գտնել հենց այստեղ՝ Երկրի վրա, և ոչ թե ապագայում։ Այնուամենայնիվ, ուրիշները պնդում են, որ ըստ սահմանման՝ չի կարող լինել մի վայր, որտեղ Աստված գոյություն չունի։
Նման հարցերն ու խորհրդածությունները ավելին են, քան պարզապես մտավոր վարժանքներ. դրանք առաջնային են դառնում մեր մտքերում, երբ լույսը վտանգված է։ Դա մեր բնական պաշտպանական համակարգի մի մասն է, քանի որ մենք վախենում ենք խավարից։ Որպես մարդիկ՝ մենք ձգտում ենք մնալ լույսի մեջ, սակայն երբեմն խավարն այնքան ճնշող է լինում, որ մենք տրվում ենք դրա զորությանը։
Արեգակի զորությունն այնքան մեծ է, որ դրա լույսը լուսավորում և տաքացնում է մեր ամբողջ մոլորակը։ Նույն կերպ, Հիսուսի՝ որպես Աշխարհի Լույսի զորությունը այնքան մեծ է, որ Նրա Լույսը հաղթահարում է խավարը։
Հիսուսն իր քարոզչությունը սկսում է՝ հղում անելով մարգարեի խոսքերին. «…Խավարի մեջ նստող ժողովուրդը տեսավ մեծ լույս, և նրանց համար, ովքեր նստած էին մահվան ստվերի երկրում, լույս ծագեց»։
Ավետարանիչ Սուրբ Մատթեոսը շարունակում է պատմությունը (գլուխ 4). «Այդ ժամանակից Հիսուսը սկսեց քարոզել և ասել. «Ապաշխարե՛ք, որովհետև երկնքի արքայությունը մոտեցել է»։
Մենք աղոթում ենք. Քրիստոս, ճշմարիտ Լույս, արժանացրո՛ւ հոգիս ուրախությամբ հանդիպելու Քո աստվածային փառքի լույսին այն օրը, երբ Դու կկանչես ինձ, և հանգչելու բարի հույսով՝ արդարների օթևաններում, մինչև Քո գալստյան մեծ օրը։ Ողորմի՛ր Քո արարածներին և ինձ՝ մեղավորիս։ Ամեն։ (Սուրբ Ներսես Շնորհալի, «Հավատով խոստովանիմ»)
Մարիամը՝ Հիսուսի մայրը, Եկեղեցու բոլոր սրբերի մեջ առաջինն է։ Հայ Եկեղեցում նրան անվանում են Աստվածածին կամ Աստվածամայր։ Այս տիտղոսները ոչ թե Մարիամի, այլ մեր հավատքի մեջ Հիսուս Քրիստոսի գերակայության մասին են վկայում, սակայն դրանք մատնանշում են այն խոնարհումը, որով պետք է մոտենանք Սուրբ Մորը։
Քրիստոնեական պատմության մեջ եզակի՝ Մարիամն Աստծո կողմից ընտրվել է Քրիստոս Մանուկին կրելու համար։ Սուրբ Գրքում մենք Մարիամին հանդիպում ենք Ավետման, Ծննդյան, Հիսուսի պատանեկության և, վերջապես, Խաչելության ժամանակ՝ Խաչի ստորոտին, երբ նա դիտում է, թե ինչպես են իր զավակին ծեծում, տանջում և սպանում հենց այն մարդիկ, որոնց փրկելու համար Նա եկել էր։ Ըստ Սուրբ Գրքի՝ Մարիամը Հիսուսի կյանքի միակ վկան է «օրորոցից մինչև գերեզման»։ Թեև հնարավոր է, որ Հովսեփն էլ նույնքան ապրած լինի, սակայն նրա կյանքի մասին 12 տարեկան Հիսուսի պատմությունից հետո մանրամասներ չկան (Ղուկաս 2:41-49)։
Թեև դարերի ընթացքում շատ բան է ասվել և գրվել Մարիամ Աստվածածնի մասին, նրա պատմությունը պարզ է և տեղի է ունենում Մատթեոսի և Ղուկասի Ավետարանների առաջին երկու գլուխներում։ Ավելին, Մարիամի պատմության պարզությունը կարելի է ամփոփել մեկ բառով՝ «Այո»։ Մարիամը՝ Աստծո Սուրբ Մայրը, հարգված և առանձնացված է բոլոր սրբերից՝ Աստծո հրավերին իր ասած պարզ ու քաջարի «Այո»-ի շնորհիվ։
Այդ «Այո»-ի պատմությունը չի կարող ավելի պերճախոս արտահայտվել, քան Սուրբ Ղուկասի Ավետարանում (գլուխ 1) է։
Վեցերորդ ամսին Աստված Գաբրիել հրեշտակին ուղարկեց Գալիլեայի Նազարեթ քաղաքը՝ մի կույսի մոտ, որ նշանված էր Դավթի տանից Հովսեփ անունով մի մարդու հետ։ Կույսի անունը Մարիամ էր։ Ներս մտնելով՝ հրեշտակը նրան ասաց. «Ուրախացի՛ր, ո՛վ շնորհընկալ, Տերը քեզ հետ է. օրհնյա՛լ ես դու կանանց մեջ»։
Երբ նա տեսավ հրեշտակին, խռովվեց նրա խոսքից և մտածում էր, թե ինչպիսի ողջույն է սա։ Հրեշտակը նրան ասաց. «Մի՛ վախեցիր, Մարիա՛մ, որովհետև Աստծուց շնորհ գտար։ Ահա դու կհղիանաս և կծնես մի Որդի և Նրա անունը Հիսուս կդնես։ Նա մեծ կլինի և Բարձրյալի Որդի կկոչվի, և Տեր Աստված Նրան կտա Իր հոր՝ Դավթի գահը։ Նա հավիտյան կթագավորի Հակոբի տան վրա, և Նրա թագավորությունը վախճան չի ունենա»։
Մարիամն ասաց հրեշտակին. «Ինչպե՞ս կլինի դա, քանի որ ես տղամարդ չեմ ճանաչում»։
Հրեշտակը պատասխանեց և ասաց նրան. «Սուրբ Հոգին կգա քեզ վրա, և Բարձրյալի զորությունը հովանի կլինի քեզ...»։ Այն ժամանակ Մարիամն ասաց. «Ահա Տիրոջ աղախինը. թող ինձ լինի քո խոսքի համաձայն»։ Եվ հրեշտակը հեռացավ նրանից։
Մարիամի «Այո»-ն հրեշտակին պարզ է, բայց հզոր։ Թվում է, թե այն հեշտությամբ է դուրս եկել նրա շուրթերից, սակայն այն արտաբերելու համար պահանջվել է ողջ կյանքի քաջություն։ Հիշե՛ք, որ մենք խոսում ենք 2000 տարի առաջվա Մերձավոր Արևելքի մասին։ Այս պատմությունը 21-րդ դարի ԱՄՆ-ում չէ։ Ամուսնությունից դուրս հղիության համար սահմանված պատիժը մահն էր, չհաշված այն նվաստացումը, անարգանքը և խարանը, որ այն բերում էր ընտանիքի վրա։ Ինչպես իրական, այնպես էլ հոգեբանական ճնշումը «Ոչ» ասելու համար մեծ էր, ուստի այդ «Այո»-ի արժեքն անչափելի էր։ Եվ այսպես, նրա «Այո»-ն փոխեց մարդկության պատմության ընթացքը, քանզի նրանից ծնվեց մի մանուկ, որ Աստծո Որդին է։
Այժմ հրավիրե՛ք Մարիամի գործողությունը ձեր 21-րդ դար։ Ամեն օր և ամեն պահ մեզանից պահանջվում է Քրիստոսին բերել այս աշխարհ։ Քրիստոս սիրո մարմնացումն է։ Սիրելով, հոգ տանելով, ուրիշների կարիքների հանդեպ կարեկից լինելով՝ մենք Քրիստոսին բերում ենք այս աշխարհ, մենք «Այո» ենք ասում Աստծուն։ Դա այդքան պարզ է, և դա անելու դժվարության աստիճանը կախված է մեզանից։ Արմոդոքսին վկայությունն է այն ժողովրդի, որն ընտրել է Քրիստոսին կրել աշխարհին։ Հեշտ չի եղել, բայց վարձատրությունը մեծ է եղել։ Յուրաքանչյուր հայկական եկեղեցու խորան կրում է Սուրբ Մարիամի պատկերը, որը Հիսուս Քրիստոսին՝ Սերը, ներկայացնում և ընծայում է աշխարհին։ Յուրաքանչյուր խորան հիշեցում է, որ այս «Այո»-ն փոխում է մարդկության պատմությունը։
Մենք աղոթում ենք. «Տե՛ր Հիսուս Քրիստոս, Քո սուրբ մայրը «այո» ասաց Քեզ կրելու և աշխարհին ներկայացնելու հրավերին։ Դու եկար խավար աշխարհ և լույս բերեցիր, եկար ատելությամբ լի աշխարհ և սեր քարոզեցիր։ Ես այսօր «Այո» եմ ասում՝ լույս և սեր բերելու տառապող աշխարհին։ Փայլի՛ր իմ կյանքում, միշտ առաջնորդի՛ր ինձ Քո սիրո ուղիներով։ Ամեն»։
Գալստյան այս ճամփորդության ընթացքում մենք հասնում ենք մի կարևոր խոչընդոտի, որը նաև հանգրվան կդառնա մեզ համար։ Հիսուսի պատվիրանը՝ չհակադրվել չարին, ամենադժվար ընկալելի խոսքերից է, քանի որ մեր բնույթով մենք ցանկանում ենք պայքարել և վերացնել չարիքը։ Այդ իսկ պատճառով սա խոչընդոտ է, բայց և հանգրվան մեր ուղու վրա, քանի որ շատ բան է կախված այս պատվիրանն ընդունելուց մեր պատրաստակամությունից։
Հիսուսն ասում է. «Լսել եք, որ ասվել է՝ աչքն աչքի դիմաց, ատամը՝ ատամի դիմաց։ Իսկ Ես ասում եմ ձեզ՝ չհակադրվել չարին։ Ընդհակառակը, եթե մեկը ապտակի ձեր աջ այտը, մյուսն էլ դարձրեք նրան։ Եթե մեկը ցանկանա դատվել ձեզ հետ և վերցնել ձեր վերնազգեստը, նրան տվեք նաև ձեր պատմուճանը։ Եվ ով ստիպի ձեզ մեկ մղոն գնալ, գնացեք նրա հետ երկուսը։ Տվեք նրան, ով խնդրում է ձեզանից, և նրան, ով ցանկանում է պարտք վերցնել ձեզանից, երես մի՛ դարձրեք»։
Նախքան սա թուլության կատեգորիային դասելը, բացեք ձեր Գալստյան օրագրերը և ծանոթացեք կուտակված էներգիայի մասին դասերին՝ այն կարգապահությանը, որը մեր ներքին ուժը վերածում է կենտրոնացված զորության։ Այն գիշերը, երբ ծնվեց Հիսուսը, երկնային զորքերը հռչակեցին. «Խաղաղություն երկրի վրա և բարեհաճություն մարդկանց» (Ղուկաս 2:14)։ Աստծո կամքը հռչակված է ողջ մարդկության համար Հիսուս Քրիստոսի ծննդով։ Որպեսզի խաղաղություն լինի, Խաղաղության Իշխանը քարոզում է չարիքին ոչ բռնի դիմադրություն։ Սա միակ լուծումն է և խաղաղություն հաստատելու միակ միջոցը։
Հետևաբար, տարածված թյուրըմբռնումը՝ թե՛ Հիսուսի ժամանակներում, թե՛ այսօր, այն է, որ բռնությունն ու չարիքի ավելացումը խաղաղություն են բերում։ Մաթեմատիկորեն սա կարելի է ձևակերպել որպես ա + ա = -ա։ Սա նույնքան անհեթեթ է տեսության մեջ, որքան և գործնականում։
Մտածողները դարեր շարունակ խորհել են Հիսուսի այս խոսքերի շուրջ և բանավիճել թեմայի կողմնակիցների ու հակառակորդների հետ։ Տոլստոյի պես հսկաներն այս թեմայով հատորներ են գրել, իսկ ոչ քրիստոնյաներ, ինչպիսին Գանդին է, ազատագրման իրենց ծրագիրը կառուցել են ոչ բռնի դիմադրության հիման վրա։ Երրորդ աշխարհի երկրները, ազատագրման աստվածաբանությունը և, իհարկե, Ամերիկայի քաղաքացիական իրավունքների շարժումը Հիսուսի ուսմունքն օգտագործել են որպես հիմք և մոդել հավասարության ու արդարության ճանապարհին։ Ըստ Գանդիի՝ «Աչքն աչքի դիմաց սկզբունքը ամբողջ աշխարհը կդարձնի կույր», ինչին վերապատվելի Մարտին Լյութեր Քինգ կրտսերը հավելել է. «Եթե մենք առաջնորդվենք աչքն աչքի և ատամը ատամի դիմաց սկզբունքով, մենք կդառնանք կույր և անատամ ազգ»։
Մենք դեռ չենք ավարտել այս թեման։ Այն Հիսուսի կյանքի և ծառայության հիմքն է։ Այսօր եկեք աղոթենք վերապատվելի Մարտին Լյութեր Քինգ կրտսերի աղոթքով. Ո՛վ Աստված, դարձրու մեզ պատրաստակամ կատարելու Քո կամքը, ինչ էլ որ լինի։ Ավելացրու բարի կամք և բարոյական զգայունություն ունեցող մարդկանց թիվը։ Տուր մեզ նորոգված վստահություն ոչ բռնության և Քրիստոսի ուսուցանած սիրո ուղու հանդեպ։ Ամեն։
