Սուրբ Մարիամը և խաղողի կապը

Արմոդոքսիա այսօր. Սուրբ Մարիամը և խաղողի խորհուրդը

Տատս չորս քույրերից մեկն էր՝ ավագը։ Նրա անունը Մարի էր՝ Մարիամ անվան ածանցյալը։ Քույրերի անուններն էին՝ Լուսաբեր, Սրբուհի և Տիրուհի։ Այս անունները վերագրվում էին Սուրբ Մարիամին։ Հայերի շրջանում ոչ մի այլ սուրբ այնքան չի մեծարվում, որքան Սուրբ Մարիամը, և այն փաստը, որ մի ընտանիքում չորս դուստրեր կրում են օրհնյալ Մոր անունը, վկայում է այն մեծ հարգանքի ու նվիրվածության մասին, որը ժողովուրդը տածում է նրա հանդեպ։

Սուրբ Մարիամին անվանում են Աստվածածին, ինչը նշանակում է Աստված կրող՝ մատնանշելով նրա եզակի դերը՝ Աստծո Որդուն՝ Հիսուսին ծնելու հանգամանքը։ Մինչ ավանդական եկեղեցիները նշում են Սուրբ Մարիամի Վերափոխման տոնը, միայն Հայ Առաքելական Եկեղեցին ունի այդ օրը խաղողօրհնեքի յուրահատուկ ավանդույթը։

Տատս հիշում էր, թե ինչպես էին այդ օրը եկեղեցի տանում առաջին և լավագույն բերքը՝ հատուկ օրհնության համար։ Պտուղների ընծայումը գոհաբանության արտահայտություն էր՝ շնորհակալություն հայտնելով Աստծուն այն օրհնությունների համար, որոնք Նա շնորհել է ժողովրդին՝ եղանակի բարեխառնության, հողի բերրիության և արևի առատության համար, որոնք խաղողի բերք են տալիս։ Նա հավելում էր, որ քաղաքի բնակիչները խաղող չէին ուտում մինչև այդ օրվա օրհնությունը։

Սուրբ Մարիամի և խաղողի կապի պատճառներից մեկն այն է, որ խաղողը կարող է բազմանալ առանց սերմի, ինչը ակնարկում է կույսից ծննդյան մասին։ Բայց լավագույն պատճառը գալիս է հենց Քրիստոսից, ով ներկայացնում է այս համեմատությունը. «Ես եմ ճշմարիտ որթը, և իմ Հայրը մշակն է։ Ամեն ճյուղ, որ իմ մեջ է և պտուղ չի տալիս, նա կտրում է այն, և ամեն մեկը, որ պտուղ է տալիս, մաքրում է այն, որպեսզի ավելի շատ պտուղ տա։ Մնացե՛ք իմ մեջ, և ես՝ ձեր մեջ։ Ինչպես ճյուղը չի կարող ինքն իրենից պտուղ տալ, եթե որթի մեջ չմնա, այնպես էլ դուք՝ եթե իմ մեջ չմնաք»։ (Հովհաննես 15:1-4)

Ինչպես միշտ, Քրիստոսի փոխաբերությունները պարզ են և դիպուկ։ Այս դեպքում փոխաբերությունը մատնանշում է արդյունավետությունը։ Անհնար է պտուղ տալ՝ առանց որթին կապված լինելու։ Քրիստոնյայի կյանքը լիովին կախված է Քրիստոսի հետ ունեցած անխախտ կապից։ Հիսուսը ներկայացնում է որթի, ճյուղերի և պտղի պատկերը, իսկ գործող անձը Աստված Հայրն է, որը էտում է ճյուղերը։ Ինչպես հողը, եղանակը և արևի լույսն են անհրաժեշտ համեղ ու հյութալի խաղողի համար, այնպես էլ Հիսուսի՝ Որթի հետ մեր կապն է անհրաժեշտ մեր կյանքը համով ու գեղեցիկ դարձնելու համար։

Խաղողօրհնեքի արարողությունը կոչ է դեպի արդյունավետություն։ Աստված մեզ տալիս է աշխարհը, և մենք այս գեղեցիկ կյանքի տնտեսներն ենք։ Արմոդոքսիան վկայում է, որ քրիստոնեությունը այս աշխարհից մեկ այլ աշխարհ փախուստ չէ, այլ կարևորությունը կայանում է նրանում, որ մենք լինենք այն գործիքները, որոնք կիրագործեն «Եկեսցէ արքայութիւն քո, եղիցին կամք քո որպէս յերկինս եւ յերկրի» պատգամը։

Աղոթենք։ Սա Վերափոխման տոնին մատուցվող խաղողօրհնեքի աղոթքից է. «Օրհնի՛ր, Տե՛ր, այս խաղողը։ Թող մենք վայելենք այն, ինչ Դու ստեղծել ես այս աշխարհում, և շնորհի՛ր մեզ արժանի լինել Քո Հոր Արքայության սեղանին Քո ամենաբերրի որթից Քեզ հետ ուտելու և խմելու՝ համաձայն Քո տված արդար խոստման, ի պատիվ և փառք Քո համագոյ Երրորդության՝ Հոր, Որդու և Սուրբ Հոգու, որին վայել է փառք, զորություն և պատիվ, այժմ և հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն»։

Եվ սա դեռ ամենը չէ…