Next Step #817 — August 15, 2026 — The Feast of the Assumption of St. Mary this week is cover up by a wave of noise that detracts from her central message to us. As one who gave birth to LOVE, it’s hard to find her amidst the noise. She comes from the tradition of “Seven Sorrows” in the Roman Catholic tradition, and a church in Gyumri, Armenia that has served both Armenian Apostolic and Roman Catholics. Fr. Vazken shares a preface to his sermon about the seven-wounds of Mary. But first… the new self-appointed guardians of democracy hit the local Armenian Church as an easy target (cf. Epstein files, genocide, etc). Vying for the status of influencer, they miss an opportunity to connect to something higher. And more…
Photo: from a Facebook post — Wannabe defenders of freedom bully their way in front of an Armenian church. >
https://epostle.net/wp-content/uploads/2026/08/Copilot_20260815_162455-e1786936973442.png14621024Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-08-15 17:09:392026-08-15 17:09:39Աղմուկ Սուրբ Մարիամի շուրջ
A custom and tradition in the Armenian Church is to bless grapes on the Feast of Assumption. Jesus uses a grape-grapevine metaphor to describe his relationship with his followers. We’ll dive deeper into that vat next week, but for today, let’s focus on why the grape blessing is connected to the Blessed Mother Mary.
Given Armenia’s climate, the first crop of grapes would be ready by mid-August making the Feast of Assumption a convenient time for farmers to offer their first crop to the church as a symbol of thanksgiving. This offering would be blessed by the priest, in a prayer of thanksgiving for the weather and fertile soil. The grapes would then be shared with the community through the church.
The first crop was not the leftovers, but the very best of the harvest. Your very best should be offered to God – your goods, your labor, energy, talents – and through the Church they are distributed among the community. St. Mary, who knew Christ from the womb to the Resurrection, was the first Christian. On this day, the first fruits of our labor are offered.
Today’s one minute for Summertime.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/08/Vineyard-762.jpg11251125Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-08-15 00:10:252026-08-13 21:19:02Ինչու՞ կապել խաղողը Մարիամի հետ
Within the Armenian tradition the Blessed Mother, St. Mary, has many names, the meanings of which, have inspired generation upon generation. These descriptive names have been given as proper names to girls in Armenian tradition. Some of them are, Srbuhi = the Holy One, Lousaper = the Light Bearer, Tiruhi = the Holy Lady, Makruhi = the Clean One, Imastuhi = the Wise One, Geghetzik = Beautiful, Anarat = The Pure One… and the list goes on.
These descriptive names highlight the virtues of St. Mary and, for us, become guiding beacons by which we pattern our life, with holiness, light, purity, wisdom and beauty.
But the most common name by which she is referred to in the Armenian Church, is a descriptor and a definition. It is, Asdvadzadzin, or the God bearer. As with all the names, especially with Asdvadzadzin, the emphasis is not on her, but on the fruit of her womb, Jesus.
Today’s one minute for Summertime.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2026/01/Marys-Acceptance-875.jpg345345Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-08-14 00:10:042026-08-11 22:09:24Մարիամ, անունը
When the legendary rock band, The Beatles, recorded “Let it Be,” Paul McCartney’s voice added a very tender element to the chords he pounded on the piano. “When I find myself in times of trouble,” he sang, “Mother Mary comes to me.”
I was 12 years old at the time the song came out. It was a beautiful and sentimental piece. I remember thinking the even he, one of the Beatles and therefore the entire group, was sharing the very special place Mother Mary has in our lives.
It was several years, perhaps decades later, that in an interview McCartney shared that the lyric was about his own mother, Mary McCartney, who had died to an illness early in his life. He was sharing his longing for his own mother in those words.
This week begins the preparation for the Feast of Assumption of St. Mary. There is a longing we all have for the Blessed Mother. We’ll prepare for the feast by casting our attention on her and her story.
Today’s one minute for Summertime.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2026/08/Mary-on-the-Keys-scaled.jpg15582560Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-08-12 00:10:322026-08-11 22:02:00Թող լինի Մայր Մարիամը
Mary, the mother of Jesus, is the first among all the saints in the Church. In the Armenian Church she is referred to the Asdvadzadzin (= Bearer of God) or Asdvadzamayr (= Mother of God). These titles tell us more about the primacy of Jesus Christ in our Faith, than they do about Mary, but they point to the reverence with which we approach the Blessed Mother.
Քրիստոնեական պատմության մեջ եզակի՝ Մարիամն Աստծո կողմից ընտրվել է Քրիստոս Մանուկին կրելու համար։ Սուրբ Գրքում մենք Մարիամին հանդիպում ենք Ավետման, Ծննդյան, Հիսուսի պատանեկության և, վերջապես, Խաչելության ժամանակ՝ Խաչի ստորոտին, երբ նա դիտում է, թե ինչպես են իր զավակին ծեծում, տանջում և սպանում հենց այն մարդիկ, որոնց փրկելու համար Նա եկել էր։ Ըստ Սուրբ Գրքի՝ Մարիամը Հիսուսի կյանքի միակ վկան է «օրորոցից մինչև գերեզման»։ Թեև հնարավոր է, որ Հովսեփն էլ նույնքան ապրած լինի, սակայն նրա կյանքի մասին 12 տարեկան Հիսուսի պատմությունից հետո մանրամասներ չկան (Ղուկաս 2:41-49)։
Թեև դարերի ընթացքում շատ բան է ասվել և գրվել Մարիամ Աստվածածնի մասին, նրա պատմությունը պարզ է և տեղի է ունենում Մատթեոսի և Ղուկասի Ավետարանների առաջին երկու գլուխներում։ Ավելին, Մարիամի պատմության պարզությունը կարելի է ամփոփել մեկ բառով՝ «Այո»։ Մարիամը՝ Աստծո Սուրբ Մայրը, հարգված և առանձնացված է բոլոր սրբերից՝ Աստծո հրավերին իր ասած պարզ ու քաջարի «Այո»-ի շնորհիվ։
The story of that “Yes” cannot be more eloquently expressed than it is in the Gospel of St. Luke (chapter 1), when an angel reveals to her that she will conceive a child, the “Son of the Highest.” Mary responds to the angel, “How can this be, since I do not know a man?”
And the angel answered and said to her, “The Holy Spirit will come upon you, and the power of the Highest will overshadow you…” Then Mary positive response is heard, “Behold the maidservant of the Lord! Let it be to me according to your word.” And the angel departed from her.
Մարիամի «Այո»-ն հրեշտակին պարզ է, բայց հզոր։ Թվում է, թե այն հեշտությամբ է դուրս եկել նրա շուրթերից, սակայն այն արտաբերելու համար պահանջվել է ողջ կյանքի քաջություն։ Հիշե՛ք, որ մենք խոսում ենք 2000 տարի առաջվա Մերձավոր Արևելքի մասին։ Այս պատմությունը 21-րդ դարի ԱՄՆ-ում չէ։ Ամուսնությունից դուրս հղիության համար սահմանված պատիժը մահն էր, չհաշված այն նվաստացումը, անարգանքը և խարանը, որ այն բերում էր ընտանիքի վրա։ Ինչպես իրական, այնպես էլ հոգեբանական ճնշումը «Ոչ» ասելու համար մեծ էր, ուստի այդ «Այո»-ի արժեքն անչափելի էր։ Եվ այսպես, նրա «Այո»-ն փոխեց մարդկության պատմության ընթացքը, քանզի նրանից ծնվեց մի մանուկ, որ Աստծո Որդին է։
Now, invite Mary’s action to your 21st century. Every day and every moment we are asked to bring Christ into this world. Christ is the incarnation of love. By loving, caring, being empathetic to the needs of others, we are bringing Christ into this world, we are saying “Yes” to God. It’s as simple as that. And the level of difficulty to do so, is up to us. Armodoxy is a testament to a people who have chosen to bear Christ to the world. It has not been easy, but the reward has been great. Every Armenian Church altar bears the image of St. Mary presenting, offering, Jesus Christ, Love to the world. Every altar is a reminder that this “Yes” changes human history.
We pray, “Lord, Jesus Christ, your holy mother said yes to the invitation to bear you and present you to the world. You came into a world of darkness and brought light, into a world of hate and preached love. I say Yes today, to bring light and love to a hurting world. Shine in my life, move me in the paths of your love, always. Amen.”
On this fourth day of preparation for the Feast ahead of us, we focus on the singular place the St. Mary occupies in human history.
The Feast we celebrate on Sunday is called the Assumption. As Tradition tells us, when the Blessed Mother passed away, the Apostle Bartholomew was absent from the group of Apostles who attended her funeral. When he returned to Jerusalem he asked that he might visit her tomb to offer his respects to the Holy Mother of Blessed Memory. When they found her tomb empty, it was revealed that she was “assumed” into Heaven by Christ himself. Hence, the Feast is called the Assumption of the Asdvadzadzin.
The two words Assumption and Asdvadzadzin, celebrates the one who knew Jesus before and after the “cradle to grave” markers. St. Mary knew Christ from womb to Resurrection to her own Assumption. In the words of the angels, she is the highly favored one, the Lord is with her; blessed is she among women! (Luke 1:28)
Today’s one minute for Summertime.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/08/Utah-761-e1755145355218.jpg8781123Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-08-14 00:01:442025-08-13 21:23:21Օրրանից մինչև գերեզման՝ ավելին
Within the Armenian tradition the Blessed Mother, St. Mary, has many names, the meanings of which, have inspired generation upon generation. These descriptive names have been given as proper names to girls in Armenian tradition. Some of them are, Srbuhi = the Holy One, Lousaper = the Light Bearer, Tiruhi = the Holy Lady, Makruhi = the Clean One, Imastuhi = the Wise One, Geghetzik = Beautiful, Anarat = The Pure One… and the list goes on.
These descriptive names highlight the virtues of St. Mary and, for us, become guiding beacons by which we pattern our life, with holiness, light, purity, wisdom and beauty.
But the most common name by which she is referred to in the Armenian Church, is a descriptor and a definition. It is, Asdvadzadzin, or the God bearer. As with all the names, especially with Asdvadzadzin, the emphasis is not on her, but on the fruit of her womb, Jesus.
Today’s one minute for Summertime.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/08/MJ-Madonna-1-e1755063691530.jpg836973Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-08-13 00:01:292025-08-13 14:55:56Ի՞նչ կա անվան մեջ
When the legendary rock band, The Beatles, recorded “Let it Be,” Paul McCartney’s voice added a very tender element to the chords he pounded on the piano. “When I find myself in times of trouble,” he sang, “Mother Mary comes to me.”
I was 12 years old at the time the song came out. It was a beautiful and sentimental piece. I remember thinking the even he, one of the Beatles and therefore the entire group, was sharing the very special place Mother Mary has in our lives.
It was several years, perhaps decades later, that in an interview McCartney shared that the lyric was about his own mother, Mary McCartney, who had died to an illness early in his life. He was sharing his longing for his own mother in those words.
This week begins the preparation for the Feast of Assumption of St. Mary. There is a longing we all have for the Blessed Mother. We’ll prepare for the feast by casting our attention on her and her story.
Արմոդոքսիան այսօր. Մյուռոնը մսուրից մինչև Հարություն
Հայաստանն օրհնվեց Քրիստոսի երկու առաքյալների՝ Սուրբ Թադեոսի և Սուրբ Բարդուղիմեոսի այցելությամբ։ Նրանք Հայաստան եկան Ավետարանը քարոզելու համար՝ միմյանցից երեք-չորս տարվա տարբերությամբ, համապատասխանաբար՝ մ.թ. 41 և 45 թվականներին։ Համեմատության համար նշենք, որ նրանք Հայաստան ժամանեցին Խաչելության և Հարության կյանքը փոխող և պատմությունը կերտող իրադարձություններից 10 տարի անց, որոնց երկուսն էլ ականատես էին եղել։ Երեկ ես պատմեցի Սուրբ Մյուռոնի կազմավորման գործում Թադեոսի դերի մասին։ Սուրբ Բարդուղիմեոսի պատմությունը համարվում է ապոկրիֆ, սակայն ոգեշնչող, և այն ևս մեկ կապ է Հիսուսի և Մյուռոնի միջև։
Երբ Աստվածամայրը՝ Աստվածածինը, վախճանվեց, բոլոր առաքյալները ներկա էին նրա հուղարկավորությանը, բացի Բարդուղիմեոսից։ Երբ Բարդուղիմեոսը վերադարձավ Երուսաղեմ և տեղեկացավ Մարիամ Աստվածածնի վախճանի մասին, նա խնդրեց վերջին անգամ տեսնել սուրբ մարմինը։ Երբ բացեցին գերեզմանը, նրա մարմինն այնտեղ չէր։ Նա իր Որդու կողմից համբարձվեց երկինք։
Հիսուսի մանկության ընթացքում, ինչպես ասում է Սուրբ Գիրքը, շատ իրադարձություններ տեղի ունեցան, և «Մարիամը պահում էր այս ամենը և խորհում իր սրտում» (Ղուկաս 2:19)։ Երբ Հիսուսի պորտալարը ընկավ, Մարիամը պահեց այն ալեբաստրե տուփի մեջ։ Երբ Բարդուղիմեոսը եկավ հարգանքի տուրք մատուցելու Սուրբ Մոր կյանքին, նրան տվեցին այդ տուփը, որը նա պահեց իր սրտին մոտ։
Բարդուղիմեոսն այս տուփը բերեց Հայաստան։ Նա այնտեղ նահատակվեց Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ իր հավատքի և նվիրվածության համար։ Մինչ մահապատժի ենթարկվելը, նա կարողացավ փոքրիկ ալեբաստրե տուփը փոխանցել Հայաստանի ընդհատակյա եկեղեցու անդամներին։ Տուփը և դրա պարունակությունը՝ մեր Տիրոջ պորտալարը, գաղտնի պահվում էին Եկեղեցու կողմից մինչև 301 թվականին Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի կողմից Հայաստանի քրիստոնեացումը։ Այդ ժամանակ տուփը հանձնվեց Գրիգորին, որը բարձրացել էր առաքելական գահին որպես գլխավոր եպիսկոպոս։ Գրիգորն այդ ժամանակ օրհնեց Սրբալույս Մյուռոնի առաջին խմբաքանակը և ալեբաստրե տուփի պարունակությունը ավելացրեց յուղի մեջ՝ Թադեոսի բերած յուղի հետ միասին։ Քանի որ յուրաքանչյուր նոր խմբաքանակի մեջ ավելացվում է նախորդը, այնտեղ կան Հիսուս Քրիստոսի ժամանակներից մոլեկուլներ, որոնք իր ԴՆԹ-ի միջոցով անմիջական ֆիզիկական կապ են հաստատում Տիրոջ հետ՝ մսուրից մինչև Հարություն։ Իրոք, Մյուռոնն է այն, ինչը մեզ միավորում է մեկ ընտանիքի մեջ՝ Քրիստոսի ընտանիքի, կամ քրիստոնյաների։ Զարմանալի՞ է արդյոք, որ հայկական ազգանունները վերջանում են «յան» վերջածանցով։ «յան»-ը նշանակում է «...-ի ընտանիքից»։ Այս դեպքում քրիստոնյան Քրիստոսի ընտանիքի անդամ է։
Սրբալույս Մյուռոնի օրհնության ժամանակ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմից արտասանվող աղոթքներում խառնուրդը կոչվում է «յուղ» այնքան ժամանակ, մինչև ավելացվում է նախորդ խմբաքանակը, որից հետո այն արդեն պատշաճ կերպով կոչվում է Սրբալույս Մյուռոն։
Այսօր աղոթում ենք. «Տե՛ր Հիսուս Քրիստոս, միշտ իմ մտքում պահիր Քո թանկագին և սուրբ խոսքերը, որ «Իմ ընտանիքը նրանք են, ովքեր լսում են Աստծո խոսքը և կատարում այն» (Ղուկաս 8:21)։ Քո սիրելի աշակերտների՝ Բարդուղիմեոսի և Թադեոսի բարեխոսությամբ խնդրում եմ, որ ինձ հետ ամրապնդես Հավատքի, Հույսի և Սիրո առաքինությունները, որպեսզի արժանի լինեմ քրիստոնյա կոչվելու։ Ամեն»։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/09/33340c60-5f20-417b-87ce-ab54ef2bd983.jpeg10241024Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-09-18 00:01:162024-09-17 22:58:26Մյուռոն. մսուրից մինչև Հարություն
Արմոդոքսիա այսօր. Սուրբ Մարիամը և խաղողի խորհուրդը
Տատս չորս քույրերից մեկն էր՝ ավագը։ Նրա անունը Մարիամ էր։ Քույրերի անուններն էին՝ Լուսաբեր, Սրբուհի և Տիրուհի։ Չորս քույրերի անուններն էլ բնութագրում էին Սուրբ Մարիամին։ Հայերի շրջանում ոչ մի սուրբ այնքան չի մեծարվում, որքան Սուրբ Մարիամը, և այն փաստը, որ մի ընտանիքում չորս դուստրեր կոչվել են օրհնյալ Մոր անունով, վկայում է այն հարգանքի ու նվիրվածության մասին, որը ժողովուրդը տածում է նրա հանդեպ։
Սուրբ Մարիամին անվանում են Աստվածածին, ինչը նշանակում է Աստված կրող՝ մատնանշելով նրա եզակի դիրքը՝ Աստծո Որդուն՝ Հիսուսին լույս աշխարհ բերելու հարցում։ Մինչ ավանդական եկեղեցիները նշում են Սուրբ Մարիամի Վերափոխման տոնը, միայն Հայ եկեղեցին ունի այդ օրը խաղողօրհնեքի յուրահատուկ ավանդույթը։
Տատս հիշում էր, թե ինչպես էին այդ օրը բերքի առաջին ու լավագույն պտուղները տանում եկեղեցի՝ հատուկ օրհնության։ Պտուղների ընծայումը գոհաբանության արարք էր՝ շնորհակալություն հայտնելով Աստծուն այն օրհնությունների համար, որոնք Նա շնորհել է ժողովրդին՝ եղանակի բարեխառնության, հողի բերրիության և արևի առատության համար, որը խաղող է տալիս։ Նա նույնիսկ հավելում էր, որ քաղաքացիները չէին ուտում խաղողը, մինչև այն չօրհնվեր այդ օրը։
Սուրբ Մարիամի և խաղողի կապի պատճառներից մեկն այն է, որ խաղողը կարող է բազմանալ առանց սերմի, ինչը ակնարկում է կույսից ծննդյան մասին։ Բայց լավագույն պատճառը գալիս է հենց Քրիստոսից, ով ներկայացնում է այս համեմատությունը. «Ես եմ ճշմարիտ որթը, և իմ Հայրը մշակն է։ Ամեն ճյուղ, որ իմ մեջ է և պտուղ չի տալիս, նա կտրում է այն, և ամեն մեկը, որ պտուղ է տալիս, մաքրում է այն, որպեսզի ավելի շատ պտուղ տա։ Մնացե՛ք իմ մեջ, և ես՝ ձեր մեջ։ Ինչպես ճյուղը չի կարող ինքն իրենից պտուղ տալ, եթե որթի մեջ չմնա, այնպես էլ դուք՝ եթե իմ մեջ չմնաք»։ (Հովհաննես 15:1-4)
Քրիստոնյայի կյանքն ամբողջությամբ կախված է Քրիստոսի հետ ունեցած անխախտ կապից։ Հիսուսը ներկայացնում է որթատունկի, ճյուղերի և պտղի պատկերը, իսկ գործող անձը Աստված Հայրն է, որը էտում է ճյուղերը։ Ինչպես հողը, եղանակը և արևի լույսն են անհրաժեշտ համեղ ու հյութալի խաղողի համար, այնպես էլ Հիսուսի՝ Որթատունկի հետ մեր կապն է անհրաժեշտ, որպեսզի մեր կյանքը լինի բովանդակալից ու գեղեցիկ։
Խաղողօրհնեքի արարողությունը արդյունավետության կոչ է։ Աստված մեզ աշխարհ է տվել, և մենք այս գեղեցիկ կյանքի տնտեսներն ենք։ Հայ եկեղեցին վկայում է, որ քրիստոնեությունը այս աշխարհից մյուսին փախչելը չէ, այլ այն գիտակցումը, որ այս աշխարհում մենք՝ բոլորս, այն գործակալներն ենք, որոնք պետք է կատարեն Աստծո կամքը՝ ինչպես երկնքում, այնպես էլ երկրի վրա։
Վերափոխման տոնին մատուցվող խաղողօրհնեքի աղոթքից. Օրհնի՛ր, Տե՛ր, այս խաղողը։ Թող վայելենք այն, ինչ Ստեղծեցիք այս աշխարհում, և շնորհե՛ք, որ արժանի լինենք Ձեզ հետ ուտելու և խմելու Ձեր ամենաբերրի որթատունկի առատությունից՝ Ձեր Հոր Թագավորության սեղանի շուրջ, ըստ Ձեր տված արդար խոստման՝ ի պատիվ և փառք Ձեր համագոյ Երրորդության՝ Հոր, Որդու և Սուրբ Հոգու, որոնց վայել է փառք, զորություն և պատիվ, այժմ և հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն։
Եվ սա դեռ ամենը չէ…
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/08/Grape-Glass.jpeg22381593Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-08-14 00:01:182024-08-13 21:22:11Սուրբ Մարիամ և խաղող
