Արմոդոքսին այսօր. Մարիամի «Այո»-ն

Հիսուսի մայրը՝ Մարիամը, Եկեղեցու բոլոր սրբերի մեջ առաջինն է։ Հայ Եկեղեցում նրան անվանում են Աստվածածին կամ Աստվածամայր։ Այս տիտղոսներն ավելի շատ խոսում են մեր հավատքի մեջ Հիսուս Քրիստոսի գերակայության, քան հենց Մարիամի մասին, սակայն դրանք մատնանշում են այն խորին հարգանքը, որով մենք մոտենում ենք Սուրբ Աստվածամորը։

Քրիստոնեական պատմության մեջ եզակի՝ Մարիամն Աստծո կողմից ընտրվել է Քրիստոս Մանուկին կրելու համար։ Սուրբ Գրքում մենք Մարիամին հանդիպում ենք Ավետման, Ծննդյան, Հիսուսի պատանեկության և, վերջապես, Խաչելության ժամանակ՝ Խաչի ստորոտին, երբ նա դիտում է, թե ինչպես են իր զավակին ծեծում, տանջում և սպանում հենց այն մարդիկ, որոնց փրկելու համար Նա եկել էր։ Ըստ Սուրբ Գրքի՝ Մարիամը Հիսուսի կյանքի միակ վկան է «օրորոցից մինչև գերեզման»։ Թեև հնարավոր է, որ Հովսեփն էլ նույնքան ապրած լինի, սակայն նրա կյանքի մասին 12 տարեկան Հիսուսի պատմությունից հետո մանրամասներ չկան (Ղուկաս 2:41-49)։

Թեև դարերի ընթացքում շատ բան է ասվել և գրվել Մարիամ Աստվածածնի մասին, նրա պատմությունը պարզ է և տեղի է ունենում Մատթեոսի և Ղուկասի Ավետարանների առաջին երկու գլուխներում։ Ավելին, Մարիամի պատմության պարզությունը կարելի է ամփոփել մեկ բառով՝ «Այո»։ Մարիամը՝ Աստծո Սուրբ Մայրը, հարգված և առանձնացված է բոլոր սրբերից՝ Աստծո հրավերին իր ասած պարզ ու քաջարի «Այո»-ի շնորհիվ։

Այդ «այո»-ի պատմությունը չի կարող ավելի պերճախոս արտահայտվել, քան Սուրբ Ղուկասի Ավետարանում (գլուխ 1), երբ հրեշտակը հայտնում է նրան, որ նա հղիանալու է մի երեխայով՝ «Բարձրյալի Որդով»։ Մարիամը պատասխանում է հրեշտակին. «Ինչպե՞ս կարող է դա լինել, քանի որ ես տղամարդ չեմ ճանաչում»։

Հրեշտակը պատասխանեց և ասաց նրան. «Սուրբ Հոգին կգա քեզ վրա, և Բարձրյալի զորությունը հովանի կլինի քեզ...»։ Այնուհետև լսվում է Մարիամի դրական պատասխանը. «Ահավասիկ ես Տիրոջ աղախինն եմ. թող ինձ լինի քո խոսքի համաձայն»։ Եվ հրեշտակը հեռացավ նրանից։

Մարիամի «Այո»-ն հրեշտակին պարզ է, բայց հզոր։ Թվում է, թե այն հեշտությամբ է դուրս եկել նրա շուրթերից, սակայն այն արտաբերելու համար պահանջվել է ողջ կյանքի քաջություն։ Հիշե՛ք, որ մենք խոսում ենք 2000 տարի առաջվա Մերձավոր Արևելքի մասին։ Այս պատմությունը 21-րդ դարի ԱՄՆ-ում չէ։ Ամուսնությունից դուրս հղիության համար սահմանված պատիժը մահն էր, չհաշված այն նվաստացումը, անարգանքը և խարանը, որ այն բերում էր ընտանիքի վրա։ Ինչպես իրական, այնպես էլ հոգեբանական ճնշումը «Ոչ» ասելու համար մեծ էր, ուստի այդ «Այո»-ի արժեքն անչափելի էր։ Եվ այսպես, նրա «Այո»-ն փոխեց մարդկության պատմության ընթացքը, քանզի նրանից ծնվեց մի մանուկ, որ Աստծո Որդին է։

Այժմ հրավիրե՛ք Մարիամի գործողությունը Ձեր 21-րդ դար։ Ամեն օր և ամեն պահ մեզանից պահանջվում է Քրիստոսին բերել այս աշխարհ։ Քրիստոսը սիրո մարմնացումն է։ Սիրելով, հոգ տանելով, ուրիշների կարիքների նկատմամբ կարեկից լինելով՝ մենք Քրիստոսին բերում ենք այս աշխարհ, մենք «այո» ենք ասում Աստծուն։ Դա այդքան պարզ է։ Իսկ դրա դժվարության աստիճանը կախված է մեզանից։ «Արմոդոքսին» (Armodoxy) վկայությունն է այն ժողովրդի, որն ընտրել է Քրիստոսին աշխարհին ներկայացնելու ուղին։ Հեշտ չի եղել, բայց վարձատրությունը մեծ է եղել։ Հայոց Եկեղեցու յուրաքանչյուր խորան կրում է Սուրբ Մարիամի պատկերը, որը աշխարհին է ներկայացնում և ընծայում Հիսուս Քրիստոսին՝ Սերը։ Յուրաքանչյուր խորան հիշեցում է, որ այս «այո»-ն փոխում է մարդկության պատմությունը։

Մենք աղոթում ենք. «Տե՛ր Հիսուս Քրիստոս, Քո սուրբ մայրը «այո» ասաց Քեզ կրելու և աշխարհին ներկայացնելու հրավերին։ Դու եկար խավարի աշխարհ և լույս բերեցիր, եկար ատելության աշխարհ և սեր քարոզեցիր։ Ես այսօր «այո» եմ ասում՝ ցավող աշխարհին լույս և սեր բերելու համար։ Լուսավորե՛ք իմ կյանքը, առաջնորդե՛ք ինձ Ձեր սիրո ուղիներով, միշտ։ Ամեն»։