Հայկական եկեղեցի մտնելիս Դուք անկասկած կհիանաք խորհրդանիշների առատությամբ: Աստված խորհուրդ է: Հիսուս Քրիստոս Իր կյանքով և ուսմունքով մեզ հնարավորություն է տալիս հաղորդակից լինելու այդ խորհրդին: Մենք բոլորս համակարծիք ենք, որ եթե Աստված հնարավոր լիներ բացատրել բառերով, Նա այլևս Աստված չէր լինի, քանի որ սահմանման համաձայն՝ Աստված ավելին է, քան մեր մտքերն ու խոսքերը:
Հայ եկեղեցու մեծագույն խորհրդանիշը Խաչն է: Այն տանջանքի և մահվան գործիք է, սակայն մենք փառաբանում ենք այն: Մենք օրհնում ենք մարդկանց և առարկաները «Խաչի նշանով»: Մենք խաչեր ենք կրում որպես զարդ՝ վզնոցների, մատանիների, ականջօղերի տեսքով, դաջվածքներով և հագուստի վրա պատկերված: Եթե պատկերացնեք, որ ինչ-որ մեկը կրում է այսօրվա խոշտանգման կամ սպանության գործիք, օրինակ՝ մահացու ներարկման համար նախատեսված ներարկիչ կամ էլեկտրական աթոռ, ապա նոր միայն կհասկանաք Սուրբ Պողոսի խոսքերը. «Քանզի խաչի քարոզությունը հիմարություն է կորուսյալների համար...» (Ա Կորնթացիս 1:18): Այո՛, իրոք ծիծաղելի կլիներ, հիմարություն կլիներ փառաբանել գազի խցիկը:
Եվ հենց այստեղ է տեղի ունենում փոխակերպումը: Խաչելության և Հարության փրկագործական արարքի միջոցով Հիսուսը տանջանքի և մահվան գործիքը՝ Խաչը, վերածեց հաղթանակի խորհրդանիշի:
«Աշխարհի մեջ նեղություն պիտի ունենաք», – ասում է Հիսուսը: Այո՛, Դուք կունենաք դժվարություններ, տառապանքներ և, այո՛, խաչեր, որոնք պետք է հաղթահարեք: «Բայց քաջալերվե՛ք», – շարունակում է Հիսուսը, – «Ես հաղթեցի աշխարհին» (Հովհաննես 16:33): Իրոք, Խաչի հանդեպ տարած հաղթանակը այդ խորհրդանիշը վերածեց հաղթանակի նշանի:
Այսօր մենք աղոթում ենք 8-րդ դարի Սահակ Ձորոփորեցու աղոթքով. «Թող Քո Խաչը լինի մեր ապավենը՝ իր վառ փայլատակումով: Այն, ինչ կոչվում է կենաց ծառ, ոչնչացրեց թշնամուն և լուծարեց մեր մահվան դատավճիռը՝ հանուն տիեզերքի փրկության: Ամեն:»
Դուք հասաք։ Բուն Բարեկենդանից անցել է հիսուն օր՝ Մեծ պահքի 40 օրերը, և այսօր Զատկի պատգամը հասնում է Ձեզ. Քրիստոս հարյավ ի մեռելոց։ Օրհնյալ է Քրիստոսի Հարությունը։
Ընթերցում Սուրբ Մատթեոսի Ավետարանից, գլուխ 28
Որին մենք կարող ենք միայն ավելացնել՝ Ամեն։
Քրիստոս յարեաւ ի Մեռելոց. Օրհնեալ է յարութիւնն Քրիստոսի։
Շապիկ՝ Գրեգորի Բեյլերյանի «Rise» («Հարություն»)
https://epostle.net/wp-content/uploads/2024/03/Easter-Rise-Cover.jpg16501275Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-04-05 00:10:262026-04-05 15:22:09Նա այստեղ չէ
Armodoxy-ն այսօր. Հավատո՞ւմ եք սրան. – Ղազարոսի շաբաթ
Մեծ պահքի շրջանն ավարտվել է, և այժմ սկսվում են ամենասուրբ օրերն ու ուղևորությունը, երբ մենք պատրաստվում ենք դիմավորել Դատարկ գերեզմանը, այսինքն՝ Սուրբ Հարության տոնը։ Այս պատրաստությունը Քրիստոսի հետ իրական քայլք է. մենք քայլում ենք Նրա հետ, երբ Նա Ծաղկազարդին մտնում է սուրբ Երուսաղեմ, անցնում ենք Նրա չարչարանքների, խաչելության և նույնիսկ թաղման միջով՝ ի վերջո հասնելով Հարությանը՝ որպես գերեզմանից այն կողմ կյանքի վկաներ։
Բարի գալուստ Ավագ շաբաթ։
Ավագ շաբաթվա առաջին օրը կոչվում է Ղազարոսի շաբաթ։ Այս պատմությունը մեզ է հասել Սուրբ Հովհաննեսի Ավետարանի 11-րդ գլխից, որտեղ մենք իմանում ենք Հիսուսի մտերիմ ընկերոջ՝ Ղազարոսի մահվան մասին։ Երբ Հիսուսը հասնում է ընկերոջ տուն, Ղազարոսի քույրերը՝ Մարիամն ու Մարթան, դիմում են Հիսուսին և ասում. Եթե Դու այստեղ լինեիր, մեր եղբայրը չէր մահանա, ինչը Հիսուսի Տիրակալության և մահվան հանդեպ Նրա ունեցած իշխանության ճանաչումն է։ Հիսուսը դառնում է նրանց և ասում. Քո եղբայրը հարություն կառնի։ Մարթան համաձայնում է և ասում. Գիտեմ, որ հարություն կառնի վերջին օրվա հարության ժամանակ։ Բայց Հիսուսը նրան ասում է. Ես եմ հարությունը և կյանքը. ով հավատում է ինձ, թեպետ և մեռնի, պիտի ապրի. և ով ապրում է ու հավատում է ինձ, հավիտյան չի մեռնի։
Այս ճշմարտությունը հռչակելուց հետո Հիսուսը դառնում է Մարթային և ասում. Հավատո՞ւմ ես սրան։
Հրավիրում եմ Ձեզ կարդալ Ղազարոսի հարության ամբողջական պատմությունը (Հովհաննես 11)։ Այսօր ես կցանկանայի կենտրոնանալ այն խոսքերի վրա, որոնք Հիսուսն ասում է քույրերին. Հավատո՞ւմ եք սրան։ Քանի որ սա նույն հարցն է, որը Նա տալիս է մեզ։ Մենք կարող ենք ճանաչել Հիսուսին բազմաթիվ մակարդակներով։ Մենք նույնիսկ կարող ենք հռչակել Նրա Տիրակալությունը։ Մենք կարող ենք Նրան անվանել Աստծո Որդի, բայց այն հարցը, որը Նա տալիս է քույրերին, տալիս է նաև մեզ. Հավատո՞ւմ եք սրան։ Հավատո՞ւմ եք, որ Ես եմ հարությունը և կյանքը։ Հավատո՞ւմ եք, որ Ես մարմնացյալ սերն եմ։ Եթե հավատում եք սրան, ապա պետք է հավատաք, որ սերը հարությունն ու կյանքն է։ Պետք է հավատաք, որ հենց սերն է, որ թույլ չի տալիս մեզանից ոչ մեկին մեռնել, որ սերը միակ գործոնն է, որը թույլ է տալիս մեզ հավերժ ապրել։
Ավագ շաբաթվա սկզբին ինքներդ ձեզ տվեք այս շատ անձնական հարցը. Հավատո՞ւմ եմ արդյոք սրան։ Մեր առջև դրված ճանապարհը դժվարին է։ Մենք անցնելու ենք ամբողջ ուղին՝ մինչև խաչելություն և գերեզման։ Սերը միակ բանն է, որը հնարավոր չէ սպանել։ Այն հարությունն է և կյանքը։ Միայն այս հանձնառությամբ և դավանանքով է, որ շաբաթվա մնացած մասը իմաստ կստանա, որ այն կդուրս գա պատմության էջերից և կդառնա կենդանի վկայություն այն մասին, թե ինչ է նշանակում հավատքը մեր այսօրվա կյանքում, և թե ինչպես այդ հավատքը մեզ իրականում թույլ կտա մասնակից լինել Հարությանը։
Մենք աղոթում ենք. Տե՛ր Հիսուս Քրիստոս, Դու, որ Հարությունն ու Կյանքն ես, լցրո՛ւ սիրտս Քո Սիրով, որպեսզի կարողանամ ներել թշնամիներիս, հոգ տանել ուրիշների մասին և կիսել այդ Սերը իմ կյանքում։ Ես սպասում եմ իմ առջև դրված ճանապարհին՝ Քեզ Խաչի ճանապարհին ուղեկցելու համար։ Ամեն։
Շապիկի լուսանկարը՝ 2023 Լունա և Գրեգորի Բեյլերյան, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցի, գավիթ, Երևան, Հայաստան
Տիեզերքը մարմինների, ուժերի և փոխազդեցությունների կարգավորված համակարգ է։ Հայ Եկեղեցին իր պատարագներն ու միջոցառումները կազմակերպում է ըստ օրացույցի։ Աստվածահայտնությանը հաջորդող շրջանը հաշվում է 40 օր մինչև «Տյառնընդառաջ»-ի կամ Ընծայման տոնը, որը նկարագրված է Ղուկասի ավետարանի 2-րդ գլխում։ Գուցե մի փոքր տարօրինակ և հակառակ թվա, բայց Աստվածահայտնության այս շրջանում Սուրբ Գրքում քննվում են այն իրադարձությունները, որոնք նախորդել են Աստվածահայտնությանը։
Հաճախ Քրիստոսի Սուրբ Ծնունդը համարվում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի բոլոր տոներից առաջինը։ Իրականում, Սուրբ Ծնունդը, ինչպես և յուրաքանչյուր այլ տոն, սահմանվում է Հարությամբ, այսինքն՝ Սուրբ Հարության տոնով։ Հիսուսի հարությամբ մահը հաղթահարվեց։ «Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց»-ը քրիստոնեական եկեղեցու առաջին «ավետարանն» էր։ Ավետարան նշանակում է «Բարի լուր»։ Կարող եք պատկերացնել, որ Հարությունից հետո վաղ քրիստոնեական համայնքը լիովին շփոթված էր և ցնցված։ Նրանք ականատես էին եղել Հիսուսի դաժան մահվանը՝ մի մահապատժի, որն այնքան անողոք էր իրականացվել, որ ոչ ոք չէր հավատա, թե որևէ մեկը կարող էր ողջ մնալ դրանից։ Եվ Հիսուսի ողջ մնալու մասին մտածելու որևէ պատճառ չկար, քանի որ նրանք նրա անշնչացած մարմինը խաչից իջեցրել և դրել էին գերեզմանի մեջ։ Հարության մասին անգամ խոսք լինել չէր կարող։ Սակայն, ինչպես վկայում է Սուրբ Գիրքը, այդ առավոտ վաղ գերեզման այցելողները զարմացան՝ գտնելով Հիսուսի գերեզմանը դատարկ։
Քրիստոնեական համայնքը, որը դարձավ Եկեղեցի, սահմանվեց Քրիստոսի Հարությամբ։ «Աստված այնքան սիրեց աշխարհը, որ տվեց իր միածին Որդուն» (Հովհաննես 3:16) խոսքն իր իմաստը գտնում է Խաչելության և Հարության շնորհիվ։ Հենց Հարության պատճառով մարդիկ սկսեցին հարցուփորձ անել Հիսուսի և նրա պատմության մասին, այսինքն՝ ո՞վ է նա։ Որտեղի՞ց է նա եկել։ Ովքե՞ր են նրա ծնողները։ Եվ այլն...
Ավետարանական պատումները գրվել են Բարի լուրը տարածելու համար։ Բարի լուրը պարփակված էր Հիսուս Քրիստոսի անձի մեջ։ Մատթեոսի և Ղուկասի Ավետարաններում Սուրբ Ծննդյան պատումները ներկայացվել են՝ պատասխանելու այն հարցերին, որոնք մարդիկ ունեին Հիսուսի ծագման վերաբերյալ. Ի՞նչ հանգամանքներում է նա ծնվել։ Որտեղի՞ց էր նա։ Ի՞նչ կապ ուներ Հովսեփ Հյուսնի հետ։
Ինչպես հիշում եք, Աստվածահայտնությանը (մեր ավարտած ծննդյան շրջանը) պատրաստվելիս մենք կենտրոնացանք մեր հոգևոր աճի վրա՝ Աստվածահայտնության զորությունը ընդունելու համար։ Այժմ մենք ևս, վաղ քրիստոնյաների նման, հետ կնայենք Հիսուսի մանկության պատմություններին։ Այդ իսկ պատճառով Հայ Եկեղեցին Սուրբ Ծննդյան պատումները նշանակում է Աստվածահայտնությանը հաջորդող օրերին։ Այն պատմությունները, որոնց մենք բոլորս մակերեսորեն ծանոթ ենք, կդառնան մեր հաջորդ ուղևորության կենտրոնը՝ դեպի Տյառնընդառաջ կամ Դիարունտարչ տանող ճանապարհին։
Աղոթենք. Տե՛ր Հիսուս Քրիստոս, մենք ուրախությամբ տոնում ենք Ձեր Սուրբ Ծնունդն ու Աստվածահայտնությունը։ Մենք խոնարհվում ենք մեր կյանքում Ձեր ներկայության առջև։ Բացե՛ք մեր սրտերն ու մտքերը Ձեր էության առջև, մինչ մենք սկսում ենք Սուրբ Ծննդյան պատմությունների սուրբգրային ուսումնասիրությունը։ Թող Ձեր սուրբ անունը փառավորվի այսօր և հավիտյան։ Ամեն։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2026/01/Forward-to-go-back.jpg495510Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2026-01-07 00:01:452026-01-06 18:43:39Աստվածահայտնությունից հետո. արագընթաց անցում դեպի նախապատմություն
Արմոդոքսիան այսօրվա համար. Ուրբաթից մինչ այս ուրբաթ
Այս ուրբաթ, Սուրբ Խաչի մասին խորհրդածելով, մենք վերադառնում ենք Խաչի սկզբնական օրվան՝ Խաչելության օրվան, մի օր, որն այժմ կոչվում է «Ավագ ուրբաթ»։ Այդ օրը մի անմեղ մարդու դատապարտեցին մահվան։ Նրան ծեծեցին ու մտրակեցին սիրո պատգամը տարածելու համար։ Նրան ծաղրեցին ու նվաստացրեցին շինծու քաղաքական մեղադրանքներով։ Խաչի մոտ կանգնած էին նրա հետևորդներից միայն հինգ-վեցը, ինչը կտրուկ հակադրվում էր այն հազարներին, որոնք ընդամենը չորս օր առաջ (Ծաղկազարդին) նրան ուղեկցել էին Երուսաղեմ։
Եթե Դուք լինեիք Խաչի մոտ կանգնած այդ մարդկանցից մեկը, կամ եթե այս պատմությունը լսեիք միայն մինչև այս պահը, դժվար թե հավատայիք, որ սա Ավագ ուրբաթ է։ Հիսուս Քրիստոսի սարսափելի տանջանքն ու մահը ամեն ինչ էին, բացի բարի իրադարձությունից։
Հետո եկավ կիրակին։ Սուրբ Հարության կիրակի օրը Հիսուսի գերեզմանը դատարկ էր։ Նա Հարություն է առել։ Առաջին ավետիսը՝ բարի լուրը, այն էր, որը չար և «վատ» ուրբաթը վերածեց Ավագ ուրբաթի։ Իր փառահեղ Հարությամբ Հիսուս տանջանքի և մահվան գործիքը դարձրեց հաղթանակի ու բարության խորհրդանիշ։ Նա մեզ սովորեցրեց, որ խաչը՝ մեր փորձություններն ու նեղությունները, պետք չէ խուսափել, այլ պետք է ընդունել։ Եվ այստեղ մենք սովորում ենք այն դասը, որ Հարությունը կարող է հաջորդել միայն Խաչելությանը։
Այսօր մենք աղոթում ենք Հայ Եկեղեցու աղոթքով (Ժամագրքից). Այս Սուրբ Խաչով աղաչենք Տիրոջը, որ դրանով Նա մեզ փրկի մեղքից և հաստատի Իր բարությամբ. պահպանիր մեզ խաղաղության մեջ, Քրիստոս մեր Աստված, Քո Սուրբ և պատվական Խաչի հովանու ներքո։ Փրկիր մեզ տեսանելի և անտեսանելի թշնամիներից։ Արժանացրու մեզ գոհությամբ փառաբանելու Քեզ Հոր և Սուրբ Հոգու հետ, այժմ և միշտ և հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/09/Crosses-at-Golgotha-with-sunlight-782-e1757554546537.jpg910898Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-09-12 00:01:342025-09-10 18:36:20Ուրբաթից մինչև այս ուրբաթ
Արմոդոքսիան այսօրվա համար. Խավարում! (Թերահավատ Թովմաս)
Ավետարանը պատմում է, որ Հարությունից հետո Հիսուսը մի քանի անգամ հայտնվեց Իր աշակերտներին: Առաջին շաբաթվա ընթացքում, երբ Նա հայտնվում էր աշակերտներին, Երկվորյակ կոչված Թովմասը նրանց հետ չէր: Իրականում, Թովմասը կասկածում էր, որ մյուսները տեսել են Հարուցյալ Տիրոջը, այդ պատճառով էլ նրան անվանում են Թերահավատ Թովմաս: Նա ասաց. «Եթե Նրա ձեռքերի վրա մեխերի հետքերը չտեսնեմ և իմ մատը մեխերի տեղը չդնեմ, և իմ ձեռքը Նրա կողի մեջ չդնեմ, չեմ հավատա»:
Թովմասը Հիսուսի հետևորդ լինելու Լույսի կրողից խավարեց դեպի անհավատության մթին:
Հովհաննեսի ավետարանի 21-րդ գլխում կարդում ենք.
Ութ օր հետո Նրա աշակերտները կրկին ներսում էին, և Թովմասը նրանց հետ էր: Հիսուսը եկավ, երբ դռները փակ էին, կանգնեց նրանց մեջտեղում և ասաց. «Խաղաղությո՛ւն ձեզ»: Ապա Թովմասին ասաց. «Մատդ այստեղ բե՛ր և տե՛ս Իմ ձեռքերը, ձեռքդ բե՛ր և դի՛ր Իմ կողի մեջ. և անհավատ մի՛ եղիր, այլ՝ հավատացյալ»:
Թովմասը պատասխանեց և ասաց Նրան. «Տե՛ր իմ և Աստվա՛ծ իմ»:
Հիսուսը նրան ասաց. «Որովհետև տեսար Ինձ, հավատացիր. երանի՜ նրանց, ովքեր չեն տեսել, բայց հավատացել են»:
Խավարումն ավարտված է: Թովմասի հռչակումը լիակատար էր և ամբողջական. «Տե՛ր իմ և Աստվա՛ծ իմ»: Եվ նկատե՛ք, որ նա իր մատները չդրեց մեխերի հետքերի վրա: Թովմասը անհավատից վերափոխվեց հավատացյալի:
Քրիստոնյաների մեծ մասը գալիս է Քրիստոսի մոտ առանց ֆիզիկապես տեսնելու Հիսուսին, բայց նրանք հավատում են, որովհետև տեսել են Նրա գործերը՝ սերը աշխարհում:
Աղոթենք. Ամենակալ և հավիտենական Աստված, Դուք, որ ամրապնդեցիք Ձեր առաքյալ Թովմասին Ձեր Որդու Հարության հանդեպ հաստատուն և աներկբա հավատքով. շնորհե՛ք մեզ այնքան կատարյալ և առանց կասկածի հավատալ մեր Տեր և մեր Աստված Հիսուս Քրիստոսին, որպեսզի մեր հավատքը երբեք պակաս չերևա Ձեր աչքերում. Նրանով, ով ապրում և թագավորում է Ձեզ և Սուրբ Հոգու հետ, մեկ Աստված, այժմ և հավիտյանս հավիտենից: Ամեն:
Հարությանը հաջորդող օրերին Հիսուսը հայտնվեց բազմաթիվ մարդկանց։ Հիմնականում Նրան տեսնողները Նրա հետևորդներն էին, իսկ անհավատները թերահավատությամբ էին ընդունում այդ լուրը՝ չհավատալով ո՛չ Հարությանը, ո՛չ էլ գերեզմանից այն կողմ կյանքի գաղափարին։
Հարությունից անցած երկու հազարամյակների ընթացքում շատ բան չի փոխվել։
Մեկ շաբաթ առաջ ես հանդիպեցի մի կարճ առակի, որը կցանկանայի կիսել Ձեզ հետ։ Ես գտա այդ առակի մի քանի տարբերակներ, որոնցից մի քանիսը Հենրի Ջ. Վ. Նաուենի և Պաբլո Մոլիներոյի վաղ շրջանի սևագրերն են, իսկ այս կոնկրետ տարբերակը ես գտել եմ Ջուլի Կոնարդի բլոգում։
Երկվորյակների առակը
Մոր արգանդում երկու երեխա կար։ Երկվորյակների զարգացմանը զուգընթաց՝ նրանց գիտակցությունը մեծանում էր, և նրանք ուրախությունից ծիծաղում էին. «Չէ՞ որ հրաշալի է ողջ լինելը»։
Առաջին երեխան հարցրեց մյուսին. «Դու հավատո՞ւմ ես ծննդից հետո կյանքին»։
Երկրորդ երեխան պատասխանեց. «Իհարկե։ Ծննդից հետո պետք է որ ինչ-որ բան լինի։ Միգուցե մենք այստեղ ենք՝ մեզ նախապատրաստելու այն ամենին, ինչ լինելու ենք հետո»։
«Հիմարություններ», - ասաց առաջինը։ «Ծննդից հետո կյանք չկա։ Ի՞նչ կյանք կարող է լինել դա»։
«Ես չգիտեմ, բայց գուցե այնտեղ ավելի շատ լույս լինի, քան այստեղ։ Միգուցե մենք քայլենք մեր ոտքերով և ուտենք մեր բերանով»։
Կասկածամիտ երեխան ծիծաղեց. «Սա անհեթեթություն է։ Քայլելն անհնար է։ Իսկ ուտելը բերանո՞վ։ Ծիծաղելի է։ Պորտալարն է մեզ սնունդ մատակարարում։ Ծննդից հետո կյանքն անհնար է. պորտալարը չափազանց կարճ է»։
Երկրորդ երեխան պնդեց իրենը. «Ես կարծում եմ, որ ինչ-որ բան կա, և գուցե այն տարբերվում է այստեղից»։
Առաջին երեխան պատասխանեց. «Ոչ ոք երբեք չի վերադարձել այնտեղից։ Ծնունդը կյանքի վերջն է, իսկ ծննդից հետո միայն խավար է, տագնապ, և այն մեզ ոչ մի տեղ չի տանում»։
«Դե, ես չգիտեմ», - ասաց երկվորյակը, «բայց, անշուշտ, մենք կտեսնենք մորը, և նա կհոգա մեր մասին»։
«Մո՞րը»։ Առաջին երեխան ծիծաղեց։ «Դու հավատո՞ւմ ես մորը։ Որտե՞ղ է նա հիմա»։
Երկրորդ երեխան հանգիստ ու համբերատար փորձեց բացատրել. «Նա մեր շուրջն է։ Նրա մեջ ենք մենք ապրում։ Առանց նրա չէր լինի այն աշխարհը, որը մենք գիտենք»։
«Հա։ Ես նրան չեմ տեսնում, ուստի տրամաբանական է, որ նա գոյություն չունի»։
Ինչին մյուսը պատասխանեց. «Երբեմն լռության մեջ կարող ես լսել նրան, կարող ես զգալ նրան։ Ես հավատում եմ, որ ծննդից հետո իրականություն կա, և մենք այստեղ ենք՝ մեզ այդ իրականությանը նախապատրաստելու համար, երբ այն գա...»։
Շաբաթները վերածվեցին ամիսների, և երկվորյակները նկատեցին, թե որքան է յուրաքանչյուրը փոխվում։
«Ի՞նչ ես կարծում, ի՞նչ է նշանակում այս ամբողջ փոփոխությունը», - հարցրեց առաջին երեխան։
«Դա նշանակում է, որ մեր մնալն այս աշխարհում մոտենում է ավարտին», - ասաց երկրորդը։
«Բայց ես չեմ ուզում գնալ», - ասաց առաջինը, «ես ուզում եմ միշտ մնալ հենց այստեղ»։
«Մենք ընտրություն չունենք», - ասաց երկրորդը, «բայց գուցե ծննդից հետո կյանք կա»։
«Բայց ինչպե՞ս կարող է լինել», - արձագանքեց մյուսը։ «Մենք կկտրենք մեր կյանքի պորտալարը, և ինչպե՞ս է կյանքը հնարավոր առանց դրա։ Բացի այդ, մենք ապացույցներ ենք տեսել, որ ուրիշներն էլ են այստեղ եղել մեզանից առաջ, և նրանցից ոչ ոք չի վերադարձել մեզ ասելու, որ ծննդից հետո կյանք կա»։
Եվ այսպես, մեկը խոր հուսահատության մեջ ընկավ՝ ասելով. «Եթե հղիությունը ավարտվում է ծննդով, ապա ո՞րն է արգանդում կյանքի նպատակը։ Այն անիմաստ է։ Միգուցե մայր ընդհանրապես գոյություն չունի»։
«Բայց պետք է որ լինի», - առարկեց երկրորդ երեխան։ «Այլապես ինչպե՞ս ենք մենք հայտնվել այստեղ։ Ինչպե՞ս ենք մենք ողջ մնում»։
«Դու երբևէ տեսե՞լ ես մեր մորը», - ասաց մյուսը։ «Միգուցե նա ապրում է մեր մտքերում։ Միգուցե մենք ենք նրան հորինել, որովհետև այդ գաղափարը մեզ լավ էր զգացնել տալիս»։
Այսպիսով, մինչ մեկը գոռում ու հուսահատվում էր, մյուսը հաշտվեց ծննդի հետ։ Նա իր վստահությունը դրեց մոր վրա։
Ժամերը վերածվեցին օրերի, օրերը՝ շաբաթների, և ժամանակը եկավ։ Եվ երկուսն էլ գիտեին, որ իրենց ծնունդը մոտ է։ Եվ երկուսն էլ վախենում էին այն ամենից, ինչ չգիտեին։
Եվ ինչպես մեկը առաջինը հղիացավ, այնպես էլ առաջինը ծնվեց։ Մյուսը հետևեց նրան։ Եվ նրանք լաց եղան, երբ դուրս եկան լույս աշխարհ։ Նրանք դուրս հազացին հեղուկը և շունչ քաշեցին չոր օդից. և երբ համոզվեցին, որ ծնվել են, բացեցին իրենց աչքերը և գտան իրենց մոր ջերմ սիրո մեջ գրկված։ Նրանք պառկած էին բաց բերաններով՝ ապշած այն մոր գեղեցկությունից, որին երբեք նախկինում չէին տեսել»։
«Այն տեղում, ուր Հիսուսը խաչվեց, մի պարտեզ կար, և պարտեզի մեջ՝ մի նոր գերեզման, որի մեջ դեռ ոչ ոք չէր դրվել»։ Այս խոսքերով ավետարանիչ Հովհաննեսն իր Ավետարանում (19:41) արձանագրում է Հիսուսի հանգստյան վայրի աննշան նկարագրությունը: 1970-ականների «Հիսուս Քրիստոս՝ սուպերաստղ» ռոք-օպերայում Թիմ Ռայսը և Էնդրյու Լլոյդ Ուեբերը հարգանքի տուրք են մատուցում այդ վայրին՝ օպերայի վերջին երաժշտական հատվածն անվանելով «Հովհաննես տասնինը քառասունմեկ»:
Գերեզմանատեղին նույնքան աննշան է, որքան այն Հայոց եկեղեցին, որի մասին ես խոսում եմ այս հաղորդումներում. նույն Հայոց եկեղեցին, որը գտնվում է այդ վայրում և Սուրբ Պատարագ է մատուցում այս գերեզմանի մոտ, որը բացվել է Հարուցյալ Տեր Հիսուսի կողմից: Գերեզմանի խավարը ստվերվեց լուրով՝ Ավետիսով, այն է՝ Հարության Ավետարանով:
Այս հանգստյան օրերին Բարեհիշատակ Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը հանձնվեց հողին: Նա խնդրել էր, որ իր աճյունը չամփոփվի Սուրբ Պետրոսի տաճարում, ինչպես իրեն նախորդած շատ պապերի դեպքում էր: Փոխարենը, նա ցանկացել էր հանգրվանել Սուրբ Մարիամ Մաջորե բազիլիկում, որտեղ իր սիրելի սրբապատկերներից մեկը՝ Մարիամ Սալուս Պոպոլի Ռոմանիի պատկերը, ոգեշնչել էր իրեն և դարձել իր աղոթական կյանքի աճի վայրը: Դժվար թե սա աննշան վայր լինի, սակայն պապության պատմության մեջ Սուրբ Պետրոսի տաճարի համատեքստում Ֆրանցիսկոս պապի ընտրությունը արտացոլում էր այն խոնարհությունը, որը նրա կյանքի գլխավոր հատկանիշն էր:
Հայոց եկեղեցին՝ որպես Հիսուս Քրիստոսի և, հետևաբար, Հարության հնագույն վկա, հաճախ է մղվել աշխարհի և հասարակության աննշան անկյունները, սակայն Հարության զորությունը միշտ ստվերում է ամեն ինչ և բարձրացնում այս փոքրիկ եկեղեցուն՝ իր լույսը շողալու համար՝ լինի դա Սուրբ Էջմիածնից, թե տեղական ծխից: Ֆրանցիսկոս պապը հեռացավ այս աշխարհից որպես Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու քահանայապետ, և այսօր Սուրբ Մարիամ Մաջորե բազիլիկը դառնում է լույսի սրբավայր նրանց համար, ովքեր մեծարում են Աստծո այս ծառայի քրիստոսանման խոնարհությունը:
Թող մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի կնիքը անշարժ մնա Ձեր ծառա Ֆրանցիսկոսի գերեզմանի վրա մինչև Քրիստոսի գալուստը, որը կգա և կրկին կնորոգի Հոր և Սուրբ Հոգու փառքը: Թող նրա հիշատակը մեզ համար լինի բարության, ըմբռնման և խոնարհության մեր ուխտերի նորոգում: Ամեն:
Շապիկ՝ Գրեգորի Բեյլերյան 2014
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/04/Obscure-Light-693-e1745811511710.jpg8941125Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-04-28 00:01:512025-04-27 21:05:24Անհայտությունից դեպի լույս. Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի հուղարկավորությունը
Շաբաթվա առաջին օրը՝ վաղ առավոտյան, երբ դեռ մութ էր, Մարիամ Մագդաղենացին եկավ գերեզման և տեսավ, որ քարը հեռացված է գերեզմանից։Այնժամ նա վազեց, եկավ Սիմոն Պետրոսի և այն մյուս աշակերտի մոտ, որին Հիսուսը սիրում էր, և ասաց նրանց. «Տիրոջը գերեզմանից հանել տարել են, և չգիտենք, թե ուր են դրել Նրան»։
Պետրոսը և մյուս աշակերտը դուրս ելան ու գնացին գերեզման… [Նրանք երկուսն էլ մտան գերեզման և տեսան]կտավները, որ դրված էին այնտեղ,և այն վարսանդը, որ Նրա գլխին էր, կտավների հետ չէր, այլ առանձին մի տեղ ծալված էր… քանի որ նրանք դեռ չէին հասկանում Գրքի այն խոսքը, թե Նա պետք է մեռելներից հարություն առնի։Այնժամ աշակերտները նորից վերադարձան իրենց տները։
Իսկ Մարիամը կանգնել էր գերեզմանի դրսում և լալիս էր։ Մինչ լալիս էր, խոնարհվեց ու նայեց գերեզմանի մեջ։ Եվ տեսավ երկու հրեշտակ՝ սպիտակ հագած, որ նստած էին, մեկը՝ գլխի կողմում, մյուսը՝ ոտքերի կողմում, այնտեղ, ուր դրված էր Հիսուսի մարմինը։ Նրանք ասացին նրան. «Կի՛ն, ինչո՞ւ ես լալիս»։ Նա ասաց նրանց. «Որովհետև իմ Տիրոջը հանել տարել են, և չգիտեմ, թե ուր են դրել Նրան»։
Այս ասելով՝ նա հետ դարձավ և տեսավ Հիսուսին, որ կանգնած էր, բայց չիմացավ, որ Հիսուսն է։ Հիսուսը նրան ասաց. «Կի՛ն, ինչո՞ւ ես լալիս. ո՞ւմ ես փնտրում»։Նա, կարծելով, թե այգեպանն է, ասաց Նրան. «Տե՛ր, եթե դու ես Նրան տարել, ասա՛ ինձ, թե ուր ես դրել, և ես կվերցնեմ Նրան»։
Հիսուսը նրան ասաց. «Մարիա՛մ»։
Նա դարձավ և ասաց Նրան. «Վարդապե՛տ» (որ նշանակում է Ուսուցիչ)։
Հիսուսը նրան ասաց. «Մի՛ դիպչիր Ինձ, որովհետև դեռ չեմ բարձրացել Իմ Հոր մոտ. այլ գնա՛ Իմ եղբայրների մոտ և ասա՛ նրանց. “Բարձրանում եմ Իմ Հոր և ձեր Հոր մոտ, Իմ Աստծու և ձեր Աստծու մոտ”»։
Մարիամ Մագդաղենացին եկավ և աշակերտներին պատմեց, որ տեսել է Տիրոջը, և որ Նա այս բաներն ասել է իրեն։
Scriptural excerpts from the New King James Version
Music: The Way, Armenian Sacred Music, Hover Chamber Choir of Armenia 2005
Cover: Rise! by Gregory Beylerian available at Shop – epostle
Արմոդոքսի՝ այսօրվա համար. Ավագ շաբաթ՝ մինչ արշալույսը
Այս Սուրբ Զատկի նախօրեին մենք մեզ մի փոքր անհարմար վիճակում ենք գտնում։ Մենք անցել ենք Մեծ պահքի ճանապարհը և միասին քայլել Ավագ շաբաթվա ընթացքում, սակայն այսօր մեզ համար դժվար է իսկապես հասկանալ այն, ինչի ականատեսը եղանք։ Երեկ մենք կանգնած էինք Քրիստոսի Խաչի ստորոտին՝ նայելով մեր Փրկչին, նայելով մի Աստծո, ով կարծես անօգնական էր, մի Աստծո, ով ի վիճակի չէր օգնել ինքն իրեն և պաշտպանվել մարդկության վտանգներից։
Մինչ Հիսուսը մատնվեց և դատապարտվեց մահվան, Դուք և ես՝ բոլորս, մատնվեցինք խավարին, որը մահից ավելի մեծ դատապարտություն է։ Խավարը մեր առաջին վախն է։ Առանց լույսի սենյակը սարսափելի է ցանկացած տարիքում։ Խավարը պարունակում է անհայտը։ Խավարի մեջ մեր կատարած յուրաքանչյուր քայլը պետք է չափված լինի։ Պատկերացրեք կյանքն առանց Քրիստոսի՝ կյանքն առանց լույսի, կյանքն առանց սիրո։ Պատկերացրեք կյանքն առանց նպատակի և իմաստի։ Խավար։
Բայց այսօր, հեռվում, մենք լույս ենք տեսնում։ Մենք հույսի շող ենք տեսնում, ի վերջո, մենք պատմության զավակներն ենք և գիտենք, թե ինչպես է ավարտվելու այս պատմությունը։ Ի տարբերություն աշակերտների, ովքեր շփոթված էին և չգիտեին, թե ինչին հավատալ, մենք ունենք այն առավելությունը, որ գիտենք՝ խաչելությունից հետո անհավանական մի բան է տեղի ունենալու, Հիսուսը հարություն է առնելու։
Զատկի նախօրեն հիշեցում է, որ ամենամութ ժամը արշալույսից առաջ է։
Այսպիսով, հեռվում մենք տեսնում ենք այդ լույսը՝ հարության լույսը։ Իրականում, Սուրբ Գիրքը մեզ ասում է, որ առաջին օրվա արշալույսից առաջ, մինչ Զատկի այդ առավոտը, կանայք գնացին գերեզման և այն դատարկ գտան։ Ամուր կանգնեք այս արշալույսին, այս Զատկի նախօրեին, Դուք գերեզմանի մոտ եք։ Զատիկը դեռ չի եկել, բայց մենք գիտենք, որ մեծ բան է սպասվում։ Մենք գիտենք, որ այն ճանապարհը, որը մենք միասին անցանք վերջին յոթ շաբաթվա ընթացքում, պատրաստվում է բացվել՝ ոչ թե ավարտվել, այլ բացվել մի ավելի մեծ բանի մեջ, որը մենք կյանք ենք անվանում։ Մենք պատրաստվում ենք առերեսվել կյանքին՝ որպես քրիստոնյաներ, որպես հարության վկաներ, որպես ատելության հանդեպ սիրո հաղթանակի, խավարի հանդեպ լույսի հաղթանակի, չարի հանդեպ բարու հաղթանակի, մահվան հանդեպ կյանքի հաղթանակի վկաներ։
Բոլոր չորս ավետարանիչները գրի են առել Հարուցյալ Տիրոջ հետ առաջին հանդիպման մանրամասները։ Կանանց մի փոքր խումբ էր, որոնք գնացել էին Հիսուսի մարմինը օծելու մտադրությամբ և առաջինը ստացան Հարության լուրը։ Այսօր Դուք հասել եք գերեզմանին մինչ արշալույսը։ Ձեր սպասումը չի հիասթափեցնի Ձեզ։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/04/Darkest-Before-the-Dawn-687.jpg11251125Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-04-19 00:01:222025-04-18 22:26:29Ավագ շաբաթ՝ արշալույսից առաջ