God’s invitation to participate in the fullness is life is often questioned in the face of evil. The “Problem of Evil” is the question of “Why evil?” especially with the tradition of a good and omnipotent God? While religion has presented an assortment of solutions to the Problem of Evil – known as theodicies – sadly, it has also fired up people to point accusing fingers to others as the authors of evil.
A quick glance at the moon on any clear night might help in providing an answer. The moon’s pocked-marked surface is credited to its lack of an atmosphere. Space objects have hit its surface, and the result is evident. As for the Earth, we have an atmosphere protecting us from rocks and boulders that disintegrate on their way down. The price of this protection, we have to deal with atmospheric catastrophes such storms, hurricanes, tornadoes and the like. It’s all part of the deal.
Մենք Ադվենտի այս շաբաթը նվիրել ենք թեոդիցիաների ուսումնասիրությանը, այսինքն՝ ի՞նչ է նշանակում հավատալ բարի և արդար Աստծուն, հատկապես չարիքի դեմ հանդիման։ Մեզ դրդեց այս շաբաթվա դասը Ղուկասի 13-րդ գլխից։
Այսօր մենք կիրառում ենք թեոդիցիան և վերծանում գործնական թեոդիցիան։ Հիսուսն ասաց. «Աստծո արքայությունը ձեր ներսում է»։ Մենք սկսում ենք մեզ ընկալել որպես մի գործընթացի մաս, Աստծո արքայական ընտանիքի մաս, և այդպիսով սկսում ենք հասկանալ, որ արքայությունը ոչ թե հեղինակության ու պատվի, այլ մարդ լինելու և Աստծո պատկերով ստեղծված լինելու պատասխանատվությունն ընդունելու մասին է։ Այլ կերպ ասած՝ մեր ներսից դուրս գտնվող լուծումները նվազեցնում կամ չեզոքացնում են մեր մարդկայնության մի շատ կարևոր բաղադրիչ՝ Աստծո սիրո մեջ հաղորդակցվելու և կիսվելու կարողությունը։ Մենք աղոթում ենք. «Թող լինի Քո կամքը երկրի վրա, ինչպես երկնքում»։ Սա ավելին է, քան պարզապես ցանկություն. սա այն ըմբռնումն է, որ մենք երկրի բնակիչներն ենք, և հետևաբար, եթե Նրա կամքը պետք է կատարվի, ապա դա մեր մասնակցությամբ է լինելու։
Մեր շրջապատող աշխարհը լի է ցավով, և տառապանքն ամենուր է։ Կյանքում մեր զգացած չարիքը բազմաթիվ պատճառներ ունի՝ ոմանք առաջացել են մարդկանց, ոմանք՝ կյանքի հանգամանքների պատճառով։ Քրիստոնյան կոչված է լինել Քրիստոսանման։ Հիսուսը հանդիպում էր հիվանդությունից տառապող մարդկանց, ինչպես նաև նրանց, ովքեր խորը ցավ էին ապրում կյանքի ողբերգությունների պատճառով։ Նա մոտենում էր, մխիթարում, բժշկում և վերականգնում։ Մենք, իհարկե, կցանկանայինք անել նույնը, բայց վստահ չենք մեր կարողությունների վրա, քանի որ ճնշված ենք մեր կյանքում չարիքի մեծությամբ։
Մոտեցե՛ք։ Մխիթարե՛ք։ Բժշկե՛ք։ Վերականգնե՛ք։
Կիրառական թեոդիցիան այն մասին է, թե ինչպես կիրառել մեր սովորածը որպես չարիքի պատասխան։ Նախքան Հիսուսը բժշկելն ու վերականգնելը, Նա մոտենում և մխիթարում էր։ Մոտենալը առաջին քայլն է, որին կոչված է քրիստոնյան, և մեզանից յուրաքանչյուրն ունակ է դա անելու։
Ադվենտի շրջանում մենք ունենում ենք շատ հատուկ երեկո՝ նվիրված ամենամեծ չարիքներից մեկի՝ երեխաների մահվան հիշատակին։ Դեկտեմբերի երկրորդ կիրակի օրը մենք հավաքվում և հիշում ենք նրանց, ովքեր հեռացել են կյանքից իրենց ժամանակից շուտ։ «Երեխաների հիշատակի օրը» հնարավորություն է միավորվելու, մեզ նվիրաբերելու և աղետի ժամանակ որոշակի հանգստություն բերելու համար։ Այն ծնողի համար, ով կորցրել է երեխային՝ հիվանդության կամ դժբախտ պատահարի պատճառով, նրանց մխիթարելը կարող է անհնարին թվալ, ուստի սկսե՛ք առաջին քայլից՝ մոտեցե՛ք։ Սա պարզ գործողություն է, որը կրկնօրինակում է մեր Տիրոջ արարքները։ Նա մոտենում էր։ Մխիթարանքը կհետևի, և Դուք կսկսեք հասկանալ, թե ինչպես է Աստված օգտագործում մարդկանց՝ այս դեպքում՝ Ձեզ, բժշկություն և վերականգնում բերելու համար։ Դուք կսկսեք հասկանալ, որ Աստծո արքայությունը իսկապես Ձեր ներսում է, և որպես այդ արքայության անդամ՝ Դուք պատվված եք պատասխանատվությամբ։
Հիսուսն ասում է. «Աշխարհի մեջ նեղություն պիտի ունենաք, բայց քաջալերվե՛ք, Ես հաղթեցի աշխարհին»։
Մենք Ադվենտի կեսին ենք, և կտորները արդեն միանում են։ Յուրաքանչյուր օր հիմնվում է նախորդ օրվա դասերի վրա։ Քրիստոսանման լինելը նշանակում է ստանձնել այս աշխարհի դժվարությունները և չարիքը հաղթահարելու պատասխանատվությունը։
Մենք աղոթում ենք Քրիստոսի սովորեցրած խոսքերով. «Հայր մեր, որ երկնքում ես, մեզ մի՛ տար փորձության և փրկի՛ր չարից։ Քանզի Քոնն է արքայությունը, զորությունը և փառքը։ Ամեն»։
We began this week of Advent with the Sunday Gospel message from Luke, chapter 13, where Jesus answer emphatically that evil is not the result of God’s judgement on us. He follows up with an invitation to repent.
Yesterday, I shared with you recollections of an earthquake which ravaged the Armenian landscape in 1988 and was responsible for 50,000 deaths and tens of thousands more injured. And I left you with the question, why believe in a god that cannot save us from the perils and dangers of this world, otherwise known as natural disasters? And for our Advent Journey – in preparation for Christmas – the question is asked, why celebrate the revelation and birth of a god who is powerless against nature?
Look no where else for the answer but the Armenian Church, a Church that answers the questions not by philosophical arguments, but with a steadfast drone of prayer and hymns that reverberate the pulse of humanity. The answer is simply to look around and see God the presence of God around you.
In times of crisis, our mental image of God transforms Him into a kind of superman. After all, He is omnipotent. But the order of nature is such that there is an imperfection built into this world. Lightning causes fires. Drought causes crops to wither and brings famine. The shifting and settling of the earth causes earthquakes. And sometimes, unfortunately, people die.
God is not some kind of superman. God’s power is not measured in strength to bend steel with his hands, to change the course of mighty rivers, nor to prevent the earth from shaking. The OG, the Original Gospel is plain: God is Love. Disasters will happen, but God is found in the reaction to the disaster. We see God in the reaction to the earthquake—in the love and support He provides us.
International communities stopped their fast-paced lives to aid in the aftermath. Turks, from across the border, left home and family to come and aid. God gives us the capacity to love. We express that love through our giving. Literal readings of Old Testament stories have skewed our notion of God, thinking of him as this great puppeteer who sends disaster to this world to see our reaction. No! Disaster, pain and suffering are part of an imperfect world. Where we do find God is in the peace and love that only He can give in answer to that disaster. In this manner we understand that without God, we may not even survive the worst of calamities.
Աստվածահայտնության տոնը Աստծո՝ մարդ դառնալու տոնն է, որպեսզի մարդը կարողանա ճանաչել Աստծուն։ Նա ընդունեց մեր կերպարանքը և անցավ մարդկային կյանքի բոլոր փուլերով։ Նա տառապեց և մահացավ։ Նա Իրեն չազատեց այդ մեծ տառապանքից, քանի որ ոչ ոք ազատված չէ։ Այնուամենայնիվ, Նա հաղթեց մահը և նույնը խոստացավ հավատացյալներին։ Այն, ինչ Նա թողեց, Իր խաղաղությունն էր՝ «ոչ այնպես, ինչպես աշխարհն է տալիս»։
When the earthquake hit, we were all hurt. Where was God? We saw Him in the love and support from the four corners of this world.
We pray the 15th hour of St. Nersess Shnorhali’s pray, “Christ, guardian and protector of the faithful, let your right hand shelter and protect us, by day and by night, while at home and while away, while sleeping and while awake, so we may never fall. Have mercy on your creatures. Amen.”
On December 7, the earth shook in the town of Spitak, Armenia, sending ripples a half world away. We felt the shockwaves in our souls and psyches as the stats began to come in.
The year was 1988, the Soviet Union was still intact. It’s president, Michael Gorbachev was visiting the United States, engaging in high level talks with then President Ronald Reagan promoting Glasnost and Perestroika. Gorbachev cut his trip short on the news, and returned home and to Armenia to assess the damages. Anywhere from 25,000 – 50,000 people were presumed dead and thousand more injured. Although this number is great by any standard, it is particularly significant for a small country with a small population. Two percent of the population in Armenia and one third of their land mass was leveled that day. By comparison, if an earthquake in the United States killed 2% of the population, we would lose about 7,000,000 people and one third of the United States leveled, would be from the Rocky Mountains to the Western coast!
When facing such devastation, it is only natural to ask why? Even more, why did not God spare the good Armenian people? Why did He not intervene? Why the Armenian people? The same ones who were the first to accept Christianity, the ones who have so piously observed the faith for centuries, the ones who defended the faith to death, why them? When the history of a people, such as the Armenian’s, is plagued by devastation and tragedy, the questioning goes deeper: Why believe in a God who cannot save us from these dangers?
Through my years in the ministry, I have heard many different answers – theodicies – from people trying to make sense of it all. Some feel God has abandoned the Armenians for some divine purpose and plan. Some doomsday forecasters claim the earthquake was part of the “signs of the times.” Still others believe it to be “God’s will,” as a punishment or for some other divine plan.
As for me… I do not shy away from the science of earthquakes. Why did the earthquake happen? Because the earth shifts. Why did people die? Because people were trapped under the rubble of buildings which were constructed poorly. Why didn’t God step in and save the Armenian people? I don’t know, but I venture to say that things just don’t work that way.
So, the more important question becomes, why believe in a god that cannot save you from the perils and dangers of this world? And for our Advent Journey, the question is why celebrate the revelation and birth of a god who is powerless against nature?
We look at that answer tomorrow, and the answer may surprise you to find that without God, we may not have survived.
We pray Psalm 27, The Lord is my light and my salvation, whom shall I fear? The Lord is the stronghold of my life; of whom shall I be afraid? One thing have I asked of the Lord, that will I seek after, that I may dwell in the house of the Lord all the days of my life, to behold the beauty of the Lord, and to inquire in His temple. Amen.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/12/Spitak-Directions-to-Theodicy-844.jpg1140765Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-12-03 00:01:212025-12-02 22:43:52Երկրաշարժը ցնցում է թեոդիցեան
On our journey through Advent, we are dealing with the “Problem of Evil,” dictated by the Sunday Gospel reading this week from Luke chapter 13. A theodicy is an answer to the problem, defined by the incongruity between the statements that God is good, God is all powerful and yet, evil exists. In the Gospel message, Jesus clearly states that evil is not a punishment from God for our sins and mistakes.
Still, we are people and raise questions when we notice incongruities in life order and so we question: if God is all powerful, why doesn’t He merely do away with evil once and for all? And, if God is all good, why would He not want to do away with evil?
Our query begins today with an understanding of what we believe. What are the definitions of our Faith? Much of our understanding of God comes from images and concepts that are brought to us courtesy of Hollywood. And most of those ideas are formulated on misreading and misinterpretation of Old Testament stories. Jesus came with a simple message to tell us we are all children of God and there are no favorites for God. In Armenian folklore, a mother is asked by her children which one she loves more than the others, to which she replies, “Which one of my fingers, if I were to cut, would not bleed?” They all bleed equally and so is a mother’s love for her children: equal for all. Even more, our Heavenly Father, Jesus tells us, “Makes His sun rise on the evil and on the good, and sends rain on the just and on the unjust.” Thus, we must be careful in defining someone as evil, or even as good, because we do not have the vantage point of God.
We often confuse God with a character who appears this time of year, someone who rewards good and punishes evil. We’ve created a folklore around him and even written songs about how he makes a list and checks it twice and “Knows if you’ve been naughty or nice.” Gifts to good boys and girls and a lump of coal to the bad ones. That’s Santa Claus! While Santa Claus may help us with our sense of dealing out justice, God’s justice is His own.
Օրերս մի հայտնի մարդ, որի անցյալը կարող է անհարմար զգացողություններ առաջացնել, նվիրատվություն կատարեց բարեգործական հիմնադրամին։ Ինչ-որ մեկը մեկնաբանեց. «Մեզ պետք չէ քո կեղտոտ փողը»։ Որքա՜ն ամբարտավանություն։ Նախ՝ որ Դուք իրավունք ունեք մերժելու ուրիշի բարությունը, և երկրորդ՝ որ գոյություն ունի «ոչ կեղտոտ» փող։ Հիսուսը հստակորեն սահմանում է քրիստոնեական դիրքորոշումը, երբ ասում է. «Մի՛ դատեք, որպեսզի չդատվեք, որովհետև ինչ դատաստանով որ դատում եք, նրանով պիտի դատվեք, և ինչ չափով որ չափում եք, նրանով պիտի չափվի ձեզ»։
Աստծո դատաստանն ունի իր ժամանակը և իրականացման իր մեթոդը։ Ինչո՞ւ Աստված չի ոչնչացնում չար մարդկանց և վերջնականապես չի վերացնում չարիքը. սա այն քայլն է, որը մենք կատարում ենք վաղը՝ մեր Գալստյան ճանապարհորդության ընթացքում։
We pray, Heavenly Father, You know our needs better than we can ever know or understand. Calm my heart and my spirit so that I may find comfort in Your care and help me to not go beyond the limits of what is my responsibility in this world. Amen.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/12/Five-Fingers-Bleed-Equality-843.jpg1140765Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-12-02 00:01:502025-12-01 21:42:18Բոլոր մատները արյունոտ են
Գալստյան ճամփորդության այս շաբաթը նվիրված է այն թեմային, որը աստվածաբաններն անվանում են «չարի խնդիր»։ Պարզ ասած՝ դա բարի և ամենակարող Աստծո հանդեպ հավատի և աշխարհում գոյություն ունեցող չարիքի իրականության միջև առկա անհամապատասխանությունն է։ Այլ կերպ ասած, քանի որ չարիքն իրական է՝ քաղցկեղի, պատերազմների, բռնությունների, երկրաշարժերի և սովի տեսքով, ապա կամ Աստված բարի չէ, կամ էլ՝ ամենակարող։ Ինչո՞ւ պետք է բարի և ամենակարող Աստված թույլ տա, որ չարիքը գոյություն ունենա։
Evil is a problem which has perplexed people since the first-time villagers had to pick up after a devastating earthquake, or a lightning bolt created a forest fire that wreaked havoc for people and all the members of the animal kingdom. In this day and age, when we understand that earthquakes are caused by the shifting of tectonic plates, and lightning bolts are the result of charged clouds grounding, God doesn’t need to enter the equation. However, for theologians and clergy who make a case for a good and omnipotent God, forming an answer is called a theodicy. It follows that if God allows this evil, then is it possible that evil is a punishment from God? People of good faith can easily reach this conclusion, and figure illness or death are paybacks from God for wrongs you have committed. And so, the question was brought to Jesus.
On this Sunday of Advent the Church offers the Gospel reading from Luke chapter 13:1-9. Here, there were two incidents that people perceived to be delivered as punishments from God. The stories – one of Galileans whose blood Pilate had mixed with their sacrifices and the other was of a tower which fell in Siloam causing the death of 18 people – were the focus of this inquiry of Jesus. On today’s scale, it would be like us asking Jesus if the Indonesians who died in last month’s earthquake perished because they were sinners? Or was it because of the sins of the Ukrainians that bombs fell on their cities?
Այս հատվածում Հիսուսը պատասխանում է. «Կարծո՞ւմ եք, որ նրանք ավելի մեծ մեղավորներ էին, քան մյուս բոլորը, որովհետև նրանք այսպես տառապեցին։ Ես ձեզ ասում եմ՝ ոչ։ Բայց եթե չապաշխարեք, դուք էլ բոլորդ նույնպես կկորչեք»։
Հիսուսը հստակ և աներկբա պատասխանում է, որ չարիքը Աստծո կողմից մեզ ուղարկված պատիժ չէ։ Այն գաղափարը, թե Աստված երկնքում նստած սպասում է, որ մենք սխալ քայլ անենք, որպեսզի կարողանա մեզ կայծակով հարվածել, այնքան անհեթեթ է, որքան հնչում է։ Եվ Հիսուսը վճռականորեն մեզ ասում է՝ Ո՛Չ։
Ուրեմն ինչո՞ւ կա չարիք։ Աստված չի՞ կարող վերացնել ամբողջ չարիքը, թե՞ պարզապես չի ցանկանում։ Մենք կշարունակենք այս հարցերի քննարկումը վաղը՝ Գալստյան մեր ճամփորդության ընթացքում։
We pray Shnorhali’s 15th hour: Christ, guardian of all, let your right hand protect and shelter me by day and by night, while at home and while away, while asleep and while away that I may never fall into sin. Amen.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/11/Hurricane-from-space-Theodicy-842-e1764568736625.jpg765773Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-12-01 07:00:032025-12-01 08:45:23Շարունակելով Գալուստը չարիքի հետ
God’s invitation to participate in the fullness is life is often questioned in the face of evil. The “Problem of Evil” is the question of “Why evil?” especially with the tradition of a good and omnipotent God? While religion has presented an assortment of solutions to the Problem of Evil – known as theodicies – sadly, it has also fired up people to point accusing fingers to others as the authors of evil.
A quick glance at the moon on any clear night might help in providing an answer. The moon’s pocked-marked surface is credited to its lack of an atmosphere. Space objects have hit its surface, and the result is evident. As for the Earth, we have an atmosphere protecting us from rocks and boulders that disintegrate on their way down. The price of this protection, we have to deal with atmospheric catastrophes such storms, hurricanes, tornadoes and the like. It’s all part of the deal.
Today’s one minute for Summertime.
https://epostle.net/wp-content/uploads/2025/08/Earth-and-Moon.jpg11251125Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2025-08-28 00:01:302026-08-30 17:56:15Չարիքը լուսնային փոխաբերության միջոցով
Քաոսային կյանքը դժվարին կյանք է։ Քաոսը բնորոշվում է պատահական կամ անկանխատեսելի վարքագծով։ Հետևաբար, քաոսը բացասական երանգ ունի, քանի որ անկանխատեսելիությունը հանգեցնում է անցանկալի արդյունքների, անկազմակերպվածության և շփոթության։ Մարդիկ ձգտում են կազմակերպվածության։ Ձգողականության օրենքները տիեզերական մասշտաբով կազմակերպվածության դրսևորում են, սակայն մարդկային մակարդակում մենք նախընտրում ենք, որ ամեն ինչ իր տեղում լինի և ունենա իր կարգը։
Եվ հետո կա կյանքը, որը կարող է լինել անկանխատեսելի՝ գրեթե պատահականության աստիճանի, բայց ոչ լիովին։ Խաղատներում խաղային ավտոմատները շատ տարածված են, և թեև դրանք համակարգչային են և ունեն շահումների որոշակի ժամանակացույց, մենք գիտենք, որ դրանք մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում, քանի որ մարդիկ փորձում են հաղթել անիվների պատահական պտույտի հավանականությունը։ Իրականում, շատ մոլեխաղեր հիմնված են որոշակի բանաձևերի վրա, որոնք ներառում են պատահական գործոններ, և այնուամենայնիվ, այս խաղերի ժողովրդականությունը վկայում է այն մասին, որ մարդիկ փորձում են հաղթահարել հավանականությունը, կամ կարող ենք ասել՝ կանխատեսելանկանխատեսելին։
Քաոսային կյանքը դժվարին կյանք է։ Կրոնը քաոսի մեջ կարգ հաստատելու միջոց է՝ անբացատրելին բացատրելու միջոցով։ Օրինակ՝ ծննդաբերության պես գեղեցիկ մի բան ուղեկցվում է անտանելի ցավով։ Ծննդոց գրքում, երբ Աստված ասում է կնոջը. «...շատ պիտի բազմապատկեմ քո ցավերը և քո հղիության տանջանքները. ցավո՛վ պիտի ծնես զավակներ...» (3:16), մենք գտնում ենք բացատրության հենց այդպիսի մի օրինակ։ Աստծու անեծքով մենք ստանում ենք պատասխան այն հարցին, թե ինչո՞ւ է ծննդաբերության պես հրաշալի և բնական երևույթը ուղեկցվում սաստիկ ցավով։
Կյանքի մեծ մասը լի է նման հանելուկներով, որոնցից ոմանք կապված են առօրյա հոգսերի հետ, իսկ մյուսները վերաբերում են պատերազմի, ցավի և տառապանքի խնդիրներին։ Ինչո՞ւ են վատ բաներ պատահում լավ մարդկանց հետ։ Ինչո՞ւ են լավ բաներ պատահում վատ մարդկանց հետ։ Այս երկվորյակ հարցերը սովորաբար դրդում են մարդկանց պատասխաններ փնտրել հոգևոր աշխարհում՝ կրոնի մեջ։ Աշխարհում բարիքների պատահական բաշխում է թվում։ Ինչո՞ւ են ոմանք ծնվում աղքատության մեջ և պայքարում ամբողջ կյանքում, մինչդեռ մյուսները, առանց որևէ ջանքի, ծնվում են բարեկեցության մեջ և վայելում շքեղ կյանք։
Կրոնը տալիս է, կամ պետք է փորձի տալ, պատասխաններ այս հարցերին։ Ի վերջո, նպատակն է թվացյալ քաոսից կարգ բերել։
Քրիստոնեության մեջ պատասխանը տալիս է Հիսուս Քրիստոսը։ Նրա պատասխանը մաքուր է և պահանջում է, որ մենք Նրա հետ այնպես հարաբերվենք, որ «Քո կամքը լինի երկրի վրա, ինչպես երկնքում»։ Այդ հարաբերությունը այն ձգողականությունն է, որը կարգ է բերում մեր կյանքի քաոսին։
Այսօր աղոթքի միջոցով մենք ընթերցում ենք Երանիները (Մատթեոս 5:3-10)՝ Հիսուսի սահմանումը Աստծու կարգով ապրած կյանքի մասին.
«Երանի՜ հոգով աղքատներին, որովհետև նրանցն է երկնքի արքայությունը։
Երանի՜ սգավորներին, որովհետև նրանք պիտի մխիթարվեն։
Երանի՜ հեզերին, որովհետև նրանք երկիրը պիտի ժառանգեն։
Երանի՜ նրանց, որ քաղցն ու ծարավն ունեն արդարության, որովհետև նրանք պիտի հագենան։
Երանի՜ ողորմածներին, որովհետև նրանք ողորմություն պիտի գտնեն։
Երանի՜ սրտով մաքուրներին, որովհետև նրանք Աստծուն պիտի տեսնեն։
Երանի՜ խաղաղարարներին, որովհետև նրանք Աստծո որդիներ պիտի կոչվեն։
Երանի՜ նրանց, որ հալածվում են արդարության համար, որովհետև նրանցն է երկնքի արքայությունը։
Armodoxy for Today: Holy Monday – Hearing with your heart
A post on social media asks, “Jesus crucified 1.5 million Armenians with him. He never saved anyone. Why praise him!?!” The large number is in reference to the martyrs of the Armenian Genocide of 1915. Social media is only a new medium for an age-old question. This question is asked because the bigger question pertaining to this Week is even more puzzling. Indeed, the Passion of our Lord Jesus Christ does not make sense on human terms for even more reasons. How do we explain a person who gives love, who is sacrificial in every aspect of his giving, who heals the sick, raises the dead, and in return, receives a death sentence. At this point, many will dismiss the Christian experience by identifying it as nonsense, literally, that is, that which does not make sense.
In a final farewell discourse, Jesus shares words of comfort with his disciples, to make sense out of the seemingly nonsensical. He speaks of God’s love.
The Disciples had been in the presence of Christ for three years when he spoke to their heart. You have been through the Lenten journey, 40 days of preparation for this week. I ask you to sit with the Disciples today. With the teachings and exercises of the last several weeks, listen with your hearts to these words coming from your teacher, your brother and your friend. And believe.
A reading from John chapter 14:
Jesus says, “Let not your heart be troubled; you believe in God, believe also in Me. In My Father’s house are many mansions; if it were not so, I would have told you. I go to prepare a place for you. And if I go and prepare a place for you, I will come again and receive you to Myself; that where I am, there you may be also. And where I go you know, and the way you know.”
Thomas [one of the Disciples] said to Him, “Lord, we do not know where You are going, and how can we know the way?”
Jesus said to him, “I am the way, the truth, and the life. No one comes to the Father except through Me.
“If you had known Me, you would have known My Father also; and from now on you know Him and have seen Him.”
Philip [another of His Disciples] said to Him, “Lord, show us the Father, and it is sufficient for us.”
Jesus said to him, “Have I been with you so long, and yet you have not known Me, Philip? He who has seen Me has seen the Father; so how can you say, ‘Show us the Father’? Do you not believe that I am in the Father, and the Father in Me? The words that I speak to you I do not speak on My own authority; but the Father who dwells in Me does the works. Believe Me that I am in the Father and the Father in Me, or else believe Me for the sake of the works themselves.
“Most assuredly, I say to you, he who believes in Me, the works that I do he will do also; and greater works than these he will do, because I go to My Father. And whatever you ask in My name, that I will do, that the Father may be glorified in the Son. If you ask anything in My name, I will do it.
Մեծ պահքի 31-րդ օրը՝ Աստծո զորությունը
Այսօր մենք շարունակում ենք անիրավ դատավորի մասին դասերը՝ հասկանալու համար Աստծո պատասխանը մեր աղոթքներին։ Արդյո՞ք Աստված պատասխանում է աղոթքին։ Ինչպե՞ս։ Արդյո՞ք աղոթքն այնքան զորեղ է, որքան ասում են։ Այն փոխո՞ւմ է Աստծո կամքը։
Երեկ մենք անդրադարձանք չարիքի խնդրին։ Անշուշտ, մենք բոլորս աղոթում ենք բարու համար և ընդդեմ չարիքի. լինի դա մեր, թե ուրիշների համար, այս աղոթքը ծանոթ է մեզ բոլորիս։ Առնվազն մենք բոլորս էլ արտաբերել ենք «Խաղաղություն երկրի վրա» արտահայտությունը՝ որպես մարդկության դարավոր աղոթք։ Այնուամենայնիվ, չարիքը շատ իրական է այս աշխարհում։ Իրականում, մենք տեսնում ենք չարիքի մեծ ներկայությունը։ Եթե Աստված ամենազոր է, ինչո՞ւ Նա չի վերացնում չարիքը։ Եթե Աստված ամենասիրող է, ինչո՞ւ է թույլ տալիս, որ չարիքը գոյություն ունենա։ Ինչո՞ւ է Նա հանդուրժում ատելությունը։ Ինչո՞ւ կա նախապաշարմունք։ Ինչո՞ւ կան պատերազմներ։ Ինչո՞ւ կան հիվանդություններ։ Ինչո՞ւ կա չարիք։
Մեր եկեղեցու հայրերը խորհրդածել են այս հարցի շուրջ և որպես պատասխան՝ մեր ուշադրությունը հրավիրել Քրիստոսի խաչի վրա։ Իրականում, այդ առաջին Ավագ ուրբաթ օրը՝ ոչ թե չար, այլ Ավագ ուրբաթ, մենք տեսնում ենք, որ Աստծո Որդին ինքն էլ զերծ չէ չարիքից։ Աստված թույլ չտվեց, որ չարիքը չդիպչի Իր Որդուն։ Եթե Աստված թույլ է տալիս այս չարիքը, արդյո՞ք դա Նրան անզոր է դարձնում։ Արդյո՞ք դա նվազեցնում է Նրա զորությունը։ Մենք ասում ենք, որ Նա ամենազոր է, ասում ենք, որ Նա ամենակարող է, ուստի ինչո՞ւ Նա չի կանգնեցնում չարիքը։ Միգուցե այն պատճառով, որ մենք չենք կարողանում հասկանալ Աստծո իրական բնույթը։
Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչը մեզ ասում է, որ Աստված սեր է։ Մաթեմատիկական շատ պարզ հավասարման միջոցով (ա=բ; բ=ա) նա թույլ է տալիս մեզ տեսնել, որ Աստված Սեր է, հետևաբար՝ Սերը Աստված է։ Մաքուր սերը Աստծո այդ դրսևորումն է։ Բայց մենք խոսում ենք հասկացությունների մասին. Աստված, Սեր, ի՞նչ են նշանակում այս բառերը։ Սուրբ Ներսես Շնորհալին իր աստվածաբանորեն հարուստ «Առավոտ լուսո» շարականում մեզ առաջարկում է այն բանալին, որը կբացի Կյանքի, Սիրո և Աստծո մեծագույն խորհուրդը։ Այս շարականում, որը նա նվիրում է լույսին և լույսի աղբյուրին, Շնորհալին գրում է. «Սիրո անունը Հիսուս է»։ Երբ մենք հասկանում ենք, որ Աստված սեր է, և սիրո անունը Հիսուս է, մենք սկսում ենք հասկանալ, որ խաչելությունը հավասարման մի մասն է, բայց ոչ վերջը։ Հիսուս հարություն առավ։ Նա հաղթեց մահը, Նա հաղթեց չարիքը, ուստի Աստծո աչքերում դա միայն հարթակ է։ Դա ընդամենը մեկ քայլ է՝ անհրաժեշտ քայլ իսկական սերը հասկանալու համար։
Մեզանից յուրաքանչյուրը, ով բախտ է ունեցել զգալու սերը, գիտի, որ այն իր գինն ունի։ Սիրո հետ կապված որոշակի ցավեր կան։ Արդյո՞ք դա մեզ զրկում է լինելու այն ամենը, ինչ կարող ենք լինել։ Արդյո՞ք դա որևէ կերպ խանգարում է մեզ արտահայտելու և զգալու իսկական սերը։ Ընդհակառակը։ Իրականում, այն հարստացնում է սիրո փորձառությունը։ Այնքան, որ եթե մենք նայենք Զատկի դատարկ գերեզմանին, այն արժեքավոր է և հաղթանակի իսկական դատարկ գերեզման է միայն խաչելության համատեքստում։ Այսինքն՝ առանց խաչելության դուք երբեք չեք կարող զգալ հարությունը։ Եվ հենց այստեղ է չարիքի բանալին։
«Արդյո՞ք Աստված անզոր է չարիքի հանդեպ» հարցի պատասխանը հետևյալն է՝ անշուշտ ոչ։ Աստված սեր է։ Եվ դա է զորության զորությունը, դա է լույսի լույսը։ Դա ճշմարիտ Աստծո ճշմարիտ Աստվածն է։ Դա է իրական զորությունը, այնպես չէ՞։ Քանզի Նա լուսավորում է խավարը, Նա ուժ է տալիս տկարներին։ Այն թույլ է տալիս մեզ կանգնել խաչելության դիմաց և իմանալ, որ մենք երբեք մենակ չենք, և որ մեզանից յուրաքանչյուրի համար կա դատարկ գերեզման։ Մեզանից յուրաքանչյուրի համար կա հաղթանակ։ Յուրաքանչյուր խաչելության համար կա հարություն։
Մեծ պահքի այս ուղևորության սկզբից ի վեր մենք կոչված ենք մեր մտածելակերպը մտքից տեղափոխելու դեպի սիրտ։ Ինչպես հիշեցնում է Սուրբ Ներսես Շնորհալին. «Պահապան դիր իմ սրտին, որպեսզի այն չար բան չմտածի»։ Ոչ թե «իմ ուղեղին», այլ «իմ սրտին»։ Հենց այդ կետից է, որ մենք սկսում ենք զարգացնել մեր սերը։ Մեր սրտից։ Իհարկե, սիրտը կարող է կոտրվել։ Այդ սիրտը ռացիոնալ չէ, բայց սերն էլ ռացիոնալ չէ։ Սերը ճշմարիտ է։ Սերը դուրս է գալիս ռացիոնալության սահմաններից։ Այն մեզ տալիս է Աստծո հետ միավորվելու անվերջ հնարավորություն։ Դուք չեք կարող ռացիոնալացնել խաչելությունը, բայց կարող եք հասկանալ, որ մի Հայր, իր արարածների հանդեպ ունեցած սիրուց դրդված, կտար ամեն ինչ՝ նույնիսկ Իր Որդուն՝ իմանալով, որ ի վերջո Իր արարածը նույնպես մասնակից է դառնում հարության հնարավորությանը, այս աշխարհի բոլոր սարսափելի չարիքների նկատմամբ լիակատար հաղթանակին։ Այստեղ է, որ Աստված պատասխանում է վերջնական աղոթքին։
Այսօր մենք եզրափակում ենք Սուրբ Պատրիկի աղոթքով, ով ապրել է 4-րդ և 5-րդ դարերում։ Սա կոչվում է Սուրբ Պատրիկի զրահ, քանի որ այն հայցում է Աստծո պաշտպանությունը շոշափելի և անտեսանելի վտանգներով լի աշխարհում։
Ես վեր եմ կենում այսօր Հզոր ուժով, Երրորդության կանչով, Երեքի հանդեպ հավատքով, Միության դավանանքով Արարչի Արարչագործության։ Ես վեր եմ կենում այսօր Քրիստոսի ծննդյան և մկրտության ուժով, Նրա խաչելության և թաղման ուժով, Նրա հարության և համբարձման ուժով, Դատաստանի օրվա համար նրա իջման ուժով։ Ես վեր եմ կենում այսօր Քերովբեների սիրո ուժով, Հրեշտակների հնազանդությամբ, Հրեշտակապետների ծառայությամբ, Վարձատրության հանդիպելու հարության հույսով, Նահապետների աղոթքներով, Մարգարեների կանխատեսումներով, Առաքյալների քարոզչությամբ, Խոստովանողների հավատքով, Սուրբ կույսերի անմեղությամբ, Արդար մարդկանց գործերով։ Ես վեր եմ կենում այսօր Երկնքի ուժով՝ Արեգակի լույսով, Լուսնի փայլով, Կրակի շողքով, Կայծակի արագությամբ, Քամու սրընթացությամբ, Ծովի խորությամբ, Երկրի կայունությամբ, Ժայռի ամրությամբ։ Ես վեր եմ կենում այսօր Ինձ առաջնորդող Աստծո ուժով՝ Աստծո զորությամբ՝ ինձ հենարան լինելու, Աստծո իմաստությամբ՝ ինձ ուղղորդելու, Աստծո աչքով՝ ինձ նայելու, Աստծո ականջով՝ ինձ լսելու, Աստծո խոսքով՝ իմ փոխարեն խոսելու, Աստծո ձեռքով՝ ինձ պահպանելու, Աստծո ճանապարհով՝ իմ առջև ընթանալու, Աստծո վահանով՝ ինձ պաշտպանելու, Աստծո զորքով՝ ինձ փրկելու Դևերի թակարդներից, Մոլությունների գայթակղություններից, Յուրաքանչյուրից, ով ինձ չարը կկամենա, Հեռու թե մոտ, Մենակ թե բազմության մեջ։ Ես այսօր կանչում եմ այս բոլոր ուժերը իմ և այդ չարիքների միջև, Ամեն դաժան ու անողոք ուժի դեմ, որ կարող է հակառակվել իմ մարմնին ու հոգուն, Սուտ մարգարեների հմայությունների դեմ, Հեթանոսության սև օրենքների դեմ, Հերետիկոսների կեղծ օրենքների դեմ, Կռապաշտության արհեստի դեմ, Կախարդների, դարբինների և հմայողների կախարդանքների դեմ, Մարդու մարմինն ու հոգին ապականող ամեն գիտելիքի դեմ։ Քրիստոսը թող վահան լինի ինձ այսօր Թույնի դեմ, այրվածքի դեմ, Խեղդվելու դեմ, վիրավորվելու դեմ, Որպեսզի ինձ հասնի առատ վարձատրություն։ Քրիստոսը ինձ հետ, Քրիստոսը իմ առջև, Քրիստոսը իմ հետևում, Քրիստոսը իմ մեջ, Քրիստոսը իմ ներքևում, Քրիստոսը իմ վերևում, Քրիստոսը իմ աջ կողմում, Քրիստոսը իմ ձախ կողմում, Քրիստոսը, երբ պառկում եմ, Քրիստոսը, երբ նստում եմ, Քրիստոսը, երբ վեր եմ կենում, Քրիստոսը յուրաքանչյուր մարդու սրտում, ով մտածում է իմ մասին, Քրիստոսը յուրաքանչյուրի շուրթերին, ով խոսում է իմ մասին, Քրիստոսը ամեն աչքում, որ տեսնում է ինձ, Քրիստոսը ամեն ականջում, որ լսում է ինձ։ Ես վեր եմ կենում այսօր Հզոր ուժով, Երրորդության կանչով, Երեքի հանդեպ հավատքով, Միության դավանանքով Արարչի Արարչագործության։ Ամեն։
https://epostle.net/wp-content/uploads/2013/03/SPACE091.jpg600900Վազգեն Մովսեսյանhttps://epostle.net/wp-content/uploads/2022/07/final_logo_large_for_epostle_web-300x189.pngՎազգեն Մովսեսյան2024-03-13 00:01:022024-03-08 17:50:04Աստծո ուժը. Մեծ պահքի օր 31
